I SA/Gd 263/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Pellowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 maja 2011 r. sprawy ze skargi P. F. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 3 lutego 2011 r. nr[...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Organ egzekucyjny Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego P.F. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...] z dnia 06.08.2010 r. wystawionych przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych (obejmujących należności z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego odpowiednio za okres: 10/2008, 12/2008, 01/2009, 04/2009, 12/2009, od 01/2010 do 03/2010 r. Odpisy wskazanych tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu w dniu 12.08.2010 r. wraz z odpisami zawiadomień o zajęciu. W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wymienionych wyżej tytułów wykonawczych organ egzekucyjny dokonał zawiadomieniami o numerach: [...], [...], [...] z dnia 6.08.2010 r. zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank (z tytułu nadpłaty podatku), u Naczelnika Urzędu Skarbowego. W dniu 16.08.2010r. doręczone zostały ww. zawiadomienia dłużnikowi zajętej wierzytelności. W dniu 19.08.2010 r. do wierzyciela Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynęło pismo zobowiązanego wniesione przez pełnomocnika P.F. zatytułowane "wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego" w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach: od [...] do [...] z dnia 06.08.2010r. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że jego zdaniem zaległość wykazana w tytule wykonawczym nr [...] jest nienależna, bowiem zobowiązany dokonał zapłaty ww. kwoty, natomiast pozostałe kwoty są prawidłowe. Dodatkowo pełnomocnik wskazał, że dochodzenie zaległości za 2010 r. stanowi zagrożenie dla prowadzonej działalności gospodarczej zobowiązanego, który nie będzie w stanie wywiązać się z zawartych umów z kontrahentami. Z uwagi na fakt, iż dotychczasowa egzekucja jest skuteczna, zdaniem pełnomocnika słusznym i racjonalnym stało się czasowe przerwanie stosowania środków egzekucyjnych w oparciu o wymienione wyżej tytuły wykonawcze. Mając powyższe na uwadze, pismem z dnia 24.08.2010 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wezwał pełnomocnika zobowiązanego o podanie, czy pismo w części dotyczącej wstrzymania postępowania egzekucyjnego, należy traktować jako wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu przedmiotowego pisma wierzyciel poinformował również pełnomocnika, że pismem z dnia 13.08.2010 r. poinformował P.F., iż należność objęta tytułem wykonawczym m.in. nr [...] uległa zmniejszeniu do kwoty [...] zł należności głównej, plus odsetki, plus koszty egzekucyjne [...] zł. Natomiast tytuł wykonawczy nr [...] został wycofany, w związku z tym, iż należność objęta w/w tytułem wykonawczym nie jest dochodzona w drodze postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi pełnomocnik zobowiązanego poinformował wierzyciela, że precyzując żądanie zawarte w piśmie z dnia 16.08.2010 r. oświadcza, że "pismo w części dotyczącej wstrzymania postępowania egzekucyjnego należy traktować jako wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...]". W pozostałym zakresie pełnomocnik wskazał, że wnosi o odroczenie terminu wykonania obowiązku płatności powołując się na słuszny interes obywatela. Zdaniem pełnomocnika, zobowiązany posiadał słuszny interes prawny do domagania się zawieszenia postępowania egzekucyjnego powołując się na zasadę legalizmu wynikającą z treści art. 7 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stąd też składając wniosek o zawieszenie postępowania w związku z odroczeniem terminu wykonania obowiązku zobowiązany kierował się zasadą legalizmu. Zdaniem pełnomocnika skutecznym sposobem spłaty zobowiązań przy jednoczesnym utrzymaniu dotychczasowych klientów i sukcesywnym powiększeniu ich grona byłoby zawieszenie wszczętego postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych, przy jednoczesnej zmianie środka egzekucyjnego, polegającego na zwolnieniu spod egzekucji przysługujących zobowiązanemu wierzytelności i prowadzeniu egzekucji z rachunku bankowego, na który wpływałyby wszystkie zajęte dotąd wierzytelności. Postanowieniem z dnia 25.10.2010 r. organ egzekucyjny - Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku zobowiązanego P.F. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6.08.2010 r. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, iż w przedmiotowej sprawie nie zaszła żadna z przesłanek taksatywnie wymienionych w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stąd też brak było podstaw do uwzględnienia żądania pełnomocnika zobowiązanego o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego zobowiązany P.F. pismem z dnia 15.11.2010 r. złożył zażalenie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, celem zajęcia ustosunkowania się przez wierzyciela do argumentów zobowiązanego, uzasadniających uwzględnienie wniosku zobowiązanego. Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie k.p.a.), art. 56 § 1 i § 4 w związku z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej w skrócie u.p.e.a.) - po zbadaniu akt sprawy w związku z zażaleniem wniesionym pismem z dnia 15.11.2011 r. przez P.F. na postanowienie organu egzekucyjnego - Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25.10.2010 r., którym odmówiono zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...] z dnia 06.08.2007 r., wystawionych przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych, postanowieniem z dnia 3.02.2011 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Pismem z dnia 26.02.2011 r. P.F. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 3.02.2011 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zawieszenie postępowania; ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji oraz orzeczenie o zwrocie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Wnosząc o powyższe, tym samym pełnomocnik zarzucił zaskarżonemu postanowieniu rażące naruszenie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a., wobec bezpodstawnego przyjęcia, iż w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka obligatoryjnie zawieszająca postępowanie egzekucyjne, a także naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie w rozpoznawanej sprawie słusznego interesu strony. Z treści wniesionego środka zaskarżenia wynikało, że zobowiązany powielił argumenty przedstawione we wniosku z dnia 6.09.2010 r. oraz zażaleniu z dnia 15.11.2010 r. dodatkowo podnosząc, że w przedmiotowej sprawie nie uwzględniono przedstawionych przez skarżącego istotnych argumentów zawartych w zażaleniu z dnia 15 listopada 2010 r. uzasadniających zawieszenie postępowania egzekucyjnego i dokonanie zmiany środka egzekucyjnego przy jednoczesnym rozważeniu interesu zobowiązanego. Zdaniem pełnomocnika organ drugiej instancji nie wziął pod uwagę w jakimkolwiek aspekcie aktualnej sytuacji finansowej skarżącego, a także historii spłaty zadłużenia na rzecz wierzycieli. Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko zajęte w przedmiotowej sprawie. Wskazał, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej w dalszej części "p.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje i postanowienia administracyjne. W wyniku takiej kontroli taki akt może zostać uchylony w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że zostało ono wydane bez naruszenia prawa. Zgodnie z art. 56 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Wskazany przepis prawa stanowi, że postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej, 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego, 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego, 4) na żądanie wierzyciela, 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego polega na przerwaniu - na czas określony - biegu tego postępowania w związku z wystąpieniem przeszkód w jego dalszym prowadzeniu, na czas niezbędny do usunięcia tych przeszkód. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy należy stwierdzić, że żadna z okoliczności wymienionych w art. 56 § 1 u.p.e.a. nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Jak wynika z akt sprawy, pełnomocnik skarżącego argumentując żądanie zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie opisanych tytułów wykonawczych wskazał, że zobowiązany złożył swój wniosek powołując się na słuszny interes obywatela. Mając to na uwadze należy wskazać, że skoro w sprawie nie zaistniała bowiem żadna z przesłanek obligatoryjnie zawieszających postępowanie egzekucyjne, wymienionych w wyżej cytowanym art. 56 § 1 u.p.e.a., to tym samym nie istniała podstawa do wydania postanowienia o treści oczekiwanej przez pełnomocnika zobowiązanego. Ponieważ w zakresie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, jak wyżej wskazano, organ egzekucyjny związany jest treścią przytoczonego art. 56 § 1 u.p.e.a. (w którym zostały enumeratywnie wyliczone przesłanki zawieszenia), powołane przez pełnomocnika zobowiązanego również okoliczności związane z sytuacją ekonomiczną nie mogą stanowić podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Stanowisko takie prezentowane jest również w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 9 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA 1676/97 - LEX nr 44824; wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2001 r., sygn. akt SA/Sz 1636/99 LEX nr 49798). Mając powyższe na uwadze uznać należy, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, którym odmówiono zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku zobowiązanego P.F. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], jest prawidłowe i nie narusza przepisów prawa. W badanej sprawie nie zaistniałą bowiem żadna z przesłanek obligatoryjnie zawieszających postępowanie egzekucyjne, wymienionych w art. 56 § 1 u.p.e.a. Natomiast odnosząc się do argumentacji skargi wskazać należy, że zasadę ogólną uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli wyrażono w art. 7 k.p.a., który stanowi, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelki kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Należy zgodzić się z poglądem, że w toku przedmiotowego postępowania egzekucyjnego nie została naruszona ogólna zasada postępowania, wyrażona w wyżej cytowanym art. 7 k.p.a., co wykazał w uzasadnieniu zaskarżonych postanowień zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że wierzyciel przeprowadził postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie rzeczywistej woli strony co do charakteru żądania zawartego w piśmie z 19.08.2010 r. Sprecyzowanie zatem przez pełnomocnika żądania w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego wyznaczyło rodzaj sprawy będącej przedmiotem niniejszego postępowania. W swoim rozstrzygnięciu organ odwoławczy oparł się na przepisie art. 56 § 1 u.p.e.a. Wobec powyższego, podkreślić należy, że zasada uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, wyrażona w art. 7 k.p.a., nie może powodować naruszenia przepisów prawa materialnego, gdyż przepisy prawa materialnego wyznaczają treść rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd administracyjny w Gdańsku uznał, że skargę jako niezasadną należy oddalić o czym orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.