I SA/Gd 270/05
WyrokWSA w Gdańsku2006-05-23
Skład orzekający: Ewa Kwarcińska, Tomasz Kolanowski, Danuta Oleś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać pociągnięty do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli wniosek o ogłoszenie upadłości został zwrócony przez sąd z powodu braków formalnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiada za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna, a zobowiązania powstały w czasie pełnienia funkcji. Zwolnienie od odpowiedzialności następuje jedynie w przypadku złożenia prawnie skutecznego wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego. Zwrot wniosku o upadłość przez sąd z powodu braków formalnych nie stanowi przesłanki zwalniającej członka zarządu od odpowiedzialności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności W. W., byłego członka zarządu spółki "A" sp. z o.o., za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług. Organy podatkowe orzekły o odpowiedzialności W. W. po stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji z majątku spółki. W. W. twierdził, że we właściwym czasie złożył wniosek o ogłoszenie upadłości, co powinno go zwalniać od odpowiedzialności. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o odpowiedzialności W. W.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Kolanowski (spr.), asesor WSA Danuta Oleś, Protokolant Zuzanna Baca, po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 14 lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe "A" spółka z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 1998 r.; styczeń, luty, kwiecień 1999 r.; marzec i grudzień 2000 r. oraz od stycznia do lipca, październik i grudzień 2001 r. oddala skargę.
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 14 lutego 2005 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 8 listopada 2004r. w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności W. W. za zaległości podatkowe "A", spółka z o.o. w G. z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 1998r., styczeń, luty, kwiecień 1999r., marzec, grudzień 2000r., od stycznia do lipca, październik i grudzień 2001r. w łącznej kwocie należności głównej 360 833,00zł. wraz z odsetkami za zwłokę.
Podstawą wydanego rozstrzygnięcia był ustalony w sprawie, następujący stan faktyczny:
"A" sp. z o.o. nie uiściła ciążących na niej jako podatniku zobowiązań w podatku od towarów i usług za lata 1998-2001, wynikających z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wydanych w dniu 10 lipca 2002r. Działania organu egzekucyjnego Urzędu Skarbowego zmierzające do wyegzekwowania nie uiszczonych zaległości podatkowych z majątku podatnika okazały się bezskuteczne. W trakcie postępowania egzekucyjnego pismem z dnia 23 września 2002r. zajęto rachunek bankowy "A" sp. z o.o. w [...] Bank Polski S.A II Oddział w [...], który od dnia 23 sierpnia 2002r. nie wykazywał obrotów. Ponadto z raportów poborcy skarbowego z dnia 17 września 2002r. oraz z dnia 9 października 2002r., wynika iż "A" sp. z o.o. nie tylko nie posiadała majątku w miejscu wskazanym w rejestrze handlowym jako siedziba (G., ul. [...]), ale również nie prowadziła tam działalności. W dniu 15 listopada 2004r. pełnomocnik W. W. złożył do protokołu oświadczenie, iż M. F., obecny członek zarządu "A" sp. z o.o. przejęła majątek spółki. Z akt sprawy wynika, iż w dniu 1 października M. F. złożyła oświadczenie co do objęcia funkcji prezesa zarządu "A" sp. z o.o. oraz przejęcia pełnej dokumentacji finansowoksięgowej i osobowej, ale nie co do przejęcia majątku podatnika.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności W. W. jako byłego członka zarządu za zaległości podatkowe "A" sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za I, II, VI-XII /1998r.; I, II, IV/1999r.; III, XII/2000r.; l-VII, X, XII/2001r. w łącznej kwocie należności głównej 417.564,00zł wraz z odsetkami za zwłokę od przedmiotowych zaległości w kwocie 291.867,60z1.
W. W. wniósł odwołanie, w wyniku którego Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 31 marca 2004r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organu podatkowego pierwszej instancji.
Naczelnik Urzędu Skarbowego, po ponownym przeprowadzeniu postępowania w zakresie przeniesienia odpowiedzialności z podatnika na osobę trzecią decyzją z dnia 8 listopada 2004r. orzekł odpowiedzialność W. W., jako byłego członka zarządu, za zaległości podatkowe "A" sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za XII/1998r.; I, II, IV/1999r.; III, XII/2000r.; I-VII, X, XII/200lr. oraz z tytułu dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za I, II, VI-XII/l 998r., I, II, IV/1999r.; III, XII/2000r.; I-VII, X, XII/2001r. w łącznej kwocie należności głównej 360.833,00zł wraz z odsetkami za zwłokę od przedmiotowych zaległości podatkowych naliczonymi do dnia wydania ww. decyzji.
W. W. wniósł odwołanie, w którym zażądał uchylenia w całości decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 8 listopada 2004r. i umorzenia postępowania w sprawie orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej.
Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 14 lutego 2005 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji podniósł, że stosownie do art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz. 1387), do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Zaległości podatkowe "A" sp. z o.o. w podatku od towarów i usług w podatku od towarów i usług za XII/1998r.; I, II, IV/1999r.; III, XII/2000r.; I-VII, X, XII/2001r. oraz z tytułu dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za I, II, VIXII/1998r., I, II, IV/1999r.; III, XII/2000r.; I-VII, X, XII/2001r. powstały przed wejściem w życie ustawy z dnia 12 września 2002r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustawy, a zatem do odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej - w niniejszym przypadku - należało zastosować przepisy art. 107-109, art. 116 i art. 118 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002r. Członek zarządu (były członek zarządu) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiada za zaległości podatkowe tej spółki całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi członkami zarządu (art. 116 ww. ustawy), jeżeli zobowiązania podatkowe powstały w czasie pełnienia przez niego ww. funkcji.
Członek zarządu (były członek zarządu) sp. z o.o. może "uwolnić się" od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki między innymi wówczas, gdy zobowiązania podatkowe nie dotyczą okresu w którym osoba trzecia pełniła funkcję członka zarządu. Z akt sprawy wynika, iż W. W. pełnił funkcję członka zarządu "A" sp. z o.o. w okresie gdy powstały zobowiązania w podatku od towarów. Zdaniem organu odwoławczego, powyższe oznacza, iż w analizowanym przypadku zaistniała pozytywna przesłanka dla orzeczenia odpowiedzialności W. W. za zaległości podatkowe "A" sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług za XII/1998r.; I, II, IV/1999r.; III, XII/2000r.; l-VII, X, XII/200lr. oraz z tytułu dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług za I, II, VI-XII/1998r., I, II, IV/1999r.; III, XII/2000r.; l-VII, X, XII/200lr. w łącznej kwocie 360.833,00zł wraz z odsetkami za zwłokę od przedmiotowych zaległości podatkowych naliczonymi do dnia wydania ww. decyzji.
Organ wskazał, że członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może "uwolnić się" od odpowiedzialności za zaległości podatkowe ww. spółki, jeżeli wykaże iż: we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe); niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy; spółka posiada mienie, z którego egzekucja jest możliwa.
Okoliczności powyższe, które stanowią negatywne przesłanki do orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki zobowiązany jest udowodnić ten członek zarządu (były członek zarządu), który pragnie uwolnić się od odpowiedzialności. W przedmiotowej sprawie, zdaniem organu odwoławczego, W. W. nie wykazał zaistnienia żadnej z ww. przesłanek. Wprawdzie z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia 17 lipca 2002r. "A" sp. z o.o. - działając przez członka zarządu W. W. - złożyła do Sądu Rejonowego - XVII Wydział Gospodarczy wniosek o ogłoszenie upadłości, jednakże działanie powyższe nie może stanowić przesłanki uwalniającej W. W. od odpowiedzialności za zaległości podatkowe dłużniczki, bowiem zarządzeniem z dnia 20 lutego 2003r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy zwrócił przedmiotowy wniosek o ogłoszenie upadłości wobec nieuzupełnienia jego braków formalnych. Warunkiem zaś zwolnienia członków zarządu z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. jest, według organu, tylko prawidłowy i prawnie skutecznie złożony wniosek o ogłoszenie upadłości. Nie wywiera takich skutków wniosek zwrócony lub odrzucony przez sąd, co miało miejsce w niniejszej sprawie. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej strona nie udowodniła braku swojej winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości.
Pełnomocnik strony, korzystając z prawa do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego pismem z dnia 4 lutego 2005r., ponowił uprzednio podniesione w odwołaniu zarzuty i dołączył kserokopię uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników "A" sp. z o.o. z dnia 3 października 2002r. dotyczącej zmiany adresu siedziby spółki z: G., ul. [...] na: G., ul. [...]. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż o zmianie powyższej nie zostały powiadomione właściwe organy rejestracyjne (Sąd Rejonowy XII Wydział Gospodarczy oraz Urząd Skarbowy). Pomimo powyższego zaniedbania oraz braku w aktach sprawy na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników "A" sp. z o.o. z dnia 3 października 2002r. dotyczącej zmiany adresu siedziby spółki z: G., ul. [...] na: G., ul. [...] organ egzekucyjny ustalił, iż pod wskazanym przez pełnomocnika strony adresem (G., ul. [...]) "A" sp. z o.o. nigdy nie działała, M. F. nigdy nie mieszkała, bowiem od ponad 15 lat mieszkają tam Państwo D.
Reasumując, organ stwierdził że orzeczenie odpowiedzialności W. W. - jako osoby trzeciej - za zaległości podatkowe "A" sp. z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług było zasadne.
Strona na powyższe rozstrzygnięcie organu odwoławczego złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 8 listopada 2004 r. Ponadto wniosła o przeprowadzenie dowodu z akt [...] Sądu Rejonowego oraz akt rejestrowych RHB [...] Sądu Rejonowego.
Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego – art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, w zw. z art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz. U Nr 169, poz. 1387) poprzez nie uwzględnienie okoliczności, iż we właściwym czasie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości spółki "A", spółka z o.o. w G., zaś dalszy bieg tej sprawy toczył się bez możliwości przypisania stronie jakiejkolwiek winy. Ponadto zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w tym w szczególności co do przebiegu postępowania upadłościowego oraz zmian dokonanych w zarządzie spółki w dniu 30 września i 1 października 2002r., a także innych naruszeń przepisów postępowania poprzez odmowę przeprowadzenia dowodu z akt sprawy [...] Sądu Rejonowego oraz z akt rejestrowych RHB [...] w [...].
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony wskazał, że wniosek o ogłoszenie upadłości "A" spółka z o.o. w G. skarżący złożył w dniu 19 lipca 2002 r., a więc w osiem dni po otrzymaniu decyzji w zakresie podatku od towarów i usług. Wniosek został zatem złożony w ustawowym terminie, ponadto skarżący, jako członek zarządu spółki uzupełnił wszystkie braki formalne złożonego wniosku i doprowadził do jego przyjęcia i merytorycznego rozpoznania przez Sąd. Wobec zbycia udziałów w spółce przez skarżącego, nie był on już w stanie dalej popierać złożonego wniosku oraz reprezentować spółki. Okoliczności te, zdaniem skarżącego, w sposób istotny wpływają na ocenę odpowiedzialności podatkowej skarżącego, zaś ich zbadanie stanowi istotny obowiązek organu podatkowego. Zwrot wniosku nastąpił bez winy skarżącego, ponieważ od pięciu miesięcy nie był już członkiem zarządu spółki i nie może ponosić odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania nałożonego przez Sąd upadłościowy.
Ponadto strona skarżąca zarzuciła organom podatkowym naruszenie przepisów postępowania przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności co do przebiegu postępowania upadłościowego w sprawie [...] Sądu Rejonowego oraz zmian dokonanych w zarządzie spółki w dniu 30 września i 1 października 2002r., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Odmowa przeprowadzenia tego dowodu prowadzi do uniemożliwienia skarżącemu udowodnienia swoich twierdzeń.
Na poparcie swoich twierdzeń strona skarżąca przytoczyła orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczących problematyki orzekania o odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe spółek z o.o.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych orzeczeń z prawem. W wyniku takiej kontroli orzeczenie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/, b/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Na wstępie należy zaznaczyć, że podstawą odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z o.o. jest art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). Zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2003r., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowanie układowe albo że niezgłoszenie upadłości oraz brak postępowania układowego nastąpiły nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie z którego egzekucja jest możliwa. Odpowiedzialność powyższa obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki.
W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że skarżący był członkiem zarządu "A", Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w okresie do dnia 30 września 2001r. oraz to, że decyzje w przedmiocie zaległości spółki w podatku od towarów i usług zostały wydane w dniu 10 lipca 2002r. Zaległości te dotyczą okresu, w którym skarżący był członkiem zarządu spółki.
Sąd podziela pogląd zaprezentowany w zaskarżonej decyzji, że w podatku od towarów i usług zobowiązanie podatkowe powstaje z chwilą zaistnienia okoliczności, z którym przepisy wiążą powstanie zobowiązania. Z akt sprawy wynika, że decyzje organu podatkowego wydane w stosunku do spółki dotyczą okresu, gdy skarżący był jej członkiem zarządu, dotyczyły bowiem między innymi rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące: grudzień 1998, styczeń, luty, kwiecień 1999r., marzec i grudzień 2000r., styczeń – lipiec, październik i grudzień 2001r.
Zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny i orzecznictwa, w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej wysokość tych należności nie może być już kwestionowana, a tym samym nie może być przedmiotem sporu pomiędzy tą osobą trzecią i organem podatkowym (np. B.Brzeziński, M Kalinowski, A. Olesińska, Ordynacja podatkowa-Komentarz-Zobowiązania podatkowe, Toruń 1999, s. 372-380). W związku z tym, również i w tym zakresie stanowisko organów podatkowych było prawidłowe. Nie jest w tym wypadku istotne, w jaki sposób doszło do powstania zaległości, w tym czy działanie członka zarządu było zawinione i doprowadziło do powstania zaległości, czy też nie miał on na to bezpośredniego wpływu.
Organy podatkowe wykazały ponadto, że prowadzenie egzekucji z majątku spółki stało się bezskuteczne. W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego zajęto w dniu 23 września 2002 r. rachunek bankowy firmy, który jak ustalono od dnia 23 sierpnia 2002 r. nie wykazywał już żadnych obrotów. Poza tym stwierdzono, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej w miejscu wskazanym jako siedziba podmiotu i nie posiada majątku, z którego można by wyegzekwować należności podatkowe.
W tym stanie faktycznym należy stwierdzić, że zaistniały pozytywne przesłanki z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, do orzekania o odpowiedzialności skarżącego za zaległości spółki z o.o.
Członek zarządu może jednak uwolnić się od tej odpowiedzialności w przypadku, gdy zaistnieją w sprawie przesłanki ekspulpujące jego odpowiedzialność. Zgodnie bowiem z treścią cytowanego art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2003 r., jeżeli członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono upadłość lub wszczęto postępowanie układowe albo że niezgłoszenie upadłości oraz brak postępowania układowego nastąpiły nie z jego winy, nie ponosi on odpowiedzialności.
Skarżący już w toku postępowania podatkowego, a także na etapie skargi konsekwentnie twierdzi, że we właściwym czasie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości spółki z o.o. "A", co wyłącza jego odpowiedzialność za zaległości tej spółki. Sąd nie podziela tego stanowiska.
Należy zgodzić się z poglądem strony skarżącej, popartym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt SA/Sz 1856/00, że już sam fakt złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie, niezależnie od sposobu rozstrzygnięcia przez Sąd co do jego zasadności może być okolicznością powodującą odstąpienie od orzeczenia o odpowiedzialności. W rozpoznawanej sprawie mamy jednak do czynienia z sytuacją, gdy wniosek został przez Sąd zwrócony. Fakt ten wynika z pisma będącego odpowiedzią Sądu Rejonowego na pytanie organu podatkowego, które znajduje się w aktach sprawy. Wynika z niego jednoznacznie, że zarządzeniem z dnia 20 lutego 2003 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy zwrócił przedmiotowy wniosek o ogłoszenie upadłości wobec nieuzupełnienia jego braków formalnych. W tym stanie sprawy, wnioski dowodowe strony skarżącej dotyczące przeprowadzenia dowodu z akt sprawy sygn. akt [...], a także z akt rejestrowych spółki, nie były uzasadnione zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę wyraża pogląd, że złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, o którym mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, oznacza złożenie prawnie skutecznego wniosku o ogłoszenie upadłości. W związku z tym, Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych co do bezzasadności przeprowadzania dowodu z akt upadłościowych, gdyż nie jest w tym przypadku istotna przyczyna zwrotu wniosku o ogłoszenie upadłości. Nie może zwolnić strony od odpowiedzialności fakt zbycia udziałów M. F. Nie do zaakceptowania na gruncie art. 116 Ordynacji podatkowej, byłaby sytuacja, gdy sam fakt zbycia udziałów, powodujący niemożność reprezentowania spółki w sprawie o ogłoszenie jej upadłości, zwalniałby od odpowiedzialności za zaległości spółki. Tego rodzaju pogląd spowodowałby de facto wprowadzenie pozaustawowej, dodatkowej przesłanki zwalniającej członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd zaprezentowany w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 listopada 2005r., sygn. akt I FSK 266/05, publ. M. Podat. 2006/3/40, zgodnie z którym jeżeli w momencie gdy członek zarządu spółki z o.o. przestał pełnić tę funkcję istniały zaległości podatkowe spółki, lecz jej kondycja finansowa nie dawała podstaw do zgłaszania wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania zapobiegającego upadłości (postępowania układowego), co uległo zmianie w czasie gdy przestał on już tejże funkcji i nie miał wpływu na podjęcie tych działań – spełniona jest w rozumieniu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, przesłanka wykazania braku winy tego członka za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego we właściwym ku temu czasie. Ponadto w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2003r., sygn. akt III SA 110/02, publ. POP 2004/6/115, Sąd stwierdził, że odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki nie może mieć miejsca, jeśli przesłanki do złożenia wniosku o upadłość zaistniały, gdy nie miał on już wpływu na podjęcie kroków zmierzających do ogłoszenia upadłości spółki. Jednak okoliczności powyższe, wbrew twierdzeniom strony nie wystąpiły w rozpoznawanej sprawie. Skarżący był Prezesem spółki zarówno w momencie powstania zaległości, tj. w latach 1998-2001, jak i w momencie ich ujawnienia, w dacie doręczenie decyzji określających wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług. Skarżący miał zatem realny wpływ na zgłoszenie w odpowiednim czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego.
W związku z powyższym, w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła również przesłanka braku winy skarżącego za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszy spór nie podzielił także stanowiska strony skarżącej o naruszeniu art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387). Zgodnie z tym przepisem do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Nie ulega zatem wątpliwości składu orzekającego, że do odpowiedzialności podatkowej członków zarządu spółki z o.o. z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed 1 stycznia 2003 r. (data wejścia w życie zmian przepisów), stosuje się przepis art. 116 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie cytowanej ustawy zmieniającej. Podobne stanowisko zajął także WSA w Warszawie w wyroku z dnia 4 marca 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1275/04, LEX nr 164479.
Za niezasadne Sąd uznał zarzuty strony dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Organy podatkowe zapewniły stronie czynny udział w postępowaniu, zebrały materiał dowodowy, dokonały jego oceny w zgodzie z wyrażoną w art. 191 Ordynacji podatkowej, zasadą swobodnej oceny dowodów. Nie przeprowadziły wnioskowanych przez stronę dowodów z akt sprawy związanej z ogłoszeniem upadłości, gdyż otrzymały informację z Sądu Rejonowego, iż wniosek spółki został zwrócony przez Sąd. Skoro organy podatkowe, zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę zasadnie uznały, że wniosek zwrócony nie wywołuje skutków prawnych i nie zwalnia w takim wypadku skarżącego od odpowiedzialności za zaległości spółki, to brak było podstaw do przeprowadzania wnioskowanych przez skarżącego dowodów. Podobnie za nieuzasadniony należy uznać zarzut dotyczący odmowy przeprowadzenia dowodu z akt rejestrowych spółki. Organy podatkowe nie kwestionowały faktu zbycia udziałów przez skarżącego, a jak wnika z akt sprawy organ egzekucyjny ustalił, iż pod wskazanym przez pełnomocnika strony adresem (G., ul. [...]) "A" sp. z o.o. nigdy nie działała, M. F. nigdy nie mieszkała, bowiem od ponad 15 lat mieszkają tam Państwo D.
Brak było również podstaw do przeprowadzania postępowania dowodowego przez Sąd. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jak wykazano powyżej przeprowadzanie wnioskowanego dowodu z akt sądowych nie było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w rozpoznawanej sprawi. Ponadto należy przypomnieć, że dla sądu administracyjnego podstawę orzekania stanowi w zasadzie cały materiał dowodowy sprawy zgromadzony w postępowaniu przed organami administracji.
Stosownie bowiem do treści art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku ich przekazania wraz ze skargą (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Przy czym sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy administracyjnej in merito, dokonując wyłącznie kontroli zgodności z prawem jej rozstrzygnięcia przez organy administracji publicznej. Kontroli takiej można dokonać wyłącznie na podstawie stanu faktycznego istniejącego w czasie podejmowania kontrolowanego aktu lub dokonania czynności. Przedmiotem bowiem tego postępowania zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) jest ocena z punktu widzenia zgodności z prawem procesu konkretyzacji (zastosowania) norm prawa materialnego w określonej sytuacji faktycznej.
Zadaniem sądu administracyjnego jest więc ocena, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym (w tym wypadku postępowaniu podatkowym) materiał procesowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia wymaganego przez prawo podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji. Zadanie to sprowadza się do ustalenia, czy materiał procesowy zebrany w postępowaniu administracyjnym odpowiada wymaganiom stawianym przez przepisy prawne. W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym dopuszczalne jest wyłącznie przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów, ale tylko w sytuacji, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania sądowego. Zdaniem składu orzekającego, w rozpoznawanej sprawie przesłanki dopuszczające przeprowadzenie dowodu na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie wystąpiły.
Reasumując, Sąd stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszeń przepisów postępowania w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło