I SA/Gd 245/00

Wykonywanie czynności pośrednictwa w handlu kawą, sprowadzające się wyłącznie do organizacji transakcji handlowych w Europie, a więc do uzgodnienia cen i gatunków kawy, ustalania harmonogramów jej wysyłki oraz obsługi transakcji i warunków płatności, nie godzi w wymóg bezpośredniości zakupu w rozumieniu postanowień Porozumienia o ujednoliceniu zasad określenia pochodzenia towarów z krajów rozwijających się w celu udzielenia preferencji celnych w ramach ogólnego systemu preferencji, sporządzone w Moskwie dnia 5 czerwca 1980 r. /Dz.U. 1982 nr 15 poz. 116 i 117/. Sprawę wyżej oznaczoną rozpoznawał Naczelny Sąd Administracyjny ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowego "A." Spółka z o.o. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w przedmiocie wymiaru cła. Stan faktyczny: Postanowieniem z 28 stycznia 1998 r. dyrektor Urzędu Celnego w G. na podstawie art. 240 par. 1 pkt 5, art. 24 par. 1 oraz art. 243 par. 1 i 2 Ordynacji Podatkowej wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia 12 kwietnia 1996 r. zawartą w zgłoszeniu celnym "ANIN" Spółka z o.o. W uzasadnieniu wskazano, że w trakcie kontroli ujawniono w dokumentacji handlowej spółki kontrakt dotyczący zakupu kawy rozpuszczalnej przez pośrednika - firmę z Wielkiej Brytanii, zatem wbrew oświadczeniu strony nie został spełniony warunek bezpośredniego zakupu w kraju objętym preferencjami i zastosowanie preferencyjnej stawki celnej było bezpodstawne. Decyzją z 10 kwietnia 1998 r. dyrektor Urzędu Celnego w G. uchylił decyzję zawartą ww. zgłoszeniu celnym w zakresie zastosowanej stawki celnej i wymiaru należności celnych w ten sposób, że wskazał kwotę należnego cła i kwotę niedoboru cła, którą należy wpłacić. Decyzją z 23 grudnia 1999 r. Prezes Głównego Urzędu Ceł po rozpatrzeniu odwołania utrzymał powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przedmiotem importu była kawa rozpuszczalna ze stawką celną preferencyjną w wysokości 17,5 procent od wartości celnej towaru. W przedmiotowej sprawie, podczas kontroli w firmie polskiej ujawniono kontrakt z 24 stycznia 1996 r., w którym jako strona sprzedająca figuruje firma z Wielkiej Brytanii, a nie firma, która wystawiła fakturę sprzedaży, przedłożoną przy odprawie celnej. W toku wznowionego postępowania pełnomocnik firmy "ANIN" przedłożył kopie oświadczenia firmy eksportującej kawę o ustanowieniu firmy z Wielkiej Brytanii swoim agentem przy sprzedaży kawy. W ocenie Prezesa Głównego Urzędu Ceł nawet gdyby kontrakt wskazywał na rolę firmy brytyjskiej jako agenta sprzedaży firmy eksportującej kawę, sytuacja taka nie miałaby wpływu na zmianę rozstrzygnięcia, gdyż warunek bezpośredniego zakupu także nie byłby zachowany. Działalność agenta sprzedaży jest bowiem typową działalnością właściwą dla pośrednika. Organ celny podkreślił jednakże, iż wątpliwości polskich organów co do możliwości zastosowania preferencji celnych wobec importowanego towaru wynikają z faktu niespełnienia przez polskiego importera warunku bezpośredniego zakupu towaru w kraju uprawnionym do preferencji celnych. We wznowionym postępowaniu polskie organy celne nie podważały natomiast pochodzenia kawy rozpuszczalnej, jak również wiarygodności i rzetelności świadectwa pochodzenia, w związku z czym nie uznały za konieczne dokonywanie weryfikacji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący - PPHU "A." Spółka z o.o. wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. rozporządzenia Rady Ministrów z 3 grudnia 1996 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy, porozumienia sporządzonego w Moskwie 5 czerwca 1980 r. o ujednoliceniu zasad określania pochodzenia towarów z krajów rozwijających się w celu udzielenia preferencji celnych w ramach ogólnego systemu preferencji /Dz.U. 1982 nr 15 poz. 116 i 117/. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż sprzedawcą kawy była firma z kraju rozwijającego się, co potwierdza wystawiona faktura i świadectwo pochodzenia towaru. Fakt działania osoby trzeciej, która nie była nabywcą towaru od firmy znajdującej się w kraju objętym preferencjami i sprzedawcą towaru skarżącej spółce, nie wyłącza zasady bezpośredniości. Ponadto wskazane wyżej dokumenty były w skarżącej spółce w dacie zgłoszenia towaru do odprawy celnej, a zatem dokumenty te nie są "nowymi" i nie uzasadniaj ą wznowienia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny, uznając skargę za zasadną, uchylił zaskarżoną decyzję, czyniąc w tym względzie następujące rozważania: Fakt ujawnienia w toku kontroli w skarżącej spółce kontraktu zawartego z firmą brytyjską na zakup kawy rozpuszczalnej stanowił nową okoliczność nie znaną organowi celnemu w dniu wydania decyzji, a więc spełniona została przesłanka konieczna dla wznowienia postępowania określona w art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Kwestia sporna w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy miał miejsce bezpośredni zakup kawy z kraju rozwijającego się, uzasadniający zastosowanie do wymiaru cła preferencyjnych stawek celnych, wobec ujawnienia w toku kontroli kontraktu zawartego przez skarżącą spółkę z firmą brytyjską na zakup przedmiotowej kawy. Zgodnie z par. 1, par. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. "a", par. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 1996 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy i Porozumienia moskiewskiego z dnia 5 czerwca 1980 r., zastosowanie preferencyjnych stawek celnych może mieć miejsce tylko w przypadku jednoczesnego spełnienia poniższych warunków: 1/ bezpośredniego zakupu towaru w przedsiębiorstwie zarejestrowanym i mającym siedzibę w kraju rozwijającym się; 2/ bezpośredniego przywozu towarów z tych krajów; 3/ udokumentowania pochodzenia towaru z kraju lub regionu rozwijającego się. Strona skarżąca ponad wszelką wątpliwość wykazała, iż w przedmiotowej sprawie pośrednictwo firmy brytyjskiej było pośrednictwem typowo handlowym sprowadzającym się wyłącznie do organizacji transakcji w Europie, uzgodnienia cen, gatunków kawy, ustalenia harmonogramów wysyłek, obsługi, płatności itp. Tego typu czynności jako czynności typowo agencyjne nie godzą w wymóg bezpośredniości zakupu w rozumieniu postanowień Porozumienia o ujednoliceniu zasad określania pochodzenia towarów z krajów rozwijających się w celu udzielenia preferencji celnych w ramach ogólnego systemu preferencji. Ujawniony w toku kontroli kontrakt z firmą brytyjską stanowiący podstawę do wznowienia postępowania był w istocie zamówieniem. Zatem wymóg bezpośredniości zakupu nie został w rozważanej sprawie naruszony, przy jednoczesnym niekwestionowaniu przez organy celne spełnienia przez skarżącą spółkę pozostałych wymogów uzasadniających możliwości skorzystania z preferencyjnych stawek celnych, brak było podstaw do uchylenia decyzji i dokonania wymiaru należności celnych według zasad ogólnych.