I SA/Gd 253/10
PostanowienieWSA w Gdańsku2010-06-17
Skład orzekający: Monika Hennig
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która zarejestrowana jest jako osoba bezrobotna i pobiera zasiłek, a jej mąż osiąga dochody z renty i działalności gospodarczej (aktualnie na zwolnieniu lekarskim), wykazuje, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że poniesienie wpisu od skargi spowoduje skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od wpisu od skargi). Wpływ na taką ocenę miała wysokość aktualnie osiąganych przez małżonków dochodów, z których połowę przeznaczają na bieżące koszty utrzymania, a także fakt, że dochody skarżącej nie mają charakteru stałego, a jej mąż aktualnie nie osiąga dochodów z działalności gospodarczej z powodu choroby, co czyni zgromadzone oszczędności zabezpieczeniem bieżących potrzeb rodziny.Stan faktyczny
B. Z. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od wpisu od skargi w sprawie dotyczącej zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z nieujawnionych źródeł przychodów. Wnioskodawczyni jest zarejestrowana jako bezrobotna i pobiera zasiłek, a jej mąż osiąga dochody z renty i działalności gospodarczej, z której aktualnie nie uzyskuje dochodu z powodu choroby. Małżonkowie prowadzą czteroosobowe gospodarstwo domowe. Sąd analizował ich dochody, koszty utrzymania oraz posiadany majątek.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od wpisu od skargi. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałej części.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Z. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów za 2004 r. postanawia 1. przyznać skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od wpisu od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałej części.
B. Z. wnioskiem z dnia 29 marca 2010 r. (data stempla pocztowego) zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym wpisu od skargi określonego w kwocie 400 zł.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Na podstawie złożonego przez wnioskodawczynię oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 1 kwietnia 2010 r. (doręczone w dniu 8 kwietnia 2010 r.), ustalono, że prowadzi ona gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i dwojgiem dzieci, wnioskodawczyni zakończyła wykonywanie działalności gospodarczej, od dnia 1 października 2009 r. zarejestrowana jest w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna i pobiera z tego tytułu zasiłek w kwocie 510,25 zł netto miesięcznie (dowód: zaświadczenie z powiatowego urzędu pracy z dnia 13 kwietnia 2010 r., zeznania podatkowe za rok 2009 – PIT-28 i PIT-37), jej mąż osiąga dochody z renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w wysokości 547,87 zł miesięcznie (dowód: decyzja ZUS z dnia 13 marca 2009 r. o waloryzacji renty, orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 20 kwietnia 2009 r., zeznanie podatkowe za 2009 r. – PIT-36) oraz z tytułu wykonywanej działalności gospodarczej w zakresie usług transportowych, przy czym aktualnie przebywa na zwolnieniu lekarskim i z tego względu nie uzyskuje dochodu z działalności gospodarczej, otrzymuje świadczenie za czas choroby w kwocie 234,27 zł (dowód: potwierdzenie wypłaty świadczenia za okres od 12 stycznia do 17 lutego 2010 r., podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za okres od stycznia do marca 2010 r.), majątek małżonków stanowi mieszkanie o powierzchni 45 m2, nieruchomość rolna o powierzchni około 1 ha zabudowana budynkiem mieszkalnym, samochód osobowy marki [...], rok produkcji 2003 o wartości 45.000 zł oraz dwa samochody użytkowe marki [...], rok produkcji 2001 o wartości 30.000 zł i [...], rok produkcji 1995 o wartości 15.000 zł, natomiast stan środków pieniężnych na rachunkach bankowych małżonków na dzień 31 marca i 8 kwietnia 2010 r. wynosił łącznie 1.362,84 zł (dowód: wyciągi z rachunku bankowego wnioskodawczyni sporządzone za okres od 6 stycznia do 31 marca 2010 r. oraz z dwóch kont jej męża obejmujące okres od 31 grudnia 2009 r. do 8 kwietnia 2010 r. i od 1 stycznia do 31 marca 2010 r.).
Średnie miesięczne udokumentowane koszty utrzymania rodziny wynoszą 604,80 zł. Zaliczono do nich opłaty za mieszkanie w kwocie 239,19 zł, gaz w kwocie 90,41 zł, energię elektryczną w kwocie 121,85 zł i telefon w kwocie 153,35 zł (dowód: zawiadomienie zarządcy z dnia 20 lutego 2010 r. o wysokości opłat, faktura VAT za gaz za okres od 19 października 2009 r. do 18 stycznia 2010 r. na kwotę 271,22 zł, faktura VAT za energię elektryczną za okres od kwietnia do września 2010 r. na kwotę 731,14 zł, dwie faktury VAT za telefon za styczeń i luty 2010 r. na kwotę 181,33 zł i 125,37 zł).
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, uznano, iż wnioskodawczyni wykazała, że poniesienie przez nią wpisu od skargi spowoduje skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wpływ na taką ocenę miała wysokość osiąganych przez małżonków aktualnie dochodów w łącznej kwocie 1.292,39 zł, z których połowę przeznaczają na pokrycie bieżących kosztów utrzymania. Wprawdzie małżonkowie na koniec marca 2010 r. dysponowali środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunkach bankowych w łącznej kwocie 1.170,84 zł, to jednak na uwadze mieć należy, że dochody osiągane przez skarżącą z tytułu zasiłku dla bezrobotnych nie mają charakteru stałego, zaś jej mąż z powodu choroby aktualnie nie wykonuje działalności gospodarczej, a w konsekwencji nie osiąga z tego tytułu dochodów. Tym samym przyjąć należało, że oszczędności stanowią zabezpieczenie bieżących potrzeb czteroosobowej rodziny.
Jednocześnie nie można przyjąć, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, które powstaną w przyszłości w związku z dochodzeniem swoich racji przed sądem, a których wysokość nie jest znana. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia okoliczność, że mąż wnioskodawczyni osiąga dochody z dwóch stałych źródeł, tj. z renty i działalności gospodarczej. Niewykonywanie przez małżonka działalności gospodarczej i nieosiąganie z tego tytułu dochodów ma jedynie charakter tymczasowy. Istotnym jest także, że w roku 2009 z tego tytułu osiągnął on przychód w wysokości 99.810,12 zł.
Z tych wszystkich względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło