I SA/Gd 2517/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA: Zbigniew Romała (spr.) Sędziowie NSA: Elżbieta Rischka Małgorzata Tomaszewska Protokolant: Zuzanna Baca po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 września 2002r. nr [...] w przedmiocie zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego uchyla zaskarżone postanowienie i zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Gd 2517/02 U z a s a d n i e n i e Urząd Skarbowy postanowieniem z dnia 30 lipca 2002r. uznał swój wniosek o wszczęcie i prowadzenie egzekucji administracyjnej za uzasadniony (postanowienie w trybie art.34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – Dz.U. z 2002r. Nr 110, poz.968). Obowiązek zapłaty podatku przez stronę skarżącą "A" Spółkę z o.o. w S. został określony w decyzji z dnia 12 grudnia 2001r. Po zmianie tej decyzji przez Izbę Skarbową w dniu 9 kwietnia 2002r. kwota wyegzekwowanego podatku wraz z odsetkami została zwrócona. Sytuacja taka nie zmienia jednak faktu, że w czasie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dochodzono kwoty ówcześnie zaległego zobowiązania. Strona skarżąca w zażaleniu wniosła o uchylenie powyższego postanowienia lub umorzenie postępowania, przy jednoczesnym rozstrzygnięciu o kosztach postępowania egzekucyjnego. Decyzja Urzędu Skarbowego z dnia 12 grudnia 2001r. zawierała dokładne wyliczenie zobowiązania podatkowego w kwocie 21.050,20 zł. Pomimo wiedzy Urzędu o tym fakcie twierdził on, że zobowiązanie istnieje w wysokości 29.232 zł. Izba Skarbowa postanowieniem z dnia 24 września 2002r. utrzymała w mocy postanowienie organu pierwszej instancji i oddaliła zażalenie. Wierzyciel miał prawo wystawić tytuł wykonawczy na podstawie decyzji nieostatecznej, albowiem zgodnie z art.224 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U.Nr 137, poz.926 ze zm.) wniesienie odwołania od decyzji nie wstrzymuje jej wykonania. Na dzień wystawienia tytułu wykonawczego nr SM/1/2002 obowiązek podatkowy istniał i był wymagalny. Natomiast wnioski o umorzenie postępowania egzekucyjnego i o wydanie rozstrzygnięcia co do kosztów tego postępowania rozstrzygane są przez organ egzekucyjny w odrębnych trybach. "A" Spółka z o.o. w S. w skardze do sądu administracyjnego wniosła o uchylenie postanowienia. Po raz kolejny strona wskazała, że Urząd Skarbowy z treści (str.16) decyzji z 12 grudnia 2001r. i z rozmów z członkiem zarządu Spółki wiedział, że zobowiązanie w wysokości 8.181,80 zł nie istnieje, bowiem zostało wcześniej zapłacone. Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002r. Nr 110, poz.968) zarzuty zgłoszone na podstawie art.33 pkt 1-7, 9 i 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Zgodnie z art.33 pkt 1 ww. ustawy podstawą zarzutu może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie i wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. W odniesieniu do tych kwestii miał wypowiedzieć się wierzyciel, albowiem strona skarżąca zarzuciła, że nie istniał obowiązek zapłaty kwoty 8.181,80 zł. Kwotę tę strona zapłaciła w wykonaniu decyzji Izby Skarbowej z dnia 26 marca 2001r. O tym fakcie wiedział wierzyciel i dał temu wyraz w uzasadnieniu decyzji z dnia 12 grudnia 2001r. będącej podstawą dla wystawienia tytułu wykonawczego. W decyzji tej Urząd Skarbowy do zapłaty określił kwotę 21.050,20 zł ale w sentencji (część rozstrzygającej) decyzji błędnie wskazał kwotę 29.232 zł. Powyższa sprzeczność została usunięta przez Izbę Skarbową, która decyzją z dnia 9 kwietnia 2002r. orzekła odpowiedzialność podatkową skarżącej za zaległość "B" SA w G. w podatku dochodowym od osób prawnych za 1998r. w wysokości 21.050,20 zł. Pomimo tego w postanowieniu z dnia 30 lipca 2002r. Urząd Skarbowy, a w postanowieniu z 24 września 2002r. Izba Skarbowa potwierdzają istnienie i wymagalność obowiązku podatkowego w wysokości 29.232 zł, odnosząc swe stanowisko do daty wystawienia tytułu wykonawczego. Takie stanowisko nie jest uzasadnione. Wypowiedź wierzyciela w trybie art.34 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie może ograniczać się do kwestii czy istniała podstawa do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Podstawą zarzutów mogą być okoliczności, które miały miejsce już po wszczęciu takiego postępowania. W wyroku z dnia 10 grudnia 1998r. III SA 1418/97 (Pr. Gosp. 1999 nr 9 str.34) NSA uznał, że podstawą zarzutu może być twierdzenie o nieistnieniu obowiązku wyłącznie w sytuacji, gdy nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, która nastąpiła po wydaniu tytułu wykonawczego. Skoro organ odwoławczy twierdzi, że okolicznością tą była decyzja Izby Skarbowej z 9 kwietnia 2002r. to jako powstała po wydaniu tytułu wykonawczego winna być przedmiotem jego wypowiedzi w trybie art.34 § 1 i 2 cyt. wyżej ustawy. Powyższa teza wyroku jest zresztą niekiedy kwestionowana (por. Roman Przybysz Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Lex Polonica Maxima) jako zbyt restrykcyjna dla zobowiązanego. Tym bardziej w aktualnym stanie prawnym strona skarżąca musi mieć szansę na kwestionowanie wypowiedzi wierzyciela co do istnienia obowiązku, skoro wypowiedź ostateczna wierzyciela jest wiążąca dla organu egzekucyjnego, a rzeczą wierzyciela jest pełne ustosunkowanie się do kwestii istnienia obowiązku, a nie tylko odwołanie się do błędnego rozstrzygnięcia decyzji Urzędu Skarbowego z dnia 12 grudnia 2001r. stanowiącego podstawę dla wystawienia tytułu wykonawczego, którym objęto nieprawidłową kwotę zobowiązania. Mając powyższe na względzie należało zaskarżone postanowienie uchylić w oparciu o art.145 § 1 pkt 1 lit.a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270) i orzec o kosztach w oparciu o art.200 ww. ustawy. Rozstrzygnięcie w trybie art.152 ww. ustawy sąd pominął, albowiem było w niniejszej sprawie bezprzedmiotowe.