I SA/Gd 278/11

PostanowienieWSA w Gdańsku2011-06-20

Skład orzekający: Monika Hennig

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą (taksówkarz) z przychodem ok. 2000 zł miesięcznie, ponosząca udokumentowane wydatki ok. 470 zł, a także inne koszty związane z leczeniem, użytkowaniem samochodu i składkami ZUS, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która wykaże, że jej dochody po odliczeniu udokumentowanych wydatków stałych i koniecznych, a także uwzględniając inne niezbędne koszty (leczenie, utrzymanie pojazdu, składki ZUS) oraz brak oszczędności, nie pozwalają na poniesienie kosztów postępowania sądowego, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący Z. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą jako taksówkarz, osiągając miesięczny przychód około 2000 zł, ponosząc udokumentowane wydatki około 470 zł, a także inne koszty związane z leczeniem, użytkowaniem samochodu i składkami ZUS. Nie posiada oszczędności.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z. S. wnioskiem z dnia 22 kwietnia 2011 r. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi kwocie 200 zł. Braki formalne wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF skarżący uzupełnił w dniu 18 maja 2011 r. Rozszerzył przy tym swoje żądanie o ustanowienie adwokata. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jednocześnie ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 23 maja 2011 r. (doręczone w dniu 2 czerwca 2011 r.), ustalono, że prowadzi on sam gospodarstwo domowe, źródłem jego utrzymania jest działalność gospodarcza (taksówka), z której w kwietniu br. osiągnął przychód w kwocie 2.013,07 zł, a w maju br. – 2.175 zł (dowód: raporty fiskalne sporządzone na 30.04 i 31.05.2011 r.), jego majątek stanowi mieszkanie o powierzchni 42 m2, nie posiada zasobów pieniężnych (dowód: dodatkowe oświadczenie o nieposiadaniu rachunków), udokumentowane średnie miesięczne wydatki skarżącego związane z kosztami jego utrzymania, do których zaliczono opłaty czynszowe, za energię elektryczną, telefon komórkowy, usługi telekomunikacyjne, wynoszą około 470 zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności uznano, że wnioskodawca wykazał, że na dzień wydania niniejszego postanowienia nie ma realnych możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Za taką oceną przemawia wysokość środków pieniężnych, która pozostaje do dyspozycji skarżącego. Wprawdzie po potrąceniu udokumentowanych stałych i koniecznych obciążeń wynosi ona około 1.600 zł, to jednak na uwadze mieć należy, że nie są to wszystkie koszty ponoszone przez niego na utrzymanie. Do takich zaliczyć należy chociażby wydatki związane z odpłatnym leczeniem i rehabilitacją (z nadesłanej karty informacyjnej leczenia szpitalnego wynika bowiem, że skarżący poddany został operacji kręgosłupa), koszty związane z użytkowaniem samochodu wykorzystywanego przez niego w wykonywanej działalności gospodarczej i będącego narzędziem jego pracy, jak również opłacane do ZUS składki na ubezpieczenie. Kierując się zatem doświadczeniem życiowym przyjąć należało, że wnioskodawca faktycznie dysponuje znacznie niższą kwotą dochodu niż kwota ustalona na postawie dokumentów, z której bez wątpienia nie jest ponieść nie tylko powstałych kosztów sądowych (wpisu od skargi), ale również innych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego z wyboru. Nie bez znaczenia jest, że wnioskodawca nie posiada oszczędności. Z tych względów uznano, że wnioskodawca spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło