I SA/Gd 275/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. N. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 stycznia 2024 r. nr 101100/71/97/2024-RED-9580923067 w przedmiocie zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego postanawia: I. stwierdzić swoją niewłaściwość; II. przekazać sprawę według właściwości miejscowej Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Pismem z dnia 22 marca 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku wniesioną pismem z dnia 25 lutego 2024 r. przez W. N. (dalej Skarżący), za pośrednictwem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarga została wniesiona na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 11 stycznia 2024 r. uchylające postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku z dnia 23 listopada 2023 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym składek na ubezpieczenie zdrowotne i przekazujące sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W treści zaskarżonego postanowienia pouczono Skarżącego o prawie wniesienia skargi na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny przed przystąpieniem do rozpoznania skargi w pierwszej kolejności zobowiązany jest z urzędu zbadać swoją właściwość do jej rozpoznania, a dopiero w następstwie tego ustalenia rozpoznać ją, bądź przekazać według właściwości innemu sądowi administracyjnemu. Zgodnie z art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") właściwy do rozpoznania sprawy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Sądy administracyjne zobowiązane są z urzędu przestrzegać swojej właściwości. Zgodnie z art. 59 § 1 p.p.s.a. jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny sąd, który stwierdzi swoją niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Postanowienie sądu może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Siedziby i obszary właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych reguluje rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. z 2003 r. poz. 652 ze zm.). Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie z treścią art. 83c ust. 1a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 497, dalej u.s.u.s.) do postanowień, od których przysługuje zażalenie, wydanych przez Zakład jako wierzyciela na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepis art. 83 ust. 4 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Przepis art. 83 ust. 4 u.s.u.s. stanowi zaś m.in., że stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra; do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Tym samym, organem, do którego należy złożyć zażalenie na postanowienie wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w którym Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest wierzycielem, jest Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie. Wobec tego Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych został oznaczony przez Sąd jako organ, którego postanowienie stanowi przedmiot skargi. Ponadto należy podkreślić, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania § 1 pkt 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1773). Na mocy tego przepisu rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zostało przekazane wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę, jednak odnosi się ono wyłącznie do zamkniętego katalogu spraw, których przedmiotem jest umorzenie, odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty należności z tytułu składek określonych w art. 28 i art. 29 u.s.u.s. (pkt 1) bądź zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (pkt 2). Wobec powyższego, w ocenie Sądu, skoro przedmiot sprawy nie dotyczy umorzenia, odroczenia terminu płatności ani rozłożenia na raty należności z tytułu składek określonych w art. 28 i art. 29 u.s.u.s., ani zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, zaś Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ma swoją siedzibę w Warszawie, to w sprawie właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. O powyższym prawidłowo pouczył organ w zaskarżonym postanowieniu, zaś skarga została prawidłowo wniesiona przez Skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Błędne było natomiast jej przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gdańsku. W konsekwencji, wobec stwierdzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku swej niewłaściwości, sprawa podlega przekazaniu - na podstawie art. 59 § 1 p.p.s.a. - do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jako do sądu właściwego miejscowo.