I SA/Gd 261/16
PostanowienieWSA w Gdańsku2016-06-22
Skład orzekający: Monika Hennig
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym w zakresie częściowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie sądu, obciążenie skarżącej kosztami sądowymi w jakiejkolwiek części spowodowałoby, że nie byłaby ona w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych swoich i córki, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca M. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające jej trudną sytuację materialną, w tym decyzję o przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych, wyrok rozwodowy, akt urodzenia córki oraz oświadczenie o stanie rodzinnym. Skarżąca samotnie wychowuje córkę, utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych i świadczeń na dziecko, a jej stałe koszty utrzymania są wysokie.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 rok postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskiem złożonym na formularzu PPF i dołączonym do skargi, skarżąca M. M. zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Do wniosku skarżąca dołączyła kserokopie: decyzji z dnia 29 czerwca 2015 r. o uznaniu za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku, wyroku rozwodowego z dnia 23 października 2003 r., odpisu skróconego aktu urodzenia córki.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na podstawie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącej, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), dokumentów dołączonych do wniosku oraz nadesłanych na zarządzenie z dnia 22 kwietnia 2016 r., referendarz ustalił, co następuje:
skarżąca jest właścicielką domu o powierzchni 80 m2 i wartości 250 tys. zł, na dzień 31 maja 2016 r. na rachunku bankowym zgromadziła środki w kwocie 318,13 zł, samotnie wychowuje trzynastoletnią córkę, utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 678,71 zł netto, który został jej przyznany od dnia 29 czerwca 2015 r. na okres 12 miesięcy, otrzymuje także świadczenia na dziecko w łącznej kwocie 918 zł miesięcznie – zasiłek rodzinny przyznany na okres od 1 marca do 31 października 2016 r. (118 zł), świadczenie wychowawcze przyznane na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. (500 zł) oraz alimenty (300 zł), stałe koszty, jakie ponosi na opłaty za energię elektryczną, wodę, wywóz odpadów i nieczystości oraz telefon wynoszą 449,83 zł miesięcznie. Skarżąca oczekuje na operację stawu barkowego, pozostaje pod stałą opieką okulisty z powodu jaskry.
Przed przystąpieniem do oceny zasadności przedmiotowego żądania wskazać należy, że orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy winno wynikać ze zrównoważonej i wzajemnej oceny dwóch elementów: rozmiaru kosztów jakie musi ponieść strona wnioskująca o prawo pomocy na poczet postępowania sądowego i aktualnych możliwości płatniczych jej samej jak i osób pozostających z taką osobą we wspólnym gospodarstwie domowym (por. m.in.: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt I SA/Po 825/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Rozpoznając zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim dochody uzyskiwane przez nią oraz osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym.
Odnosząc się do pierwszego aspektu, tj. wysokości kosztów postępowania, zauważyć należy, że koszty niniejszego postępowania kształtuje: 1/ wpis od skargi, który wynosi 577 zł (§ 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.; dalej jako: rozporządzenie); 2/ ewentualny wpis od skargi kasacyjnej wynoszący połowę wpisu od skargi, nie mniej niż 100 zł (§ 3 rozporządzenia); 3/ ewentualny wpis od zażalenia na postanowienie wydane przez sąd wynoszący 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia) oraz 4/ ewentualna opłata kancelaryjna w kwocie 100 zł pobierana za doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem w sytuacji gdy orzeczenia nie uzasadnia się z urzędu (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych; Dz. U. Nr 221, poz. 2192).
Biorąc pod uwagę wysokość dochodów skarżącej, które nie mają one charakteru stałego, fakt że nie posiada ona oszczędności i bez wątpienia nie jest w stanie ich poczynić z bieżących dochodów, referendarz sądowy uznał, że obciążenie skarżącej kosztami sądowymi niniejszego postępowania w jakiejkolwiek części spowodowałoby, że nie byłaby ona w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych swoich i pozostającej na jej utrzymaniu córki.
W tym stanie sprawy referendarz stwierdził, że skarżąca wykazała zasadność wniesionego żądania i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło