I SA/Gd 273/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-02-05
Skład orzekający: Bogusław Szumacher, Małgorzata Gorzeń, Krzysztof Retyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zwrotu cła, który nastąpił po długotrwałym postępowaniu celnym, w tym po uchyleniu przez sąd administracyjny decyzji odmawiających zwrotu, należą się odsetki od zwróconego cła, jeśli przepisy prawa celnego stanowią, że od zwracanego cła nie płaci się odsetek?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ celny błędnie zastosował przepisy dotychczasowej ustawy Prawo celne zamiast Kodeksu celnego, który wszedł w życie przed złożeniem wniosku o zapłatę odsetek. Wniosek o zapłatę odsetek otworzył nowe postępowanie, które powinno być rozstrzygane według przepisów Kodeksu celnego, a nie Prawa celnego, które wykluczało możliwość naliczania odsetek od zwracanego cła.Stan faktyczny
Skarżący domagał się zapłaty odsetek od zwróconego mu cła. Po długotrwałym postępowaniu, w tym po uchyleniu przez NSA decyzji odmawiających zwrotu cła, organ celny ostatecznie zwrócił cło. Jednakże, decyzją z dnia 29.09.2000 r. Dyrektor Urzędu Celnego odmówił wypłaty odsetek, powołując się na przepisy Prawa celnego, które wykluczały możliwość naliczania odsetek od zwracanego cła. Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie przepisów prawa celnego i wskazując, że wadliwe decyzje organów celnych spowodowały opóźnienie w zwrocie cła, co powinno skutkować naliczeniem odsetek.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego 222 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Szumacher, Sędziowie NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Asesor WSA Krzysztof Retyk, Protokolant Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A"- P. G. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 12 stycznia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie odsetek od zwróconego cła 1. uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego 222 zł (dwieście dwadzieścia dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją Prezes Głównego Urzędu Cel utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w przedmiocie odmowy wypłaty odsetek od zwróconego P. G. cła.
W uzasadnieniu decyzji Prezes Głównego Urzędu Ceł wskazał, że wyrokiem z dnia 14.01.2000r.. Sygn. akt I SA/Kr 2122/98, Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie uchylił decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł nr [...] z dnia 27.10.1998 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego zawartą w JDA SAD nr [...] z dnia 22.09.1997 r. uznając, że powyższe decyzje naruszyły prawo poprzez nieuznanie, że wg JDA SAD nr [...] z dnia 22.09.1997 r. nastąpił powrotny wywóz poza obrotem czasowym towaru w postaci dzianiny firankowej. W związku z powyższym decyzją nr [...] z dnia 07.04.2000 r. Dyrektor Urzędu Celnego zmienił swoją decyzję zawartą w JDA SAD nr [...] z dnia 22.09.1997 r. w części dotyczącej dopuszczenia do wywozu towaru na ogólnych zasadach eksportu i uznał powrotny wywóz poza obrotem czasowym przedmiotowego towaru, natomiast Dyrektor Urzędu Celnego, zgodnie z właściwością miejscową, decyzją nr [...] z dnia 19.05.2000 r. zarządził zwrot cła.
Pismem z dnia 13.06.2000 r. strona wystąpiła o zapłatę odsetek od dnia 02.11.1997 r. do dnia 31.05.2000 r. od uiszczonego cła w wysokości [...].
Decyzją nr [...] z dnia 29.09.2000 r. Dyrektor Urzędu Celnego odmówił wypłaty odsetek od zwróconego cła.
Od tej decyzji strona odwołała się pismem z dnia 18.10.2000 r. podnosząc zarzut "naruszenia art. 79 ust. 1 i art. 81 ust. 2 ustawy Prawo celne poprzez przyjęcie, że należności celne o których mowa w decyzji były należnościami należnymi w rozumieniu tych przepisów". Podniósł również Prezes Głównego Urzędu Ceł, że zgodnie z art. 69 ust. 1 prawa celnego w przypadku dopuszczenia towaru do powrotnego wywozu za granicę poza obrotem czasowym pierwotną decyzję uchyla się w częściach dotyczących dopuszczenia towaru do obrotu na polskim obszarze celnym oraz kwoty cła podlegającej zwrotowi. Zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy prawo celne, podmiotowi, który uprzednio dokonał przywozu z zagranicy towaru będącego przedmiotem powrotnego wywozu zwraca się;
pobrane cło, jeżeli powrotny wywóz następuje w okresie do 6 miesięcy licząc od daty dokonania odprawy pierwotnej.
50% pobranego cła jeżeli powrotny wywóz następuje w okresie od 6 do 12 miesięcy od daty dokonania odprawy celnej pierwotnej. Od zwracanego cła nie płaci się odsetek. Ustosunkowując się do żądań strony zwrotu odsetek od pobranego cła należy wyjaśnić, że cło pobrane od sprowadzonych towarów było cłem należnym i nie straciło tego charakteru. Powinność zwrotu należnego cła wynika z przepisów art. 20 i 69 ustawy Prawo celne i nie powoduje powstania obowiązku zapłaty odsetek z mocy jednoznacznej treści wyże' powołanego art. 20 ust. 2 ustawy Prawo celne.
Skargę na powyższą decyzję wniósł P. G., zarzucając decyzji obrazę przepisów art. 79 ust. 1 i art. 81 ust. 2 prawa celnego - przez bezzasadne przyjęcie iż należności celne o których mowa w decyzji były należnościami należnymi w rozumieniu tych przepisów, wniósł o uchylenie decyzji.
W uzasadnieniu skargi P. G. wskazał, że należności celne które firm "A" uiściła za importowany towar, były bez wątpienia należne w rozumieniu ustawy Praw Celne, ale tylko w okresie pomiędzy datą dopuszczenia do obrotu a datą powrotnego wywoź towaru. Gdyby organ celny zwrócił cło niezwłocznie po dacie powrotnego wywozu, żądani odsetek byłoby bezzasadne.
W tym jednak wypadku tak nie było, bowiem organ celny wydal decyzje odmawiające zwrotu cła z naruszeniem prawa, co spowodowało ich uchylenie przez NSA i w konsekwencji zwrotu cła. Oczywiste jest zatem, że należności celne które uiściła firma "A", nie były należne c momentu wydania wadliwych decyzji do momentu ich zwrotu.
Nie da się bowiem nie zauważyć, że gdyby należności te były należne to NSA nie uchyliłyby zaskarżonych decyzji a organ celny nie dokonałby ich zwrotu.
Wartość przedmiotu sporu obliczono poprzez wyliczenie odsetek za okres od 22 września 1997r. (moment wydania decyzji przez Dyrektora Urzędu Celnego) do chwili wniesienia skargi.
W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego Urzędu Ceł wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisami art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2O02 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 cyt. ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd)' administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej... pod względem zgodności z prawem, rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Prezesa Głównego Urzędu Cel utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia 29.09.2000 r. w przedmiocie odmowy wypłaty odsetek od zwróconych skarżącemu należności celnych po tym, jak w wyniku wykorzystania wszystkich przysługujących skarżącemu środków procesowych doprowadził do wydania decyzji z dnia 19.05.2000 r. w przedmiocie zwrotu eta, wobec uznania decyzją Dyrektora Urzędu Celnego z dnia 7.04.2000 r., iż wywóz dzianiny firankowej w ilości 9287 mb nastąpił w trybie powrotnego wywozu poza obrotem czasowym. Zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja I instancji jako podstawę prawną wskazuje przepis art. 20 prawa celnego, przy czym Prezes Głównego Urzędu Ceł wskazał również przepis art. 289 Kodeksu celnego.
Mając zatem na uwadze, że wniosek o zapłatę odsetek został wniesiony w dniu 13.06.2000 r., a zatem po wejściu w życie przepisów Kodeksu celnego, istotne jest na wstępie wyjaśnienie kwestii intertemporalnych.
Zgodnie z art. 289 Kodeksu celnego, postępowanie wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie tego kodeksu podlegają rozpoznaniu według przepisów dotychczasowych, z wyjątkiem postępowań dotyczących wydawania koncesji na prowadzenie agencji celnych i pozwoleń na prowadzenie składów celnych.
Wprowadzając do Kodeksu celnego art. 289, ustawodawca wyraźnie zrezygnował z przyjętej w polskim prawodawstwie zasady bezpośredniego stosowania nowej ustawy do spraw rozpoczętych pod rządami dawnej ustawy (prawo celne) i niezakończonych w chwili wejścia w życie nowych przepisów" prawnych.
Jak wynika z materiałów zawartych w aktach sprawy, decyzja Dyrektora Urzędu Celnego z dnia 19.05.2000 r. w przedmiocie zwrotu cła. nie została zaskarżona i stała się ostateczna, a zatem zakończyła postępowanie w przedmiocie odprawy celnej towaru w postaci dzianiny firankowej w powrotnym wywozie poza obrotem czasowym, wszczęte zgłoszeniem w dniu 22.09.1997 r. do odprawy celnej w powrotnym wywozie poza obrotem czasowym przedmiotowej dzianiny firankowej.
Należy zatem przyjąć, że przy ocenie wniosku o zapłatę odsetek - złożonego w dniu 13.06.2000 r.. nie ma w rozstrzyganej sprawie zastosowania art. 289 Kodeksu celnego: gdyż wniosek ten otworzył nowe postępowanie, które rozpoczęło się już pod rządami kodeksu celnego. Zatem ocena zasadności wniosku winna opierać się na przepisach kodeksu celnego a nie prawa celnego -jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § pkt 1 a i c cyt. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Ponieważ art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuj stosować dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 styczni 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, to wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądź koszty postępowania na rzecz skarżącego na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia II maj 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74 poz. 368 z późn. zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło