I SA/Gd 278/14

Dnia 23 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Irena Wesołowska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 stycznia 2014 roku, Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne p o s t a n a w i a: odrzucić skargę "A" (dalej zwana Wspólnotą) wniosła skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 stycznia 2014 roku, w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Zarządzeniem z dnia 11 marca 2014 r. Wspólnota została wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej. Przesyłka zawierająca wezwanie została doręczona stronie w dniu 19 marca 2014 roku. Przesyłką nadaną w Urzędzie Pocztowym w dniu 26 marca 2014 r. Wspólnota złożyła pismo zatytułowane jako skarga, wraz z uchwałą członków Wspólnoty z dnia 21 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jak stanowi z kolei art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a., każde pismo winno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo. Ustawodawca w ramach objętych tymi przepisami regulacji ustanawia dla stron wnoszących pisma w postępowaniu sądowoadministracyjnym wymóg podpisania skargi przez jeden z uprawnionych podmiotów, to jest stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, a jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa, także dołączenia pełnomocnictwa. Dalej, stosownie do art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Podmioty te na podstawie art. 29 p.p.s.a. mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Naruszenie tego obowiązku powoduje zastosowanie art. 49 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod odpowiednim rygorem. W przypadku skargi rodzaj rygoru ustawodawca określił jednoznacznie w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. W rozpatrywanej sprawie skarga została wniesiona przez Wspólnotę Mieszkaniową. Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r., nr 80, poz. 903 t.j.) – dalej w skrócie zwanej u.w.l., ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową; wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie przyjmuje się, że wspólnota mieszkaniowa jest tzw. ułomną osobą prawną, która może być stroną postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., I OSK 1059/12, dostępny http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Sposób sprawowania zarządu nieruchomością wspólną, a co za tym idzie sposób reprezentowania wspólnoty mieszkaniowej przed sądami, został w ustawie o własności lokali uregulowany w sposób zróżnicowany. W małych wspólnotach, czyli takich, które istnieją w nieruchomościach mieszczących najwyżej 7 lokali, do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.c. i k.p.c. o współwłasności (art. 19 u.w.l.). Duże wspólnoty tj. istniejące w nieruchomościach, w których liczba lokali wyodrębnionych wraz z lokalami niewyodrębnionymi jest większa niż 7, właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu (art. 20 u.w.l.). Jednocześnie zarówno właściciele małych jak i dużych wspólnot mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej (art. 18 ust. 1 u.w.l.). W tym ostatnim przypadku z reguły są to działające w obrocie gospodarczym podmioty zawodowo zajmujące się zarządzaniem nieruchomościami. W niniejszej sprawie, jak wynika z treści skargi i pieczęci umieszczonej pod skargą, została ona podpisana przez podmiot, któremu powierzono zarząd nieruchomością wspólną. W związku z tym, że do skargi nie został dołączony żaden dokument wskazujący na umocowanie tego podmiotu do działania w imieniu strony, wezwano Wspólnotę do uzupełnienia tego braku formalnego skargi. W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału, Wspólnota złożyła nowe pismo zatytułowane jako "Skarga", podpisane przez dwóch członków zarządu Wspólnoty oraz załączyła uchwałę członków Wspólnoty z dnia 21 marca 2014 r., z której treści wynika, że Wspólnota upoważnia dwuosobowy zarząd do jej reprezentowania przed Wojewódzkim Sadem Administracyjnym w Gdańsku w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 278/14. W ocenie Sądu, przedłożenie tego dokumentu wraz z kolejnym pismem nie stanowi o uzupełnieniu braku formalnego skargi. Dla możliwości zainicjowania i dalszego prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego istotne było, aby Wspólnota wykazała umocowanie tego podmiotu, który złożył podpis pod skargą, a nie umocowanie członków zarządu, którzy podpisali kolejne pismo złożone do akt niniejszej sprawy. Podpis pod pismem w postępowaniu potwierdza, że pismo to pochodzi od osoby podpisującej je i sankcjonuje jej wolę dokonania czynności w postępowaniu. W związku z tym tak istotne było wykazanie przez stronę skarżącą, że podmiot, który podpisał skargę, jest umocowany do działania w jej imieniu. Sąd administracyjny dokonuje bowiem kontroli legalności działania administracji publicznej wyłącznie w wyniku wniesienia skargi przez stronę. Brak przedłożenia stosownego dokumentu wykazującego uprawnienie podmiotu, który popisał skargę, do reprezentowania Wspólnoty, uniemożliwia stwierdzenie, że istotnie wolą osoby wskazanej jako skarżący jest zainicjowanie postępowania przed sądem administracyjnym. Oczywiście członkowie zarządu mogą być umocowani do reprezentowania Wspólnoty przed sądem administracyjnym zamiast podmiotu, który złożył podpis pod skargą. Niemniej jednak dla skutecznego wniesienia skargi do sądu, dla zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego wymagane było, aby Wspólnota wykazała, że do złożenia skargi do sądu był umocowany ten podmiot, który podpisał skargę, a nie, że do jej reprezentowania w dalszym postępowaniu będzie umocowany zarząd Wspólnoty. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi, albowiem strona w wyznaczonym terminie nie uzupełniła braku formalnego skargi.