I SA/Gd 280/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Woźniak po rozpoznaniu w dniu 10 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: marzec, lipiec, sierpień, listopad i grudzień 2008 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu. Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 grudnia 2012 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: marzec, lipiec, sierpień, listopad i grudzień 2008 r. Wniosek o sporządzenie i nadesłanie uzasadnienia ww. wyroku skarżący złożył w dniu 8 maja 2013 r. (data nadania w urzędzie pocztowym - karta nr 73 akt sądowych sprawy), a zatem po upływie terminu zastrzeżonego dla dokonania tej czynności procesowej. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia 20 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił sporządzenia uzasadnienia przedmiotowego wyroku. Dnia 26 czerwca 2013 r. (data nadania przesyłki) pełnomocnik strony wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Jak wyjaśniono, dopiero w dniu 19 czerwca 2013 r. skarżący okazał pełnomocnikowi odpis postanowienia odmawiającego sporządzenia uzasadnienia wyroku. Przekroczenie przedmiotowego terminu uzasadniono natomiast stanem zdrowia psychicznego skarżącego, który w 2006 r. uległ wypadkowi i od tego czasu pozostaje pod opieką lekarską. Przyjmowane regularnie leki psychotropowe wpływają na obniżenie jego koncentracji. Dodatkowo, powołano się na brak doświadczenia skarżącego w prowadzeniu sporów sądowych. Do wniosku załączono kopię zaświadczenia lekarskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 j.t., zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.") czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 86 § 1 P.p.s.a.). Z kolei przepis art. 87 P.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Jednocześnie, z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby ww. przesłanki zostały spełnione łącznie, w przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też, w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego, odrzuceniu przez Sąd. W rozpoznawanej sprawie, nie kwestionując zaistnienia pozostałych wymogów, decydującą zdaniem Sądu rolę odgrywa przesłanka braku winy strony w uchybieniu terminu. Wyjaśnienia w związku z tym wymaga, że kryterium braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 P.p.s.a. polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2004 r., FZ 13/04, niepubl.). Uchybienie w tym względzie, spowodowane nawet lekkim niedbalstwem, narusza obiektywny miernik staranności i stanowi podstawę do oddalenia wniosku o przywrócenie terminu, skoro nawet lekkie niedbalstwo świadczy o zawinionym niedokonaniu czynności w terminie. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Wnioskując o przywrócenie uchybionego terminu, oprócz braku umiejętności występowania przed sądami wyjaśniono, że skarżący ma problemy z utrzymaniem koncentracji ze względu na działanie przyjmowanych stale leków psychotropowych. Na powyższą okoliczność przedłożono kopię zaświadczenia lekarskiego. W ocenie Sądu, przedstawione okoliczności nie świadczą jednak o braku winy w uchybieniu terminu. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że stan zdrowia skarżącego, stanowiący podstawę jego żądania, został przedstawiony niezwykle ogólnikowo. Z wniosku wynika tyle, że w przeszłości skarżący uległ wypadkowi i do dnia dzisiejszego objęty jest leczeniem. Z kolei przedstawione Sądowi zaświadczenie lekarskie wskazuje na obniżoną jedynie zdolność koncentracji pacjenta. Z akt sprawy nie wynika natomiast, aby stan zdrowia skarżącego w okresie, gdy uchybiono przedmiotowemu terminowi był na tyle poważny, że uniemożliwiał mu normalne prowadzenie własnych spraw. Również wspomniane zaświadczenie lekarskie w tej kwestii milczy. Użyty w nim zwrot: "obniżona koncentracja i uwaga" jest przy tym nieprecyzyjny, albowiem nie wskazuje jego stopnia, czy częstotliwości. Z jego treści trudno natomiast przyjąć, że skarżący nie jest osobą trwale niezdolną do samodzielnego działania. Wyjaśnienia ponadto wymaga, że zgodnie z dominującym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem, nie każda choroba jest przeszkodą do dokonywania określonej czynności procesowej. Za taką przeszkodę uznaje się bowiem z reguły chorobę nagłą, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Tymczasem, zaprezentowana we wniosku argumentacja nie wskazuje na jej wystąpienie. Zauważyć przy tym należy, że przypadłość na którą powołano się w rozpoznawanym wniosku jest dość powszechna w życiu codziennym. Chwilowe obniżenie uwagi może bowiem dotyczyć każdego, niezależnie od wieku, stanu zdrowia, czy przyjmowanych leków. Dolegliwość ta nie powinna zatem automatycznie przesądzać o zasadności przywróceniu terminu w postępowaniu sądowym. Istotne jest bowiem wykazanie braku winy, która odróżnia stan niezawinienia od niedbalstwa. W przeciwnym razie każde wynikające z roztargnienia przekroczenie terminu nie powodowałoby negatywnych skutków procesowych, jakie ustawodawca w związku z tym zastrzegł. Na marginesie zauważyć należy, że wraz z doręczeniem zawiadomienia o rozprawie skarżący został należycie pouczony o treści przepisu art. 141 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym w sprawach w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. W tym świetle niezasadny jest argument o braku prawniczego doświadczenia skarżącego. Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.