I SA/Gd 261/15

PostanowienieWSA w Gdańsku2015-07-21

Skład orzekający: Monika Hennig

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że poniesienie kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług spowoduje uszczerbek w jego koniecznym utrzymaniu, uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), uznając, że skarżący wykazał, iż poniesienie tych kosztów spowoduje uszczerbek w jego koniecznym utrzymaniu. Pomimo posiadania pewnych aktywów i nieruchomości, niski, nieregularny dochód, brak oszczędności oraz wysokie zadłużenie uniemożliwiają mu pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla podstawowych potrzeb życiowych.
Stan faktyczny
Skarżący T. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług. Skarżący jest w związku małżeńskim, ale nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, mieszka u znajomego i utrzymuje się z prac dorywczych oraz dochodu z najmu mieszkania w kwocie 400 zł miesięcznie. Posiada nieruchomości i samochód, z których prowadzona jest egzekucja, a także znaczne zadłużenie podatkowe i inne zobowiązania finansowe.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. L. o przyznanie prawa pomocy w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty, kwiecień oraz za miesiące od lipca do grudnia 2010 r. postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem złożonym na formularzu PPF w dniu 20 marca 2015 r., skarżący T. L. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przed przystąpieniem do oceny zasadności przedmiotowego wniosku należy wskazać, że koszty niniejszego postępowania kształtuje: 1) wpis od skargi w kwocie 200 zł (§ 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm., dalej jako rozporządzenie); 2) ewentualny wpis od skargi kasacyjnej wynoszący połowę wpisu od skargi (§ 3 rozporządzenia); 3) ewentualny wpis od zażalenia na postanowienie wydane przez sąd wynoszący 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia) oraz 4) ewentualna opłata kancelaryjna w kwocie 100 zł pobierana za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem w sytuacji gdy orzeczenia nie uzasadnia się z urzędu (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych; Dz. U. Nr 221, poz. 2192). Przywołanie rozmiarów kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu, zarówno tych które już powstały, jak i tych które mogą powstać w przyszłości, jest istotne z tego względu, że orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy winno wynikać ze zrównoważonej i wzajemnej oceny właśnie rozmiaru kosztów, jakie musi ponieść strona wnioskująca o prawo pomocy i aktualnych jej możliwości płatniczych. Referendarz sądowy uznał, że w niniejszej sprawie skarżący wykazał, że poniesienie przez niego kosztów sądowych spowoduje skutki, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Ocena taka została podjęta na podstawie danych zawartych w oświadczeniu złożonym przez skarżącego o jego stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego przy sprawie o sygn. akt I SA/Gd 260/15 (odpisów: zeznań podatkowych PIT-36 za lata 2013-2014, dowodów potwierdzających prowadzenie egzekucji, wezwania z dnia 12 marca 2015 r. do zapłaty grzywny i należności sądowych oraz dodatkowego oświadczenia). Skarżący pozostaje w związku małżeńskim, jednak małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego – skarżący obecnie zamieszkuje u znajomego, nie ponosząc kosztów związanych z eksploatacją zajmowanego lokalu, utrzymuje się z tzw. dorywczych prac sezonowych (przy czym nie podał ich wysokości) oraz dochodów z tytułu najmu mieszkania w kwocie 400 zł miesięcznie (dowód: odpisy zeznań podatkowych PIT-36 za lata 2013-2014), nie ma statusu osoby bezrobotnej, gdyż podlega ubezpieczeniu w KRUS, nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej ani też nie otrzymuje żadnej innej pomocy, nie posiada rachunków bankowych, posiada natomiast mieszkanie o powierzchni 32,02 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 3.0981 ha oraz nieruchomość zabudowaną o powierzchni 0.3894 ha, a także samochód osobowy marki [...] z 2008 r. o wartości około 55.000 zł, z majątku skarżącego (z lokalu mieszkalnego oraz środka transportu) prowadzona jest egzekucja, poza zaległościami w podatku od towarów i usług, które wynoszą 313.974 zł, skarżący wyrokiem sądu rejonowego z dnia 1 października 2014 r. został zobowiązany do zapłaty kwoty 20.070 zł. Dokonując oceny zasadności żądania skarżącego referendarz sądowy wziął przede wszystkim pod uwagę okoliczność, że skarżący nie posiada oszczędności, pozostaje bez pracy, jego stały dochód z tytułu najmu mieszkania jest bardzo niski – wynosi jedynie 400 zł miesięcznie i aby się utrzymać skarżący podejmuje tzw. prace dorywcze. Pomimo, że skarżący nie podał, jaki dochód osiąga z tego tytułu, to jednak doświadczenie życiowe wskazuje, że nawet w przypadku, gdy nie ponosi on wydatków związanych z eksploatacją zajmowanego lokalu, kwoty te pozwalają skarżącemu jedynie na zaspokojenie jego podstawowych potrzeb życiowych (wyżywienia, zakupu środków czystości). Wprawdzie koszty sądowe, które mogą wystąpić w niniejszym postępowaniu nie są wysokie (poza wpisem od skargi wynoszącym 200 zł, każdorazowo nie przekraczają one kwoty 100 zł), to jednak biorąc pod uwagę powołane ustalenia faktyczne należało przyjąć, że obciążenie skarżącego tymi kosztami mogłoby doprowadzić do pozbawienia go środków na zaspokojenie koniecznych kosztów utrzymania. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło