I SA/Gd 245/23

WyrokWSA w Gdańsku2023-07-12

Skład orzekający: Krzysztof Przasnyski, Elżbieta Rischka, Irena Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny prawidłowo odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego, pomimo trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej strony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy egzekucyjne prawidłowo odmówiły umorzenia kosztów egzekucyjnych, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób wyczerpujący swojej trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej, a tym samym nie udowodniła istnienia przesłanek ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego. Postępowanie organów było zgodne z prawem, a zebrany materiał dowodowy pozwolił na dokonanie prawidłowej oceny sytuacji.
Stan faktyczny
Strona skarżąca zwróciła się do organu egzekucyjnego z wnioskiem o umorzenie kosztów egzekucyjnych, powołując się na trudną sytuację osobistą, rodzinną i majątkową. Organ egzekucyjny oraz organ odwoławczy odmówiły umorzenia, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki ważnego interesu zobowiązanego lub interesu publicznego. Strona skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym niezebranie wyczerpującego materiału dowodowego i błędną ocenę sytuacji majątkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 12 lipca 2023 r. sprawy ze skargi M.D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 15 grudnia 2022 r. nr 2201-IEW.4268.24.2022/MB w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu kosztów egzekucyjnych oddala skargę. Stan sprawy przedstawia się następująco: Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku, działając jako organ egzekucyjny na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych, prowadził postępowanie egzekucyjne, w związku z czym powstały - zgodnie z informacją ww. organu - koszty egzekucyjne w łącznej kwocie 8.842,06 zł. Pismem z dnia 4 kwietnia 2022 r. M. D. zwróciła się do Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z wnioskiem m.in. o umorzenie ww. kosztów, powołując się na trudną sytuację osobistą, rodzinną i majątkową. Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2022 r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku odmówił stronie wnioskowanego umorzenia kosztów egzekucyjnych. W wyniku rozpatrzenia zażalenia strony Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, postanowieniem z dnia 15 grudnia 2022 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z dnia 11 sierpnia 2022 r. Zdaniem organu II instancji, analizując zasadność umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego na podstawie kryteriów określonych w przepisach, organ I instancji prawidłowo stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki umorzenia tych należności, tj. ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny. Pismem z dnia 30 stycznia 2023 r. M. D. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku. Strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: 1.art. 64e § 1, § 2 pkt 1 lit. a, § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.) – dalej jako "u.p.e.a.", poprzez sprzeczne z całością zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznanie, iż nie wykazała, że ze względu na jej stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i znajduje się ona w stanie ubóstwa, a co za tym idzie bezzasadne uznanie, że w sprawie nie zachodzi ważny interes zobowiązanej, podczas gdy środki, którymi dysponuje pozwalają jej jedynie na zapewnienie bezwzględnie podstawowych potrzeb, 2.art. 7 § 2 u.p.e.a., poprzez naruszenie zasady prowadzenia egzekucji w sposób najmniej uciążliwy dla strony, 3. art. 64cd § 2 u.p.e.a., poprzez bezzasadne dążenie do generowania kosztów egzekucyjnych, podczas gdy koszty te nie powinny zostać zwrócone z winy wierzyciela, 4. art. 7, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) – dalej jako "k.p.a.", poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie i nie poddanie go gruntownej analizie, podczas gdy w świetle wyżej wymienionych przepisów organ był do tego zobowiązany, 5. art. 78 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego przejawiające się w pominięciu sytuacji majątkowej skarżącej oraz aktualnej sytuacji gospodarczej, a także poprzez bezzasadne przyjęcie, że skarżąca nie udowodniła braku możliwości spłaty zadłużenia, podczas gdy wszystkie przedłożone dokumenty określające jej stan majątkowy wskazują jednoznacznie i bezspornie, że takich możliwości nie posiada. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), w skrócie "p.p.s.a.", uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym wypadku sąd skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 15 grudnia 2022 r., utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku z dnia 11 sierpnia 2022 r. w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych. Rozpoznając skargę w oparciu o wyżej przywołane kryteria, Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. W myśl art. 64e § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne może umorzyć w całości lub w części koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne mogą być umorzone: 1) na wniosek: a) zobowiązanego, jeżeli za umorzeniem przemawia ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny, b) wierzyciela, na którego wniosek została wszczęta egzekucja: -sądowa przejęta przez organ egzekucyjny w wyniku zbiegu - jeżeli za umorzeniem przemawia ważny interes wierzyciela, -administracyjna - jeżeli za umorzeniem przemawia interes publiczny (§ 2). Organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego lub wierzyciela prowadzących działalność gospodarczą, może umorzyć w całości lub w części koszty egzekucyjne, jeżeli umorzenie: 1) nie stanowi pomocy publicznej; 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa Unii Europejskiej dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis; 3) stanowi pomoc publiczną: a) mającą na celu naprawienie szkód spowodowanych klęskami żywiołowymi lub innymi zdarzeniami nadzwyczajnymi, b) mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce, c) zgodną z zasadami rynku wewnętrznego Unii Europejskiej, której dopuszczalność została określona przez właściwe organy Unii Europejskiej, udzielaną na przeznaczenia inne niż wymienione w lit. a i b (art. 64e § 4 u.p.e.a.). Z powołanego przepisu wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych ma charakter uznaniowy, o czym świadczy użycie określenia "może". Istota uznania administracyjnego polega na tym, że samo stwierdzenie przez organ ziszczenia się ustawowych przesłanek może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia uwzględniającego wniosek strony. Nie może to jednak oznaczać dowolności organu egzekucyjnego. Winien on rzetelnie, z poszanowaniem zasad procesowych, wyjaśnić w ustalonym stanie faktycznym, motywy swego rozstrzygnięcia. Tak więc nawet w przypadku, gdy organ egzekucyjny stwierdzi istnienie przesłanek z art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a. może - działając w ramach uznania administracyjnego - odmówić ich umorzenia, co oznacza, że odmowa umorzenia nie narusza prawa zarówno wówczas, gdy wystąpią przesłanki do ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie mają one miejsca (por. wyrok NSA z 23 lutego 2016 r., II FSK 3740/13, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, kontrola legalności aktów wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Należy to do wyłącznej kompetencji organu administracji. Kontrola sądowa ogranicza się do zbadania, czy wydanie postanowienia zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył powołane przez wnioskodawcę okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia wnioskowanej ulgi. Sąd nie dokonuje zatem oceny wydanego postanowienia z punktu widzenia jego słuszności czy sprawiedliwości. Kontrola sądowa postanowień wydanych w ramach uznania administracyjnego zmierza natomiast do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie postanowienia, czy organ nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. Postanowienie takie może być przez sąd uchylone, w sytuacji stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (uchwała SN z 25 października 1984 r., III AZP 9/83, OSNC 1985, nr 5-6, poz. 63, wyrok NSA z 1 czerwca 2012 r., II GSK 668/11). Z powyższego wynika, że postanowienie w przedmiocie wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych musi być poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą, z zachowaniem wymogów proceduralnych oraz zawierać szczegółowe uzasadnienie prawne i faktyczne. Organ jest obowiązany dokonać ustaleń na okoliczność występowania w sprawie przesłanek umorzenia. Jeżeli stwierdzi, że w sprawie nie występuje przesłanka umorzenia, to jest obowiązany odmówić umorzenia. Natomiast w sytuacji ustalenia, że w sprawie występuje przynajmniej jedna z ustawowych przesłanek umorzenia, wówczas orzeka w granicach uznania administracyjnego. W realiach niniejszej sprawy, podzielić należało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że przez ważny interes zobowiązanego należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami jego egzystencji, a więc sytuacje, gdy z powodu nieprzewidzianych, losowych przypadków, zobowiązany nie jest w stanie uregulować kosztów egzekucyjnych, czy też sytuacje, w których niemożność spłaty należności wynika z działania czynników, które są niezależne od sposobu jego postępowania. Pojęcie ważnego interesu uwzględnia także normalną sytuację ekonomiczną zobowiązanego, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz ponoszonych wydatków, w tym względzie również wydatków ponoszonych w związku z ochroną zdrowia własnego oraz członków najbliższej rodziny. Ponadto ustawodawca określił ten interes przymiotnikiem "ważny", co podkreśla jego wyjątkowość. Subiektywne przeświadczenie zobowiązanego, iż taki właśnie jest jego interes w uzyskaniu ulgi w spłacie kosztów egzekucyjnych nie jest wystarczające dla uznania tej przesłanki za spełnioną, jeżeli obiektywnie istniejące okoliczności faktyczne tego nie potwierdzają. Z kolei przez interes publiczny należy rozumieć zasadę postępowania nakazującą mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie w aktach administracyjnych znajduje się szereg dokumentów, złożonych zarówno przez stronę skarżącą, jak i zgromadzonych przez organ, które pozwoliły na dokładną ocenę sytuacji finansowej skarżącej, jej dochodów, wydatków oraz sytuacji bytowej. Pełne ustalenie stanu faktycznego pozwoliło organowi na prawidłową, zgodną z zasadami doświadczenia życiowego i logiki, ocenę wystąpienia w sprawie przesłanek z art. 64e § 2 u.p.e.a Zdaniem Sądu, dokonując oceny przesłanki ważnego interesu zobowiązanej organy obydwu instancji obszernie wyjaśniły zajęte stanowisko, odnosząc się wyczerpująco do sytuacji życiowej skarżącej. Analizując sytuację organy podkreśliły, że skarżąca jest w wieku 49 lat, prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z trójką nieletnich dzieci, a jej gospodarstwo domowe utrzymuje się ze środków z wykonywanych przez nią prac dorywczych, z których - jak oświadczyła - uzyskuje średni miesięczny dochód w wysokości 3.000,00 zł; skarżąca posiada zdiagnozowaną chorobę nadciśnienia, zapalenie jelita grubego, nikotynizm, przemijający udar niedokrwienny lewej półkuli mózgu; nie posiada majątku ruchomego, nieruchomego i innych praw majątkowych o znacznej wartości, ani oszczędności. Łączny dochód trzyosobowego gospodarstwa domowego skarżącej stanowi według jej oświadczenia kwota 3.000,00 zł netto miesięcznie. Natomiast stałe wydatki miesięczne związane z utrzymaniem ww. gospodarstwa domowego oraz innymi kosztami skarżąca określiła na łączną kwotę 1.600,00 zł, w tym: 1200,00 zł z tytułu miesięcznych opłat (czynsz bez opłat eksploatacyjnych) oraz 400,00 zł z tytułu opłat eksploatacyjnych. W trakcie postępowania skarżąca nie wykazała kosztów, jakie ponosi na pozostałe wydatki gospodarstwa domowego, jak zakup żywności, odzieży, środków czystości i leków. Nie udokumentowała również wysokości oświadczonych miesięcznych dochodów oraz zadeklarowała możliwość spłaty ww. kosztów w miesięcznych ratach w wysokości 1.500 zł. W związku z tym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wezwał stronę skarżącą m.in. do: wykazania i udokumentowania wszystkich źródeł dochodów jej gospodarstwa domowego, udokumentowania (w postaci rachunków, faktur, umów) rzeczywistej wysokości oświadczanych przez skarżącą wydatków gospodarstwa domowego z tytułu miesięcznych opłat za czynsz oraz z tytułu opłat eksploatacyjnych (za energię elektryczną, gaz, wodę, węgiel), jak również wszystkich innych wydatków ponoszonych w jej gospodarstwie domowym w skali miesiąca. W odpowiedzi na ww. wezwanie strona skarżąca wyjaśniła, że jedynym źródłem dochodów jej gospodarstwa domowego są dochody z prac wykonywanych na podstawie ustnych zleceń. Nie przedłożyła żadnych dowodów, z których wynikałoby, jak kształtują się one w skali miesiąca. W związku z tym organ nie mógł jednoznacznie stwierdzić, jaka jest rzeczywista wysokość miesięcznych dochodów skarżącej. Tym bardziej, że jak już wyżej wskazano, uprzednio deklarowała możliwość ponoszenia wydatków przekraczających oświadczane dochody. W odpowiedzi skarżąca wykazała i udokumentowała również wysokość uprzednio oświadczanych wydatków ponoszonych na czynsz i energię elektryczną. Nie wskazała jednak nawet ogólnie, jak kształtują się w jej gospodarstwie domowym inne typowe koszty utrzymania oraz jakie ponosi wydatki wynikające z obowiązku łożenia środków na utrzymanie i wychowanie dzieci (do których ponoszenia jest zobligowana bez względu na to czy dzieci pozostają w jej gospodarstwie domowym czy też nie). Skarżąca nie wykazała też, aby wydatki te były ponoszone przez osoby trzecie. Wbrew twierdzeniom skargi, to na stronie skarżącej, zgodnie z ogólną zasadą postępowania dowodowego, spoczywa ciężar dowiedzenia okoliczności, z których wywodziła ona dla siebie określone skutki prawne. A zatem skoro skarżąca nie udokumentowała stosownymi dowodami i w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy (aktualnej sytuacji materialnej, finansowej), to przeciwnie do twierdzeń skarżącej nie można uznać, ażeby wykazała, iż w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki ważnego interesu lub interesu publicznego, uzasadniające umorzenie ww. kosztów egzekucyjnych. Jednocześnie organ zauważył, że skarżąca nie powołała się i nie wykazała ponoszenia nadzwyczajnych wydatków obciążających jej budżet domowy. Za takie nie można uznać wymienionych przez stronę w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym z dnia 23 maja 2022r. związanych z opłatami za czynsz i opłatami eksploatacyjnymi. Są to bowiem zwykłe koszty związane z utrzymaniem. Wskazywane przez skarżącą w postępowaniu problemy ze zdrowiem również nie stanowią wystarczającej przesłanki do umorzenia przedmiotowych kosztów. Fakt występowania problemów zdrowotnych nie stanowi sam w sobie przesłanki umorzenia przedmiotowych kosztów egzekucyjnych. Tym bardziej, że skarżąca nie przedstawiła, aktualnych dokumentów obrazujących jaki jest jej obecny stan zdrowia, o co była m.in. wzywana przez organ, ani nie wskazywała, ażeby ponosiła jakiekolwiek wydatki związane z leczeniem. W realiach nieniniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że kwestie sytuacji zdrowotnej i ewentualnej niezdolności do pracy skarżącej były już przedmiotem rozważań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, w sprawie dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek. Oddalając skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie umorzenia należności z tytułu składek, wyrokiem z dnia 15 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 1230/22, Sąd zaznaczył, że skarżąca nie udokumentowała, by stan zdrowia był przeciwskazaniem do kontynuowania przez nią zatrudnienia. Skarżąca nie wykazała, że stan zdrowia pozbawiły ją możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Jak już wskazywano, pracuje dorywczo, uzyskując miesięcznie kwotę 3.000 zł. Tym samym, analizując zasadność umorzenia przedmiotowych kosztów postępowania egzekucyjnego na podstawie kryteriów określonych w ww. przepisach, zdaniem Sądu, organ prawidłowo stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki umorzenia tych należności, tj. ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Sąd nie podziela stanowiska, iż w sprawie należało stwierdzić wystąpienie przesłanki nieściągalności dochodzonego od skarżącej obowiązku, bowiem nie jest ona w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Jak wykazano, pomimo kierowanych do skarżącej wezwań nie ustalono, jak rzeczywiście kształtuje się jej sytuacja finansowa. Ponadto gotowość skarżącej do spłaty należności w ratach stoi w sprzeczności z twierdzeniami o nieściągalności tych należności. Sąd zauważa również, że dokonywanie żądanych przez stronę skarżącą ustaleń w tym zakresie byłoby bezcelowe, bowiem przepis art. 64e u.p.e.a. w obecnie obowiązującym brzmieniu nie przewiduje możliwości umorzenia kosztów egzekucyjnych na podstawie ww. przesłanek. Niezasadny jest też zarzut, co do niemożności stwierdzenia, że skarżąca pozostaje w wieku aktywności zawodowej, co zdaniem organów, pozwala zakładać, że będzie dysponowała środkami umożliwiającymi spłatę przedmiotowych należności. Powtórzyć należy, że strona skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu, z którego wynikałoby jednoznacznie, że podejmowanie przez nią zatrudnienia jest, w jakiś sposób ograniczone. Co więcej, jak sama oświadczała, cały czas podejmuje zajęcia zarobkowe. Jeszcze raz zaznaczyć należy, że przyznanie ulgi w postaci umorzenia kosztów egzekucyjnych powinno być rozpatrywane po wyczerpaniu możliwości uregulowania zobowiązania innymi sposobami, w przeciwnym razie udzielona ulga byłaby sprzeczna z interesem publicznym. Natomiast fakt, że skarżąca uzyskuje obecnie dochód (którego wysokości ostatecznie nie udokumentowała) i nie przedstawiła przeciwwskazań do podejmowania zatrudnienia w przyszłości powoduje, że umorzenie przedmiotowych kosztów egzekucyjnych byłoby w przypadku skarżącej w tym momencie przedwczesne, a wydanie w tej kwestii pozytywnego rozstrzygnięcia byłoby działaniem przekraczającym ramy upoważnienia ustawowego. Zaznaczyć trzeba, że przyznawanie ulg arbitralnie, każdorazowo w przypadku znajdowania się przez zobowiązanego w trudnej sytuacji finansowej, bez względu na przyczynę takiego stanu rzeczy oraz realne możliwości płatnicze strony, doprowadziłoby do nieakceptowalnego zjawiska "rozluźnienia" rygorów w zakresie przyznawania ulg w spłacie zobowiązań finansowych, w szczególności najdalej idącego umorzenia zaległości w postaci kosztów egzekucyjnych, co ostatecznie stanowiłoby zachętę do powszechnego lekceważenia dyscypliny w sferze finansów publicznych. Przewidziana w art. 64e § 2 pkt 1-3 u.p.e.a. instytucja umorzenia kosztów egzekucyjnych, stanowi wyjątek od ogólnego obowiązku ponoszenia przez zobowiązanych ciężarów finansowych nie może być traktowana, jako reguła stosowana przy każdej trudnej sytuacji finansowej zobowiązanego. Jako bezzasadne należało ocenić zarzuty naruszenia art. 7 § 2 i 64cd § 2 u.p.e.a., dotyczące prowadzonego wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego. Postępowanie w sprawie udzielenia ulgi w spłacie kosztów egzekucyjnych jest postępowaniem odrębnym od postępowania egzekucyjnego, a zarzuty co do tego postępowania nie są przedmiotem rozpoznania w sprawie umorzenia tych kosztów. Zarzuty tego rodzaju powinny być rozpatrywane w odrębnym trybie przy pomocy przewidzianych dla nich środków zaskarżenia. Za bezpodstawny należało ocenić zarzut niepodjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący, całego materiału dowodowego. Wymaga podkreślenia, że zarówno organy pierwszej, jak i drugiej instancji wzywały skarżącą do udzielenia informacji i przedłożenia dokumentów dotyczących jej aktualnego położenia, w tym finansowego. Zatem skarżąca miała możliwość przedłożenia wszelkich dowodów potwierdzających okoliczności, na które się powoływała. Zdaniem Sądu, materiał dowodowy zebrany w sprawie został oceniony wszechstronnie, przy odpowiednim zastosowaniu przepisów prawa. Stany faktyczny i prawny sprawy zostały ustalone właściwie, zaś dokonana ocena materiału dowodowego nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów. Zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji zawierają uzasadnienie faktycznie i prawne oraz wyjaśniają zasadność przesłanek, którymi organy kierowały się przy załatwieniu sprawy. Wskazano i umotywowano powody dokonanych rozstrzygnięć. Należy też podkreślić, że prawidłowo przeprowadzona interpretacja stanu prawnego i faktycznego niniejszej sprawy nie oznacza, że postępowanie było prowadzone w sposób stronniczy, ukierunkowany na realizację celu fiskalnego państwa. Zachowanie standardów dobrej administracji nie oznacza, że analiza materiału dowodowego i rezultat prowadzonego postępowania ma być zbieżny z żądaniami zobowiązanej. Konkludując, zebrany przez organ materiał dowodowy przedstawiony w zaskarżonym postanowieniu pozwalał na rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie wniosku skarżącej o umorzenie kosztów egzekucyjnych, co pozwoliło Sądowi na uznanie, że organ wydał prawidłowe rozstrzygnięcie, mieszczące się w graniach zakreślonych przez prawo. W rozpoznawanej sprawie organy należycie rozważyły i oceniły wystąpienie przesłanki interesu publicznego w wyborze sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Interes skarżącej polegający na umorzeniu kosztów egzekucyjnych został oceniony poprzez pryzmat sytuacji finansowej zobowiązanej oraz został skonfrontowany z ważnym interesem publicznym. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło