I SA/Gd 280/16

WyrokWSA w Gdańsku2016-05-18

Skład orzekający: Irena Wesołowska, Alicja Stępień, Ewa Wojtynowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji organu pierwszej instancji w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez dwukrotne awizowanie przesyłki i jej pozostawienie w placówce pocztowej, jest skuteczne, jeśli adresat nie odebrał przesyłki w wyznaczonym terminie?
Ratio decidendi
Doręczenie decyzji organu pierwszej instancji w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej jest skuteczne, jeśli przesyłka była dwukrotnie awizowana, a adresat nie odebrał jej w wyznaczonym terminie. W takim przypadku, pismo uznaje się za doręczone z upływem ostatniego dnia okresu przechowywania, co skutkuje rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia odwołania. Skoro skarżący nadał odwołanie po upływie tego terminu, organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu.
Stan faktyczny
Skarżący V.B. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Organ odwoławczy uznał odwołanie za wniesione z uchybieniem terminu, ponieważ decyzja organu pierwszej instancji została doręczona w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, a odwołanie zostało nadane po upływie ustawowego terminu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących doręczeń, wskazując na nieprawidłowe ustalenie adresu do doręczeń.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 maja 2016 r. sprawy ze skargi V. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia 18 listopada 2014 r. nr [...], [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia 18 listopada 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 31 grudnia 2013 r. zostało złożone z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania. Organ zauważył, że w ustalonym stanie faktycznym, decyzja organu pierwszej instancji została doręczona z dniem 16 stycznia 2014 r. w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Jak wskazał organ, na kopercie zawierającej decyzję i zwrotnym potwierdzeniu odbioru korespondencji znajdują się adnotacje operatora pocztowego, z których wynika, że przesyłka była dwukrotnie awizowana (w dniach 2 i 10 stycznia 2014 r.), a o fakcie tym adresat był poinformowany poprzez pozostawione przez doręczyciela zawiadomienia. W dniu 17 stycznia 2014 r. przesyłka została zwrócona do nadawcy. Termin do wniesienia odwołania upływał z dniem 30 stycznia 2014 r., a skoro W.B. nadał odwołanie za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 2 września 2014 r., to oznacza, że uczynił to z uchybieniem terminu. Organ odwoławczy zauważył również, że postanowieniem z dnia 18 listopada 2014 r. odmówiono W.B. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 31 grudnia 2013 r. Na przedmiotowe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej W.B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 223 § 1 w zw. z art. 144 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skarżący zaznaczył, że od początku postępowania, dla skarżącego nie został określony właściwy adres do doręczeń. Strona wskazała również, że w związku z tym, iż po odwołaniu go z funkcji prezesa zarządu "A" sp. z o.o. nie przebywał na terenie Polski, nie było żadnego powodu do ustanowienia pełnomocnika do czynności procesowych. W.B. podkreślił również, że organowi podatkowemu znany był ostatni adres czasowego pobytu skarżącego w Polsce tj. w G. przy ul. S., a pomimo tego dokonywał doręczeń na adres w S. Organ czynił to, choć brak było dowodów wskazujących na to, że jest to adres zamieszkania lub miejsca pracy W.B. Z pisma Prezesa Urzędu ds. Repatriacji i Cudzoziemców wynika bowiem jedynie, że skarżący składając wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony zadeklarował po udzieleniu tego zezwolenia swój pobyt pod adresem w S. Zdaniem skarżącego organ podatkowy w sposób nieprawidłowy dokonał ustalenia adresu do doręczeń, a decyzja organu pierwszej instancji została przesłana na nieprawidłowy adres. W związku z tym nie można mówić o tym, że została ona skutecznie doręczona w dniu 16 stycznia 2014 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko zajęte w niniejszej sprawie w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie zostało wydane z naruszeniem prawa. Przedmiotem badania w niniejszej sprawie było postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 31 grudnia 2013 r. Istotę sporu stanowiła natomiast kwestia prawidłowości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji i możliwości uznania doręczenia za skuteczne na podstawie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. W pierwszej kolejności należy wskazać, że w przypadku skargi na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, kontrolą sądu objęte są jedynie ustalenia organu co do tego, czy odwołanie zostało wniesione w terminie, a zatem czy organ podatkowy miał podstawy do uznania naruszenia terminu. Art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej nakłada na organ odwoławczy obowiązek badania terminowości wniesienia odwołania i stwierdzenia w formie postanowienia uchybienie temu terminowi. Sąd wskazuje, że wśród ustawowych terminów, których zachowanie jest koniecznym warunkiem skutecznego dokonania określonych czynności procesowych, Ordynacja podatkowa wymienia m.in. termin do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji. Zważyć należy, że stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania następuje z urzędu, a w postępowaniu w tym przedmiocie, organ podatkowy zobowiązany jest określić dwie daty, datę doręczenia postanowienia i datę upływu terminu do złożenia odwołania. W jego toku następuje ocena skuteczności doręczenia postanowienia i upływ tego terminu. Dla stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu konieczne jest uprzednie prawidłowe doręczenie przesyłki zawierającej decyzję organu. Zgodnie z art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Jak stanowi natomiast art. 149 Ordynacji podatkowej, w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W razie niemożności doręczenia pisma w w/w sposób znajduje zastosowanie regulacja zawarta w art. 150 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, że w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego - operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (§ 1 pkt 1). Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (§ 1a). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 2). Powyższy tryb, przewidziany w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej został zastosowany w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z akt sprawy, przesyłka zawierająca decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 31 grudnia 2013 r. była dwukrotnie awizowana w dniach 2 i 10 stycznia 2014 r. O fakcie przechowywania przesyłki w placówce pocztowej skarżący został poinformowany poprzez pozostawione przez doręczyciela zawiadomienia. W związku z tym, że w terminie 14 dni licząc od dnia pozostawienia pierwszego zawiadomienia, przesyłka nie została odebrana przez skarżącego, decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego prawidłowo uznano za doręczoną w dniu 16 stycznia 2014 r., stosownie do treści art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Tym samym od dnia następującego po tym dniu rozpoczął swój bieg termin do wniesienia odwołania i upływał on w dniu 30 stycznia 2014 r. Skoro W.B. nadał odwołanie za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 2 września 2014 r., to oznacza, że uczynił to z uchybieniem terminu do jego złożenia. W związku z powyższym, stosownie do treści art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej obligowało to organ podatkowy do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie przez skarżącego terminowi do wniesienia odwołania. Przyznać należy przy tym rację organowi podatkowemu co do tego, że ustalenia w przedmiocie adresu strony skarżącej, właściwego dla dokonywania doręczeń nie były wadliwe. Z ustaleń dokonanych w tej mierze przez organ pierwszej instancji wynikało, że prawidłowym dla dokonywania doręczeń adresem strony był S., ul. J. Ustaleń w tej mierze nie można przy tym uznać za dowolne skoro adres pobytu skarżącego stwierdzony został w oparciu o dane wskazane przez samego skarżącego, we wniosku składanym do Wojewody o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Polski. Zwrócić należy w tym miejscu uwagę na to, że złożenie przez cudzoziemca wniosku zawierającego nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje skutkować może odmówieniem cudzoziemcowi udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony (art. 57 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, Dz.U. z 2011 r., nr 264, poz. 1573) lub cofnięciem takiego zezwolenia (art. 58 ust. 1 pkt 2 tej ustawy). Zważywszy na powyższe sankcje, jakie wiążą się z podaniem we wniosku nieprawdziwych informacji, ciążący na cudzoziemcu obowiązek wskazania miejsca zamierzonego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 60 us. 4 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach) stwarza swego rodzaju gwarancję, że podawane przez cudzoziemca dane adresowe odpowiadać będą rzeczywistemu miejscu jego przebywania na terytorium Polski. W konsekwencji przyjęcie tak określonego adresu uzasadnia założenie, że pod wskazanym adresem cudzoziemiec będzie przebywał, a zatem jest to adres właściwy dla skutecznego dokonywania doręczeń wszelkich pism pochodzących od organów administracyjnych. W związku z tym, wbrew sugestiom strony skarżącej, przyjęcie adresu w S., jako właściwego dla doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, nie nastąpiło w sposób dowolny. Na zasadność kierowania przesyłek pod podany przez skarżonego adres wskazuje również to, że fakt przebywania W.B. pod adresem w S. został potwierdzony w trakcie przeprowadzanych czynności egzekucyjnych. Obecność skarżącego we wskazanym miejscu została bowiem stwierdzona przez poborcę podatkowego. Nie powinno również ujść uwadze, że skarżący posługiwał się adresem w S. w składanych przez siebie pismach tj. w złożonym do organu wniosku o przywrócenie terminu czy też w skardze kierowanej do sądu. W świetle powyższego nie sposób uznać, że doręczenie decyzji organu pierwszej instancji zostało dokonane wadliwie. W konsekwencji prawidłowe jest zatem stwierdzenie Dyrektora Izby Skarbowej, że decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego należało uznać za doręczoną w dniu 16 stycznia 2014 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 30 stycznia 2014 r. W związku z tym, nadanie przesyłki zawierającej odwołanie dopiero w dniu 2 września 2014 r. oznaczało przekroczenie ustawowego terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Tym samym organ podatkowy był zobligowany do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) oddalił skargę nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło