I SA/Gd 272/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 marca 2018 r. sygn. akt [...] w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi w spłacie należności z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: odrzucić skargę. A. M. – dalej jako "Skarżący" wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 marca 2018 r. w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi w spłacie należności z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zarządzeniem z dnia 17 stycznia 2019 r. Przewodniczący Wydziału I tut. Sądu wezwał Skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Pismem z dnia 11 lutego 2019 r. Skarżący wniósł zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W wyniku rozpoznania wniesionego zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 maja 2019 r. sygn. akt II FZ 144/19 oddalił zażalenie. Zarządzeniem z dnia 16 sierpnia 2019 r. Przewodniczący Wydziału I tut. Sądu wezwał Skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 17 stycznia 2019 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia z pouczeniem, że nieuiszczenie wpisu w terminie spowoduje odrzucenie skargi. W otwartym terminie do wniesienia wpisu sądowego od skargi Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 23 września 2019 r., sygn. I SA/Gd 20/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd wskazał art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zarządzeniem z dnia 19 listopada 2019 r., I SPP/Gd 336/19, Starszy Referendarz Sądowy WSA w Gdańsku pozostawił wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Następnie na skutek wniesionego sprzeciwu WSA w Gdańsku, postanowieniem z dnia 16 grudnia 2019 r., utrzymał w mocy zarządzenie Starszego Referendarza Sądowego z dnia 19 listopada 2019 r. Na podstawie rejestru dochodów budżetowych oraz kwitariusza ustalono, że Skarżący nie uiścił wpisu sądowego w kwocie 500 zł. Wskutek rozpoznania wniesionego zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 września 2019 r. w przedmiocie odrzucenia skargi, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 lutego 2020 r. sygn. akt II FZ 2/20, działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w aktach sprawy nie widnieje informacja, że Skarżącego - po wydaniu postanowienia o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania - wezwano do uiszczenia wpisu od skargi. Zdaniem NSA, przed odrzuceniem skargi z powodu nieuiszczenia od niej wpisu WSA powinien jeszcze raz wezwać Skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi. W ocenie NSA - WSA w Gdańsku przedwcześnie odrzucił skargę Skarżącego. Mając powyższe na uwadze, zarządzeniem z dnia 11 marca 2020 r. Przewodniczący Wydziału I tut. Sądu ponownie wezwał Skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 17 stycznia 2019 r. (wydanego w sprawie I SA/Gd 20/19) o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia z pouczeniem, że nieuiszczenie wpisu w terminie spowoduje odrzucenie skargi. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy (k. 97) wynika, że zarządzenie doręczono Skarżącemu w dniu 27 marca 2020 r. W otwartym terminie do wniesienia wpisu sądowego od skargi Skarżący przy piśmie z dnia 30 marca 2020 r. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Natomiast na podstawie rejestru dochodów budżetowych oraz kwitariusza ustalono, że Skarżący nie uiścił wpisu sądowego w kwocie 500 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Z akt sądowych sprawy wynika, że zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 marca 2020 r. o wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 17 stycznia 2019 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi zawierało prawidłowe pouczenie o skutkach niezastosowania się do wezwania w wyznaczonym terminie. Powyższe zarządzenie zostało skutecznie doręczone Skarżącemu w dniu 27 marca 2020 r. na adres doręczeń wskazany w skardze. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że wskazane zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 marca 2020 r. o wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 17 stycznia 2019 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wydane zostało w związku z prawomocnym rozstrzygnięciem wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy oraz z uwzględnieniem stanowiska wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 26 lutego 2020 r. sygn. akt II FZ 2/20. Należy powtórzyć w tym miejscu, że zarządzeniem z dnia 19 listopada 2019 r., I SPP/Gd 336/19, Starszy Referendarz Sądowy WSA w Gdańsku pozostawił wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Następnie na skutek wniesionego sprzeciwu WSA w Gdańsku, postanowieniem z dnia 16 grudnia 2019 r., utrzymał w mocy zarządzenie Starszego Referendarza Sądowego z dnia 19 listopada 2019 r. Zatem, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, Przewodniczący Wydziału ponownie, po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy, wezwał Skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Tymczasem Skarżący przy piśmie z dnia 15 kwietnia 2020 r. wystąpił z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, natomiast żądanego wpisu nie uiścił. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, wyrażany tak w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia z dnia 8 maja 2007 r., II FSK 649/06, z dnia 3 lutego 2009 r., I OZ 53/09; z dnia 28 lipca 2009 r., I FZ 252/09; z dnia 7 lutego 2011 r., II FSK 2274/10), jak i wcześniej Sądu Najwyższego (por. postanowienie z dnia 23 lutego 1999 r., I CKN 1064/97, OSNC 1999 nr 9, poz. 153; postanowienie z dnia 21 kwietnia 1999 r., I CKN 1461/98, OSNC 1999 nr 11, poz. 196), który Sąd w składzie orzekającym w tej sprawie podziela, zgodnie z którym z przymiotu prawomocności postanowienia odmawiającego zwolnienia z kosztów sądowych (analogicznie z postanowienia oddalającego zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu) wypływa obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu. Podkreślenia wymaga, że pierwsze postępowanie z wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy zakończyło się prawomocnie, na skutek wydania przez tut. Sąd w dniu 16 grudnia 2019 r. postanowienia utrzymującego w mocy zarządzenie Starszego Referendarza Sądowego z dnia 19 listopada 2019 r. o pozostawieniu wniosku Skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Tym samym należy uznać, że zasadnie Skarżący ponownie został wezwany zarządzeniem z dnia 11 marca 2020 r. do uiszczenia wpisu od skargi, którego pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia nie uiścił. W sprawie nastąpiło wstrzymanie biegu terminu na podstawie art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm. – dalej ustawa). Przepis z art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi, że w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Jakkolwiek stan zagrożenia epidemicznego obowiązywał na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej od dnia 14 marca 2020 r., to jednak powołany przepis wszedł w życie dopiero w dniu 31 marca 2020 r. Ponieważ ustawodawca nie wprowadził regulacji przejściowych nadających normie z art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy charakter retroaktywny, hipotezą art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy są objęte terminy, które biegły w chwili jego wejścia w życie (skutek zawieszający bieg terminu) oraz terminy, których bieg miał się dopiero rozpocząć (skutek wstrzymujący rozpoczęcie biegu terminu). Uwzględniając treść art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy stwierdzić należy, że termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie uległ wstrzymaniu. Art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy został uchylony na mocy art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875 – dalej ustawa zmieniająca). Zgodnie z art. 68 ust. 7 ustawy zmieniającej terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzs tej ustawy, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Ustawa zmieniająca weszła w życie w dniu 16 maja 2020 r. Zgodnie zatem z art. 68 ust. 7 ustawy zmieniającej termin do uzupełnienia braków formalnych zażalenia zawieszony w niniejszej sprawie na podstawie art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy biegł dalej od 24 maja 2020 r., który był dniem wolnym od pracy. Uwzględniając więc treść art. 83 § 2 p.p.s.a., stwierdzić należy, że ostatnim dniem do uiszczenia wpisu sądowego od skargi był dzień 1 czerwca 2020 r. Na podstawie rejestru dochodów budżetowych oraz kwitariusza Oddział Finansowo-Budżetowy tut. Sądu ustalił, że w okresie od 12 marca 2018 r. do dnia 5 czerwca 2020 r. Skarżący nie uiścił wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy wywołuje skutek od chwili jego wniesienia, a więc nie obejmuje zwolnienia od kosztów sądowych, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem. Złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, dokonane nawet w terminie określonym w ponownym wezwaniu, nie może zatem uchylić skutków prawomocności wydanego bezpośrednio wcześniej rozstrzygnięcia i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Wskazać należy, że w zaistniałej sytuacji upływ terminu wyznaczonego do uiszczenia wpisu obligował Sąd do odrzucenia skargi. Odmienne działanie Sądu mogłoby doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy, co niewątpliwie skutkowałoby nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że ponowny wniosek Skarżącego z dnia 30 marca 2020 r. o przyznanie prawa pomocy został zarejestrowany pod sygn. akt. I SPP/Gd 156/20, i wnioskowi temu nadano bieg, bowiem przy piśmie z dnia 5 maja 2020 r. przesłano Skarżącemu formularz PPF, celem jego wypełnienia. Mając na uwadze to, że Skarżący w zakreślonym terminie żądanego wpisu nie uiścił, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. skargę odrzucił.