I SA/Gd 241/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia 2009 r. do grudnia 2009 r. postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem, złożonym w dniu 14 marca 2013 r. na formularzu PPPr, którego braki zostały uzupełnione w dniu 10 kwietnia 2013 r., "A" zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie ze złożonym przez skarżącą spółkę oświadczeniem o majątku i dochodach oraz uzasadnieniem wniosku o przyznanie prawa pomocy, od momentu rozpoczęcia postępowania kontrolnego spółka praktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada żadnego majątku, wartość jej środków trwałych wynosi 0 zł, aktualnie nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi, z których mogłaby uiścić wpis sądowy od skargi w kwocie 21.065 zł. Spółka jest w trakcie sporządzania sprawozdania finansowego za ubiegły rok, jednakże wstępny rachunek zysków i strat wykazał, że wynik finansowy spółki jest ujemny. W związku z zaistniałą sytuacją podjęto działania mające na celu likwidację spółki. Stosownie do przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. W świetle powołanych uregulowań osobę prawną można zwolnić od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wykaże, że nie ma realnych możliwości finansowych ich poniesienia. Zatem – co wymaga podkreślenia – to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Stosownie do art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Na podstawie wskazanego przepisu referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 10 kwietnia 2013 r. (doręczonym pełnomocnikowi spółki w dniu 23 kwietnia 2013 r.) wezwał wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów źródłowych: a) odpisu zeznania podatkowego za 2012 r., b) sprawozdania finansowego za 2012 r., c) wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych (w tym kont i lokat dewizowych) obrazujących historię i salda tych rachunków za okres ostatnich trzech miesięcy albo zaświadczenia z banku o zamknięciu w ww. okresie rachunków bankowych dotychczas prowadzonych dla spółki, d) dokumentów księgowych obrazujących wysokość przychodu i dochodu (lub straty) za okres ostatnich trzech miesięcy, e) oświadczenia, czy z majątku spółki jest aktualnie prowadzona egzekucja, a jeżeli tak przedłożenia wszelkich dowodów jej dotyczących, f) oświadczenia, czy spółka posiada wymagalne zobowiązania (wobec ZUS, urzędu skarbowego, banków, kontrahentów, dostawców mediów i innych podmiotów), których nie spłaca, jeżeli tak przedłożenia dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia, g) oświadczenia, czy spółka zawiesiła działalność gospodarczą, a jeżeli tak stosownego dokumentu potwierdzającego tę okoliczność, h) odpisu dokumentów potwierdzających rozpoczęcie procesu likwidacji spółki. W odpowiedzi na powyższe wezwanie spółka przedłożyła dodatkowe oświadczenia z dnia 30 kwietnia 2013 r., w których prezes zarządu wskazał, że spółka nie posiada żadnego majątku i w związku z tym nie jest aktualnie prowadzona egzekucja oraz że spółka nie zawiesiła działalności gospodarczej, odpis zeznania podatkowego o wysokości osiągniętego dochodu (CIT-8) za 2012 r., bilansu oraz rachunku zysków i strat sporządzonych na dzień 31 grudnia 2012 r., zestawienia sald i obrotów za okresy sprawozdawcze od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. oraz od 1 stycznia 2013 r. do 31 marca 2013 r., zestawienie przychodów, kosztów i dochodu za okres 1 stycznia 2013 r. do 31 marca 2013 r., wyciągi z rachunków bankowych. Przedłożony na wezwanie referendarza sądowego materiał dowodowy nie potwierdził okoliczności podanych przez spółkę we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że według rachunku zysków i strat za 2012 r. spółka zakończyła ten rok zyskiem w wysokości netto 906.395,95 zł, zaś dochód wykazany w zeznaniu podatkowym za ww. rok wyniósł 1.119.007,95 zł, przy przychodach w wysokości 4.297.409,46 zł i kosztach ich uzyskania w kwocie 3.178.401,51 zł. Co więcej, spółka nadal osiąga przychody, a nawet uzyskuje dochody z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Na dzień 31 marca 2013 r. jej dochód brutto wyniósł 46.176,83 zł, przy przychodach w wysokości 51.889,38 zł i kosztach ich uzyskania w kwocie 5.712,55 zł. Powyższe jednoznacznie dowodzi, że wbrew twierdzeniom prezesa zarządu spółka nie tylko formalnie, ale i faktycznie nadal prowadzi działalność gospodarczą. Nie jest też prawdą w świetle przedłożonych dokumentów źródłowych, że wynik finansowy spółki za ubiegły rok był ujemny. Nadto wymaga podkreślenia, że spółka nie przedłożyła żadnych dokumentów na podniesioną we wniosku okoliczność podjęcia działań zmierzających do jej likwidacji. Kolejne wątpliwości co do rzetelności składanych przez prezesa zarządu spółki oświadczeń budzi analiza przedłożonych wyciągów bankowych. Wynika z nich jednoznacznie, że rachunki spółki zostały zajęte w ramach prowadzonej z jej majątku egzekucji. Świadczą o tym przelewy dokonane w dniach 22 stycznia, 14 marca i 24 kwietnia 2013 r. na rzecz naczelnika urzędu skarbowego, zaksięgowane jako spłata/blokada komornicza, jak również przelew wychodzący z dnia 15 marca 2013 r. jako spłata tytułu egzekucyjnego i pobrana od tej transakcji przez bank opłata w kwocie 100 zł za realizację tytułu egzekucyjnego. Powyższe okoliczności faktyczne niewątpliwie przeczą oświadczeniu prezesa z dnia 30 kwietnia 2013 r., w którym podał, że aktualnie z majątku spółki nie jest prowadzona egzekucja. Mając na uwadze powyższe, uznano za wykazane jedynie okoliczności potwierdzone przedłożonymi dokumentami źródłowymi. Wynika z nich, że spółka faktycznie nie posiada obecnie środków pieniężnych na rachunkach bankowych, nie wiadomo jednakże, czy posiada środki pieniężne w kasie, a jeżeli tak, to w jakiej wysokości, jak również czy nadal jest w posiadaniu innych aktywów pieniężnych w kwocie 50.903,90 zł wykazanych w bilansie sporządzonym na dzień 31 grudnia 2012 r. Warto w tym miejscu podkreślić, że ze względu na wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym wpisu od skargi, środki te wystarczyłyby na ich pokrycie w całości. Skoro zaś w okresie ostatnich miesięcy spółka dysponowała ww. środkami finansowymi w kwocie 50.903,90 zł oraz uzyskała dochód netto w kwocie 36.832,83 zł, to mogła i powinna zabezpieczyć odpowiednie środki pieniężne na uiszczenie kosztów sądowych, zwłaszcza że wiedziała już o tym, iż toczące się względem niej postępowanie podatkowe zakończyło się wydaniem [...] zaskarżonej decyzji. Powyższej oceny nie zmienia fakt, że na dzień sporządzenia bilansu spółka posiadała zobowiązania krótkoterminowe w kwocie 2.382.022,88 zł, w tym z tytułu dostaw i usług o okresie wymagalności do 12 miesięcy w wysokości 1.613.417,17 zł i z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń i innych świadczeń w wysokości 768.605,71 zł, bowiem z drugiej strony posiadała należności krótkoterminowe w kwocie 3.970.883,86 zł, w tym m.in. z tytułu dostaw i usług o okresie spłaty do 12 miesięcy w wysokości 3.908.340,50 zł, oraz środki i inne aktywa pieniężne w wysokości 60.653,24 zł. Z tych względów uznano, że spółka nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania jej prawa pomocy Tym samym nie można przyjąć, że spółka nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.