I SA/Gd 263/09

Dnia 15 września 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 15 września 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R.G. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 stycznia 2009 r. Sygn. akt [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego umorzenia II raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 rok oraz odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu III raty łącznego zobowiązania za 2008 rok postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Decyzją z dnia 13 stycznia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego umorzenia II raty łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 rok oraz odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu III raty łącznego zobowiązania za 2008 rok. Powyższa decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 23 stycznia 2009 r. W skardze złożonej w dniu 2 marca 2009 r. R.G. zwrócił się do tutejszego Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że niezłożenie skargi w terminie było następstwem rozkojarzonego toku myślenia spowodowanego chorobą psychiczną. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2009 r. wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przywrócił stronie termin do wniesienia skargi. Na powyższe postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło zażalenie, domagając się jego uchylenia. W następstwie rozpoznania wniesionego środka zaskarżenia Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2009 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie rozważań nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy wskazać, że niniejsza sprawa była przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyniku złożonego przez organ podatkowy zażalenia uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku. W związku z powyższym w rozpatrywanej przez Sąd orzekający sprawie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a., zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Powyższy przepis z mocy art. 197 § 2 p.p.s.a. znajduje przy tym zastosowanie również w odniesieniu do postępowania toczącego się na skutek zażalenia. Powołany wyżej art. 190 p.p.s.a. w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania Sądu pierwszej instancji, który nie posiada już, na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w rozstrzygnięciu Sądu wyższej instancji. Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok SN z dnia 9 lipca 1998 r., sygn. akt I PKN 226/98, OSNAP 1999, nr 15, poz. 486), jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny (tak: H.Knysiak – Molczyk [w:] H.Knysiak – Molczyk, M.Romańska, T.Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005). Odnosząc przedstawione powyżej rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyżej przywołanym postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oznacza to, że dalsze rozważania muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko Sądu wyższej instancji. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że wniosek podatnika nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 87 w/w ustawy stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też, w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego, odrzuceniu przez Sąd. Jak podkreślono wyżej jedną z przesłanek przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, że nie dokonała czynności bez własnej winy, przy czym o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a więc jeżeli dochowała ona należytej staranności (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002/23/1059). W przedmiotowej sprawie jako przyczynę uchybienia terminu skarżący wskazał na swoją chorobę, która uniemożliwiła mu sporządzenie i wniesienie w terminie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W świetle powołanych wyżej przepisów nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Z przedstawionego zaświadczenia wynika, że pacjent nie leczył się po stwierdzeniu u niego choroby i hospitalizacji. Nie wiadomo także, czy poddał się leczeniu wskazanemu przez lekarza. Zdaniem Sądu skarżący nie uprawdopodobnił w wystarczający sposób okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Przedłożona przez niego opinia psychologiczna nie jest bowiem wystarczająca dla uznania, iż w okresie przewidzianym na złożenia skargi, występowała przeszkoda nie do przezwyciężenia, która uniemożliwiła skarżącemu wniesienie tego środka zaskarżenia w terminie. Opinia ta sporządzona w styczniu 2007 r. odnosi się jedynie, do stanu zdrowia skarżącego w okresie, kiedy badanie było wykonane, podkreślono w niej, że obecnie kontakt z chorym jest utrudniony, natomiast nie wynika z niej, iż zły stan zdrowia miałyby u skarżącego występować nieustannie przez kolejne lata. A zatem opinia ta nie może stanowić podstawy do przyjęcia, iż skarżący znajdował się z takim samym stadium choroby psychicznej zarówno w dniu sporządzenia opinii jak i w okresie, kiedy przypadał okres ustawowego terminu do wniesienia skargi. Zgodnie z zaleceniami lekarskimi skarżący powinien poddać się leczeniu, co mogłoby wpłynąć na polepszenie jego stanu. Zauważyć należy, że sam skarżący, wskazując na moment, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi, potwierdza fakt nasilenia się objawów choroby tylko okresowo. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.