I SA/Gd 278/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Kwarcińska Sędzia NSA Alicja Stępień Protokolant Sekretarz sądowy Dorota Kotlarek po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 lipca 2012 r. sprawy ze skargi B. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym i umorzenia postępowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rzecz radcy prawnego W. A. kwotę brutto 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu zażalenia B.J. na postanowienie Prezydenta Miasta nr [...] z 27 października 2011 r., w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, postanowieniem z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt [...] uchyliło zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że postanowieniem z dnia 27 października 2011 r. Prezydent Miasta uznał zarzuty za nieuzasadnione. Ponadto wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że postanowieniem z dnia 4 stycznia 2012 r. Prezydent Miasta umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec B.J. Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że rozpatrzenie zarzutów złożonych w postępowaniu egzekucyjnym jest bezprzedmiotowe, co skutkuje uchyleniem zaskarżonego postanowienia w przedmiocie zarzutów i umorzeniem postępowania w przedmiocie zarzutów. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt [...], wniosła B.J. Skarżąca zażądała stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta z dnia 27 października 2011 r., zamiast jego uchylenia. W uzasadnieniu skargi skarżąca wniosła o unieważnienie postępowania egzekucyjnego w związku z nieważną (bezpodstawną) decyzją podatkową Prezydenta Miasta, dotyczącą podatku od nieruchomości za 2009 i 2010 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznając sprawę zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), - zwanej dalej "P.p.s.a." - stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony granicą praw i obowiązków Sądu wyznaczoną w art. 134 § 1 P.p.s.a., jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie legalnością działań organu administracji oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Powyższe oznacza, że Sąd naruszyłby ten przepis jedynie wówczas, gdyby przekroczył określone wyżej granice danej sprawy albo gdyby ograniczył się w ocenie legalności tylko do zarzutów i wniosków skargi. Oceniając zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów należy stwierdzić, że nie narusza ono prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania tego postanowienia z obrotu prawnego. Dokonując oceny powyższego postanowienia należy w pierwszej kolejności podnieść, że granice tej oceny określa instytucja zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu. Rola zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym sprowadza się przede wszystkim do jednego ze sposobów weryfikacji czynności organów egzekucyjnych mających służyć ochronie adresata czynności, który może być wykorzystywany wyłącznie na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Jest to zatem instytucja związana z wszczęciem i toczeniem się postępowania egzekucyjnego. W rozpoznawanej sprawie postanowieniem z dnia 4 stycznia 2012 r., nr [...] Prezydent Miasta jako organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec B.J. na mocy art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r., o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm.), doręczonym B.J. 10 stycznia 2012 r. Przy czym instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu zakończenie postępowania egzekucyjnego z przyczyn natury formalnej, gdy w sytuacji zaistniałej w toku tego postępowania egzekucyjnego wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne, w niniejszej sprawie wierzyciel wycofał z egzekucji tytuły wykonawcze dot. podatku od nieruchomości. Istotą umorzenia jest więc przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie, że dalej nie będzie prowadzone. Przyczyny uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego zostały enumeratywnie wymienione w w/w art. 59 u.p.e.a. Skoro sprawą administracyjną mającą być przedmiotem rozstrzygania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze były zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, które zostało umorzone ze wszystkimi jego skutkami, to przestał istnieć przedmiot postępowania zażaleniowego, do którego miałoby się odnosić rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Bezprzedmiotowość postępowania to brak przedmiotu postępowania, którym jest konkretna sprawa administracyjna, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (tak wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2003 r., III SA 2225/01 dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodatkowo, wobec treści zarzutów skargi, należy podnieść, że w postępowaniu na skutek wniesionych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny nie rozpoznaje sprawy od strony merytorycznej, nie dokonuje oceny pod kątem stwierdzenia nieważności postępowania. Organ egzekucyjny bada jedynie zasadność podjęcia i prowadzenia egzekucji pod kątem podstaw wnoszenia zarzutów zawartych w art. 33 u.p.e.a. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.