I SA/Gd 267/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 maja 2012 r. sprawy ze skargi E. F. i J. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 stycznia 2012 r. sygn. [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 rok oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 30 stycznia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania E. F. i J. F. od decyzji Wójta Gminy z dnia 10 maja 2011 r. odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej tego organu z dnia 12 lutego 2008 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r., uchyliło decyzję z dnia 10 maja 2011 r. w części dotyczącej rozstrzygnięcia i odmówiło uchylenia decyzji z dnia 12 lutego 2008 r. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2011 r. Wójt Gminy, działając na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - dalej jako "Ordynacja podatkowa", wznowił postępowanie podatkowe w przedmiocie ustalenia E. F. i J. F. wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 r. zakończonego decyzją ostateczną tego organu z dnia 12 lutego 2008 r. Po zakończeniu postępowania wznowieniowego Wójt Gminy wydał w dniu 10 maja 2011 r. decyzję, którą odmówił uchylenia w całości ostatecznej decyzji Wójta Gminy z dnia 12 lutego 2008 r. ustalającej E. F. i J. F. podatek od nieruchomości za 2008 r. Zdaniem organu pierwszej instancji po wydaniu pierwotnej decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za 2008 r. w sprawie nie ujawniły się nowe okoliczności faktyczne, albowiem działka nr [...] zmieniła swój status w dniu 23 stycznia 2007 r. (zgodnie z zawiadomieniem Starosty Powiatowego o zmianach danych w rejestrze gruntów i budynków). W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu E. F. i J. F. podnieśli, że Starostwo Powiatowe dokonało zmian w ewidencji gruntów (działka nr [...] - G.) na podstawie operatu pomiarowego przyjętego w dniu 21 listopada 2005 r. w następujący sposób: RV-0,55 ha i RVI-0,40 ha na RVI-0,40 ha i Bp-0,55 ha. Odwołujący wskazali, że powyższy operat pomiarowy jest jedyną przyczyną całej sprawy - wszystkich odwołań. Zdaniem odwołujących geodeta sporządził przedmiotowy operat w sposób nierzetelny i wadliwy, nie uwzględnił sytuacji na tejże działce. Podali, że działka ta jest zalesiona lasem zwartym od 1988 r. na obszarze 0,70 ha, a rolniczo wykorzystywana na obszarze 0,21 ha. Budynek wraz z dojazdem zajmuje powierzchnię 0,04 ha. Takiej informacji w operacie nie ma i z tego względu, zdaniem odwołujących się, wpisy w nim zawarte są nieprawdziwe. E. F. i J. F. podnieśli, że na zalesienie uzyskali zgodę Urzędu Gminy, mają również potwierdzenie z Nadleśnictwa K., że las istnieje. Zdaniem odwołujących nie mogą oni ponosić negatywnych konsekwencji w postaci niesłusznych poborów podatków na podstawie sfałszowanej dokumentacji przyjętej do zasobów geodezyjnych. Zarzucono również, że Wójt Gminy - mimo takiego obowiązku - nie ustosunkował się ani jednym słowem do stawianych zarzutów. Mając powyższe na uwadze E. F. i J. F. wnieśli o sprawdzenie operatu pod kątem stawianych zarzutów, o wykreślenie zapisów z ewidencji gruntów dokonanych na podstawie fałszywego operatu pomiarowego, o wprowadzenie prawdziwych zapisów oraz o zwrot niesłusznie pobranych podatków za lata 2007-2010 wraz z odsetkami. Decyzją z dnia 30 stycznia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej rozstrzygnięcia i odmówiło uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy z dnia 12 lutego 2008 r. dotyczącej ustalenia należnego od J. F. łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 r. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji w kwestii odmowy uchylenia decyzji z dnia 12 lutego 2008 r., wskazując, że faktycznie zmiana klasyfikacji gruntów działki nr [...] miała miejsce w dniu 23 stycznia 2007 r. Natomiast w 2008 r. nie zaszły dalsze zmiany w sposobie klasyfikacji tej działki, nie było tym samym podstaw faktycznych i prawnych do zmiany pierwotnej decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne za 2008 r. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji zobowiązany był do uwzględnienia danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Wobec kategorycznej normy art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. -Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 ze zm.) organy podatkowe nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane z ewidencji. Organ odwoławczy podał, że odwołujący w złożonym wykazie nieruchomości za 1998 r. wykazali 0,9500 ha gruntów pozostałych oraz budynki pozostałe o powierzchni 42 m2. Nie wykazali natomiast, że część działki o powierzchni 0,700 ha stanowi las. Las nie został również wykazany w ewidencji gruntów i budynków. Kolegium zwróciło uwagę, że podobnie jak w przypadku podatku rolnego ustawa z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. Nr 200, poz. 1682 ze zm.) wskazuje na klasyfikację wynikającą z ewidencji gruntów i budynków. Lasem w rozumieniu tej ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że Wójt Gminy pominął w swoim rozstrzygnięciu okoliczność, iż decyzją z dnia 12 lutego 2008 r. ustalono łączne zobowiązanie pieniężne dotyczące podatku rolnego i podatku od nieruchomości. Kolegium podało, że odwołujący są podatnikami podatku rolnego z racji posiadania gruntów rolnych, lecz korzystają ze zwolnienia podatkowego i w związku z tym podatek rolny został ustalony w kwocie 0 zł. Dlatego też orzeczenie organu pierwszej instancji powinno dotyczyć nie podatku od nieruchomości, lecz łącznego zobowiązania pieniężnego za 2008 r. W związku z tym organ odwoławczy uznał za konieczne zmianę kwestionowanego orzeczenia w trybie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że organy podatkowe, tj. zarówno Wójt Gminy, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie są władne do dokonania zmian w rejestrze gruntów i budynków. Nie są również władne do oceny, czy dane te zostały "sfałszowane". Jako organy podatkowe, w myśl art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, obowiązane są uwzględniać w postępowaniu podatkowym dane wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Kolegium wskazało, że ewidencję gruntów i budynków dla nieruchomości nr [...] obręb G. prowadzi Starosta Powiatowy i właśnie do tego organu należy wnieść uwagi co do danych w prowadzonej ewidencji. W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego E. F. i J. F. zarzucili, że zarówno decyzja organu pierwszej instancji, jak i decyzja organu odwoławczego oparte są na danych zawartych w ewidencji gruntów Starostwa Powiatowego, które nie odpowiadają stanowi faktycznemu. W związku z powyższym, w ocenie skarżących, Wójt Gminy, a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze winni uchylić zaskarżone decyzje w całości i wydać decyzję o wymiarze podatku zgodną ze stanem faktycznym gruntów, a nie ze stanem przedstawiony w ewidencji gruntów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) -dalej jako "P.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że została ona wydana bez naruszenia prawa. W pierwszej kolejności należy wskazać, że ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) w drodze wyjątku od sformułowanej w art. 128 zasady trwałości decyzji administracyjnej, dopuszcza możliwość weryfikowania przez organy podatkowe wydanych przez nie decyzji. Chodzi tutaj o zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia postępowania (art. 240-246), a także o stwierdzenie nieważności (art. 247-252) wskutek wystąpienia kwalifikowanych wad decyzji ostatecznej. W drodze wyjątku może także dojść do uchylenia lub zmiany decyzji prawidłowych lub dotkniętych wadami niekwalifikowanymi (art. 253-256). Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 Ordynacji podatkowej. Należy również podkreślić, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania, a nie samej decyzji (wyrok NSA z dnia 16 października 1998 r. sygn. akt II SA 1241/98, LEX nr 41894). Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Użyte w cyt. przepisie sformułowanie "wyjdą na jaw" oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, a więc chwila udostępnienia ich organowi. Z kolei łącznik "lub" wskazuje na to, że wystąpienie co najmniej jednego z członów tej alternatywy stanowi samoistną i wystarczającą podstawę wznowienia postępowania. Jeżeli więc dany dowód nie istniał w dniu wydania decyzji, gdyż został sporządzony w okresie późniejszym, to jednak wynikająca z tego dowodu okoliczność mogła istnieć we wspomnianym dniu i może uzasadniać wznowienie postępowania. Przymiot "nowych" ma okoliczność czy dowód bez względu na możliwość powołania ich przez stronę w poprzednim postępowaniu (por. B. Gruszczyński [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Ordynacja podatkowa, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, str. 609). W piśmiennictwie podkreśla się również, że błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi podstawy wznowienia postępowania, ale błędne ustalenie stanu faktycznego tę podstawę stanowi (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa, UNIMEX, Wrocław 2006, str. 873). Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 czerwca 1985 r. podniósł, że nowymi faktami lub dowodami będą te z nich, które nie zostały uwzględnione przez organ podatkowy jako element faktyczny rozstrzygnięcia (sygn. akt i SA/Gd 198/85, ONSA 1985/1/35). Przepisy art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej wymagają zatem kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Z kolei przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że nie została spełniona pierwsza z przesłanek wymienionych w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, albowiem po doręczeniu decyzji z dnia 12 lutego 2008 r. ustalającej skarżącym łączne zobowiązanie pieniężne za 2008 r. nie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości i w podatku rolnym. Z akt sprawy wynika, że faktycznie zmiana klasyfikacji gruntów działki nr [...] miała miejsce w dniu 23 stycznia 2007 r. Natomiast w 2008 r. nie zaszły jakiekolwiek zmiany w sposobie klasyfikacji tej działki, nie było tym samym podstaw faktycznych i prawnych do zmiany pierwotnej decyzji ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne za 2008 r. Nie można zatem przyjąć, że zmiana klasyfikacji gruntów przedstawiona przez Starostę w zawiadomieniu z dnia 23 stycznia 2007 r. stanowiła przesłankę wskazaną w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, skoro była znana Wójtowi Gminy w dniu wydania ww. decyzji. Zmiany klasyfikacji gruntów wskazane w tym zawiadomieniu zostały uwzględnione w decyzji z dnia 12 lutego 2008 r. ustalającej łączne zobowiązanie pieniężne za 2008 r. W związku z powyższym, orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały, że w sprawie nie mógł mieć zastosowania tryb określony w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, słusznie przy tym zastrzegając, że zaistniałą sytuację można rozpatrywać pod kątem możliwości wzruszenia decyzji ostatecznej na innej podstawie, tj. najpierw poprzez sprostowanie wpisów w rejestrze gruntów i budynków Starostwa Powiatowego, które to wpisy stanowią podstawę wydanych decyzji. Zgodnie bowiem z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z powyższych względów nie zasługiwał również na uwzględnienie zarzut skarżących dotyczący nieuwzględnienia przez organy podatkowe, że część działki o powierzchni 0,70 ha stanowi las. W myśl art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. Nr 200, poz. 1682 ze zm.) lasem w rozumieniu tej ustawy są grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej. Podważenie tych zapisów bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowania prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FSK 372/07, LEX nr 490966). Prawidłowo również Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta Gminy z dnia 10 maja 2011 r. w części dotyczącej rozstrzygnięcia. Należy bowiem zauważyć, że w nakazie płatniczym z dnia 12 lutego 2008 r. organ pierwszej instancji ustalił skarżącym łączne zobowiązanie pieniężne za 2008 r., tj. podatek rolny w kwocie 0 zł i podatek od nieruchomości w kwocie 1.181 zł, natomiast w decyzji z dnia 10 maja 2011 r. organ ten - błędnie - wskazał, że odmawia uchylenia w całości ostatecznej decyzji ustalającej podatek od nieruchomości za 2008 r. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.