I SA/Gd 275/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia WSA Bogusław Woźniak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Zalewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi R. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 16 lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. I SA/Gd 275/09 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 28 października 2008 r. Nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił R.R. wysokość dochodu osiągniętego w 2002 r. w kwocie [...] zł. Decyzja ta wysłana została w dniu 28 października 2008 r. na adres podatnika i w ocenie organu podatkowego skutecznie doręczona - na zasadach określonych w treści art. 150 Ordynacji podatkowej - w dniu listopada 2008 r., tj. po jej uprzednim dwukrotnym awizowaniu w dniach 30 października i 7 listopada 2008 r. Podatnik odebrał powyższą decyzję osobiście w dniu 22 listopada 2008 r. Urząd Pocztowy przeoczył termin zwrotu listu do nadawcy w ustawowym terminie. Pismem z dnia 3 grudnia 2008 r., nadanym za pośrednictwem poczty w dniu 8 grudnia 2008 r., tj. 11 dni po terminie, R.R. wniósł odwołanie od decyzji Dyrektor UKS z dnia 28 października 2008 r. Nr [...]. Postanowieniem z dnia 16 lutego 2008 r. Nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że odwołanie od decyzji Dyrektora UKS z dnia 2 października 2008 r. wniesione zostało z uchybieniem terminu określonego w art. 233 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W skardze na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku R.R., zarzucając naruszenie art. 150 Ordynacji podatkowej, wniósł o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 16 lutego 2009 r. Nr [...] w całości. Skarżący kwestionuje stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej odnośnie ustalenia daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji w dniu 13 listopada 2008 r., tj. po jej dwukrotnym awizowaniu w dniach 30 października i 7 listopada 2008 r. Zarzuca, że organ bezpodstawnie uznał podjęcie przez podatnika korespondencji w dniu 22 listopada 2008 r. jako doręczenie nie wywołujące skutków w sferze prawnej. Uzasadniając swoje stanowisko podatnik podnosi, że nie otrzymał informacji o przesyłce poleconej, wskazując, że pracownicy poczty mają pełny dostęp do oddawczej skrzynki pocztowej usytuowanej na jego posesji, która jednocześnie zabezpieczona jest przed ingerencją osób trzecich. Również na kopercie korespondencji podjętej przez podatnika nie zamieszczono adnotacji odnoście awizowania spornej przesyłki, co dawało podstawę do twierdzenia, że doręczenie decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło w dniu 22 listopada 2008 r. Wskazuje ponadto, że w okresie rzekomego awizowania niniejszej przesyłki, tj. od 31 października do 8 listopada 2008 r. podejmował w Urzędzie Pocztowym inną korespondencję, na dowód czego załącza kserokopie 9 dokumentów podjętych w tym terminie. Stąd niezrozumiałym - w ocenie skarżącego - jest niedoręczenie decyzji Dyrektora UKS z dnia 28 października 2008 r. Zdaniem skarżącego, skoro podatnik nie został dwukrotnie zawiadomiony o przesyłce poleconej i nie została ona zwrócona do adresata, a podatnik podjął ją w dniu 22 listopada 2008 r., nie zostały spełnione przesłanki przewidziane w treści art. 150 Ordynacji podatkowej, co stanowi o bezpodstawnym jest zastosowaniu w tej sprawie i uznaniu, że w niniejszym przypadku nastąpiło doręczenie zastępcze. Podatnik dodatkowo podnosi, że nie może ponosić konsekwencji nieprawidłowego działania Urzędu Pocztowego, stąd za datę skutecznego doręczenia decyzji uznać należy dzień 22 listopada 2008 r., a odwołanie od tej decyzji nadane za pośrednictwem poczty w dniu 8 grudnia 2008 r. - za złożone w terminie ustawowym. Dyrektor Izby Skarbowej po zapoznaniu się z zarzutami skargi podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia 16 lutego 2009 r. Nr [...] stwierdzającym, że odwołanie od decyzji Dyrektora UKS z dnia 28 października 2008 r. w sprawie określenia R.R. wysokości dochodu osiągniętego w 2002 r. w kwocie [...] zł, zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Wskazał, że decyzja Dyrektora UKS z dnia 28 października 2008 r., jak wynika z akt tej sprawy została tego samego dnia skierowana na adres podatnika. W związku z brakiem zwrotnego potwierdzenia odbioru tej decyzji, Dyrektor UKS - pismem z dnia 26 listopada 2008 r. zwrócił się do Urzędu Pocztowego o udzielenie informacji w zakresie terminów awizowania tej przesyłki oraz daty jej doręczenia, ewentualnie jej odesłania do adresata. W odpowiedzi na powyższe Poczta Polska Nr [...] w [...] - pismem z dnia 27 listopada 2008 r. - poinformował, że przesyłka polecona (Nr [...]) adresowana do R.R. była dwukrotnie awizowana - w dniach 30 października 2008 r. i 7 listopada 2008 r. List polecony został natomiast wydany adresatowi w dniu 22 listopada 2008 r., gdyż z winy pracownika przeoczono termin zwrotu listu do nadawcy w ustawowym terminie. Dyrektor Izby Skarbowej - odnosząc się do zarzutów skargi - wskazał, że z treści art. 150 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej wynika, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany wart. 148 § 1 lub art. 149 (czyli osobie fizycznej w miejscu jej zamieszkania albo pracy. lub pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy te podjęły się oddania pisma) poczt a przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej, a adresata - zgodnie z dyspozycjami art. 150 § 1a Ordynacji podatkowej - zawiadamia dwukrotnie o pozostawieniu pisma w tej placówce. Z upływem ostatniego dnia tego okresu doręczenie uważa się za dokonane, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Uwzględniając powyższy stan prawny, organ odwoławczy stwierdził, że decyzja Dyrektora UKS z dnia 28 października 2008 r. została skutecznie doręczona podatnikowi na zasadach określonych w treści art. 150 Ordynacji podatkowej - w dniu 13 listopada 2008 r., tj. po jej uprzednim dwukrotnym awizowaniu w dniach 30 października i 7 listopada 2008 r. co wbrew zarzutom skargi - jednoznacznie wynika z treści pisma Urzędu Pocztowego Nr [...] w [...] z dnia 27 listopada 2008 r. Organ odwoławczy zwraca również uwagę na to, że fakt, iż podatnik odebrał powyższą decyzję po upływie tego okresu nie wywołuje skutków w sferze prawnej. Zatem organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej do wniesienia odwołania od tej decyzji, który upłynął w dniu 27 listopada 2008 r. (14 dnia od dnia skutecznego doręczenia decyzji). Odwołanie natomiast od tej decyzji nadane zostało za pośrednictwem poczty w dniu 8 grudnia 2008 r., a wiec 11 dni po terminie. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał również, że okoliczność podejmowania w tym samym okresie innej korespondencji w Urzędzie Pocztowym, na którą powołuje się skarżący nie wpływa na ocenę stanu faktycznego tej sprawy. Natomiast rozstrzyganie zarzutów dotyczących nieprawidłowego działania placówki pocztowej wykracza poza zakres działania i kompetencji organów podatkowych. Stąd zasadnym byłoby - w ocenie organu odwoławczego - skierowanie zarzutów w tym zakresie do właściwego Urzędu Pocztowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w tym zakresie należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do ustalenia, kiedy w sposób prawidłowy doręczono decyzję Dyrektora UKS z dnia 28 października 2008 r. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie decyzję tę należy uznać za doręczoną skarżącemu w dniu 13 listopada 2008 r. Zgodnie bowiem z przepisami art. 150 Ordynacji podatkowej w przypadku pisma doręczanego drogą pocztową, w razie niemożności jego doręczenia bezpośrednio osobie fizycznej (np. nie zastanie adresata w miejscu zamieszkania) lub za pośrednictwem pełnoletniego domownika, sąsiada lub dozorcy, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej, zawiadamiając adresata dwukrotnie o pozostawieniu pisma w tej placówce. W takim przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia wskazanego okresu, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Termin 14-dniowy liczy się od dnia następnego po dniu stwierdzenia niemożności doręczenia pisma, a ta okoliczność z kolei wynika z daty dokonania pierwszego zawiadomienia adresata o nieodebranej przesyłce. W przypadku tzw. doręczenia zastępczego decyzji, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, termin do wniesienia odwołania do organu drugiej instancji liczy się od dnia następującego po dniu uznania decyzji za doręczoną zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej, nie zaś od daty późniejszego odbioru takiej decyzji. Upływ zatem terminu przechowywania przesyłki listowej poleconej przez pocztę rodzi w dniu tego upływu skutek doręczenia i nie może już tego zmienić nawet fakt późniejszego - faktycznego doręczenia (wydania) decyzji (jej kserokopii czy też oryginału) stronie postępowania. W przypadku zawarcia w decyzji prawidłowego pouczenia co do prawa złożenia odwołania do organu wyższego stopnia każde przekroczenie terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności, niezależnie od liczby dni tego przekroczenia, czy też okoliczności, które stały się podstawą jego przekroczenia, skutkuje stwierdzeniem uchybienia terminowi, a tym samym niemożnością merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że stwierdzenie uchybienia terminowi do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde nawet nieznaczne, przekroczenie terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. m.in. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2003 r., sygn. akt SA/Bk 271/03, niepubl.). Reasumując, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa wskazanego w skardze. Zdaniem Sądu organ odwoławczy zasadnie ustalił, że zawiadomienie o przesyłce zostało złożone w skrzynce adresata. Fakt ten wynikał z informacji udzielonej przez Urząd Pocztowy w piśmie z dnia 27 listopada 2008 r. (k. 163, t. IV) potwierdzonej w piśmie skierowanym do Sądu w dniu 15 czerwca 2009 r. (k. 49 akt sprawy). Dokonując oceny zebranego materiału dowodowego, organ odwoławczy nie przekroczył zatem granic wskazanych w art. 191 Ordynacji podatkowej swobodnie oceniając wiarygodność poszczególnych dowodów, kierując się przyjętymi w tym zakresie dowodami i dając temu wyraz w uzasadnieniu postanowienia. Organ odwoławczy słusznie uznał, że w zaistniałych okolicznościach sprawy brak było podstaw do kwestionowania wiarygodności złożonych przez Urząd Pocztowy wyjaśnień. Skarżący nie wykazał bowiem by przedmiotowe awizo nie zostało umieszczone w jego skrzynce oddawczej, by wszczęto postępowanie wobec listonosza za stwierdzenie nieprawdy, bądź by złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez doręczyciela lub osobę udzielającą informacji w piśmie z dnia 27 listopada 2008 r. Twierdzenie, że w okresie, w którym usiłowano dokonywać doręczenia przedmiotowej przesyłki, skarżący przebywał w miejscu zamieszkania oraz, że niedoręczenie przesyłki spowodowane było nierzetelnością listonosza w żaden sposób nie podważało wyjaśnień poczty. W świetle tego nie można uznać, że na prawdziwość twierdzeń skarżącego wskazuje fakt odbierania przez niego w tym czasie innej korespondencji, jak też brak adnotacji o awizowaniu spornej przesyłki na kopercie. Należy bowiem zwrócić uwagę, że informacje o awizach dokonywane są na tzw. zwrotnym poświadczeniu odbioru korespondencji, a z nadesłanej przez skarżącego koperty (k. 51-52 akt sprawy) wynika jedynie, że takie zwrotne poświadczenie odbioru było do tej koperty przyklejone. W tej sytuacji nie ma żadnych uzasadnionych wątpliwości co do prawidłowości ustaleń dokonanych przez organ odwoławczy. Wystarczająco bowiem wykazano, że w sprawie wystąpiły wszystkie przewidziane prawem przesłanki do uznania doręczenia decyzji za skuteczne w dniu 13 listopada 2008 r. Nie został bowiem w żaden sposób podważony fakt złożenia pisma na czas określony w przepisach w placówce pocztowej, jak i fakt pozostawienia zawiadomienia o miejscu złożenia pisma (pisma poczty z dnia 27 listopada 2008 r. i 15 czerwca 2009 r.). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd administracyjny uznał, że postanowienie organu odwoławczego wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej nie narusza prawa w stopniu prowadzącym do jego uchylenia. W tej sytuacji skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.