I SA/Gd 256/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za luty i marzec 2020 roku oddala skargę. Zaskarżoną do Sądu decyzją Samorządowe Kolegium odwoławcze (dalej: "SKO" lub "organ") po rozpatrzeniu odwołania J. P. (dalej: "strona", "skarżący") od decyzji Burmistrza Miasta z dnia 29 czerwca 2020 r. w sprawie umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc luty i marzec 2020 r. w kwocie 113,30 zł utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu SKO stwierdza, że J.P. w dniu 9 kwietnia 2020r. wystąpił do Burmistrza z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc luty i marzec 2020 r. w kwocie 113,30 zł. W uzasadnieniu wskazał, że jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w PUP bez prawa do zasiłku, ma na utrzymaniu dwoje dzieci w wieku 11 i 12 lat. Matka dzieci jest po operacji, jest zarejestrowana w PUP, nie ma prawa do zasiłku. Dochód na jednego członka rodziny nie przekracza 300 zł. Z uwagi na trwającą epidemię brak jest możliwości podjęcia zatrudnienia. Do wniosku dołączono oświadczenie o stanie majątkowym i zaświadczenie z PUP ze stycznia 2020r. W toku postępowania ustalono, że A. S. - (konkubina J.P.) wypłacono za okres od stycznia do czerwca oraz od września do grudnia 2019r. stypendium socjalne na rzecz dzieci J. i T. P.w łącznej kwocie 4.200 zł. Uprawnienie to przyznano na oboje dzieci również w 2020r.; w okresie od stycznia do maja wypłacono z tego tytułu 1.950 zł. Nadto w okresie do stycznia do 31 marca 2020r. A. S. pobierała zasiłek rodzinny, zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie wychowawcze w łącznej kwocie 4.391,52 zł. Decyzją z dnia z dnia z dnia 29 czerwca 2020r. Burmistrz odmówił udzielenia ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego tj. umorzenia zaległości podatkowej z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc luty i marzec 2020 r. Wskazując na okoliczność, że skarżący i jego konkubina są trwale bezrobotni, zatem fakt ten nie ma nic wspólnego z zagrożeniem epidemiologicznym. Odwołanie, w którym zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, Konstytucji, wskazując, że dochód na jednego członka rodziny nie przekracza 528 zł, możliwość skorzystania z ulg z uwagi na sytuację pandemiczną nie zostało uwzględnione. SKO przywołując treść art. 67a § 1 pkt 2 i 3 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm. - dalej: O.p.). na mocy których organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe i odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną wskazał, że ustawa nie precyzuje co należy rozumieć pod pojęciem "ważny interes podatnika", nadto, że decyzja w przedmiocie udzielenia ulg podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to. że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika umorzenie zaległości podatkowej może nastąpić, jeżeli występują pewnego rodzaju zdarzenia lub okoliczności, które organ podatkowy uzna za zasługujące na uwzględnienie z podanego wyżej powodu. Przy ocenie należy również uwzględnić zasadność obciążenia lokalnego społeczeństwa kosztami udzielonej pomocy. Organ podkreśla, że z niespornych ustaleń wynika, że A. S. (konkubina J. P.) wypłacono za okres od stycznia do czerwca oraz od września do grudnia 2019r. stypendium socjalne na rzecz dzieci J. i T. P. w łącznej kwocie 4.200 zł. Uprawnienie to przyznano na oboje dzieci również w 2()20r.; w okresie od stycznia do maja wypłacono z tego tytułu 1.950 zł. Nadto w okresie do stycznia do 31 marca 2020r. A. S. pobierała zasiłek rodzinny, zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie wychowawcze w łącznej kwocie 4.391,52 zł. Organ wskazał, że po przeanalizowaniu sytuacji życiowej i majątkowej w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, stwierdzono że wnioskodawca jest długotrwale bezrobotny, a fakt ten nie ma związku ze stanem zagrożenia epidemicznego, ani ze stanem epidemii, które zostały ogłoszone na terenie kraju. Mając na uwadze, że strona i jego konkubina są osobami długotrwale bezrobotnymi, zdaniem organu, nie można stwierdzić, że pandemia koronawirusa wpłynęła na pogorszenie się sytuacji materialnej strony i że mógłby on się ubiegać o udzielenie ulgi w sprawcie zaległości podatkowej w związku z ponoszeniem negatywnych konsekwencji ekonomicznych spowodowanych COVID-19. SKO stwierdza, że instytucja umorzenia podatków jest stosowana w szczególnych przypadkach, gdyż zasadą jest płacenie podatków. Przejściowe problemy finansowe strony nie mogą być podstawą umorzenia zaległości. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi jako zobowiązanie publicznoprawne powinno być uwzględniane w podstawowych kosztach gospodarstwa domowego. Wskazano również, że strona jest właścicielem samochodu osobowego oraz domu jednorodzinnego, z którego możliwe jest dochodzenie w drodze egzekucji należności podatkowych. W podsumowaniu organ stwierdził, że przedmiotowa zaległość nie powstała w wyniku zaistnienia okoliczności o losowym, szczególnym charakterze, a umorzenie zaległości byłoby równoznaczne z przerzuceniem ekonomicznych skutków działania podatnika na pozostałych podatników. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję, skarżący zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego t.j.: art.200§1 O.p. wniósł o uchylenie w całości decyzji SKO oraz zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że Urząd Miasta ograniczył mu prawo do zapoznania się z aktami sprawy. Został poinformowany przez pracowników wydziału finansowego w/w urzędu, iż nie ma możliwości przejrzenia jego akt, gdyż: pracownicy urzędu pracują zdalnie, osoba zajmująca się moją sprawą nie była obecna w pracy lub była na spotkaniu u pana burmistrza Urzędu Miasta, kontakt był ograniczony, nie odbierano telefonów. Był też informowany w biurze podawczym przez pracowników urzędu, że przejrzenie akt jest niemożliwe z uwagi na pandemię. Natomiast SKO nie poinformowało skarżącego stosownym pismem, że w trakcie prowadzonego postępowania został zebrany materiał dowodowy w postępowaniu odwoławczym w związku z wniesionym odwołaniem. Skarżący przypomniał, że zgodnie z art. 200 § 1 O.p. podatnik ma prawo do zapoznania się z zebraną dokumentacją w SKO i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego w ciągu 7 dni. W związku z powyższym SKO uniemożliwiło skarżącemu zapoznanie się z zebraną dokumentacją i wypowiedzenia się w sprawie, ograniczając mu tym samym prawo do obrony. SKO w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej określanej jako "p.p.s.a.") na wstępie podkreśla, że w niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest rozstrzygnięcie podjęte w warunkach art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Z brzmienia tego przepisu wynika, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Jak trafnie podkreślono w zaskarżonej decyzji zarówno w piśmiennictwie, jak i w orzecznictwie sądowym podnosi się, że o istnieniu ważnego interesu podatnika nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz kryteria zobiektywizowane zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny. Natomiast przez interes publiczny rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa jak bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, sprawiedliwość, itp. Z przywołanego przepisu wynika, że decyzje wydane na jego podstawie mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ podatkowy może, ale nie musi wydać decyzji pozytywnej, czyli zastosowanie ustanowionej w nim ulgi podatkowej jest prawem, a nie obowiązkiem organów podatkowych. W konsekwencji, jeżeli nawet zaistnieją przypadki uzasadnione ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy może, ale nie musi umorzyć należnych kwot. Uznanie takie nie może jednak być dowolne, winno być w sposób logiczny i przekonujący uzasadnione. Ocena zaistnienia przesłanek umorzenia zaległości podatkowej może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych. Jeżeli mimo istnienia przesłanek wymienionych w art. 67a § 1 organ podejmuje decyzję polegającą na odmowie zastosowania wnioskowanej ulgi, winien szczegółowo określić motywy takiego rozstrzygnięcia. Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem spełnienia ww. wymogów, stwierdzić należy, że organy podatkowe zebrały obszerny materiał dowodowy, który poddały wnikliwej analizie, a wyciągniętym wnioskom nie sposób zarzucić dowolności. Na jego bowiem podstawie organy dokładnie ustaliły sytuację majątkową Strony oraz jej gospodarstwa domowego. Przeprowadzone postępowanie dowodowe oraz późniejsze uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia wypełnia, w ocenie Sądu, wszystkie obowiązki jakie nałożone zostały na organ administracji publicznej wydający decyzję w trybie uznania administracyjnego. Jak już bowiem wskazano, organ mógł ale nie musiał udzielić wnioskowanej ulgi. Nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 200 O.p. Należy podkreślić, że co do zasady organ winien wyznaczyć stronie termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem każdej decyzji w sprawie, nawet wówczas, gdy nie prowadził w sprawie żadnego postępowania dowodowego. Naruszenie przez organ odwoławczy normy wynikającej z art. 200 § 1 O.p. stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie naruszenie powyższego przepisu nie miało żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, albowiem materiał dowodowy, w oparciu o który został rozpoznany wniosek skarżącego, został w całości przedstawiony przez skarżącego w toku toczącego się postępowania przed organem pierwszej instancji, natomiast organ drugiej instancji nie przeprowadził dodatkowego postępowania dowodowego. Z tych przyczyn, na mocy art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w wyroku.