I SA/Gd 281/24
WyrokWSA w Gdańsku2024-10-15
Skład orzekający: Alicja Stępień, Marek Kraus, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku, określenia obowiązku niezgodnie z treścią orzeczenia oraz braku doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym są zasadne, gdy podstawą egzekucji jest ostateczna decyzja administracyjna, a przepisy szczególne dopuszczają wszczęcie egzekucji bez uprzedniego upomnienia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku, określenia obowiązku niezgodnie z treścią orzeczenia oraz braku doręczenia upomnienia są niezasadne. Podstawą egzekucji była ostateczna decyzja administracyjna, która została prawidłowo doręczona. Ponadto, zgodnie z przepisami szczególnymi, egzekucja mogła być wszczęta bez uprzedniego upomnienia, ponieważ dotyczyła należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa i wysokość została określona w ostatecznym orzeczeniu.Stan faktyczny
Skarżący K.S. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kartuzach oddalające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty dotyczyły nieistnienia obowiązku, określenia obowiązku niezgodnie z treścią orzeczenia oraz braku doręczenia upomnienia. Podstawą egzekucji był tytuł wykonawczy obejmujący należności z tytułu podatku od towarów i usług, wynikający z ostatecznej decyzji administracyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 15 października 2024 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2024 r., nr 2201-IEW.7192.9.2024/BK w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku postanowieniem z 15 stycznia 2024 r. po rozpatrzeniu zażalenia K.S. z 28 listopada 2023 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kartuzach z 30 czerwca 2023 r. nr 2210-SEW.720.616.2023.SZD w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, na podstawie tytułu wykonawczego z 28 kwietnia 2023 r. nr [...], którym oddalono zarzuty:
• nieistnienia obowiązku,
• określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,
• braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeśli jest wymagane, - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ przypomniał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kartuzach prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku strony na podstawie tytułu wykonawczego z 28 kwietnia 2023 r. nr [...], obejmującego należności w podatku od towarów i usług za marzec 2019 r. w kwocie 433.979,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę (w kwocie 149.615,80 zł na dzień wystawienia tytułu).
Pismem z 6 czerwca 2023 r. skarżący wniósł w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego zarzut nieistnienia obowiązku, określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia oraz brak uprzedniego doręczenia upomnienia.
Postanowieniem z 30 czerwca 2023 r. nr 2210-SEW.720.616.2023.SZD Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kartuzach oddalił zgłoszone zarzuty.
W ustawowo przewidzianym terminie na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku.
W złożonym zażaleniu wskazał na brak istnienia obowiązku zapłaty, określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia i brak wcześniejszego doręczenia orzeczenia. Podniósł, że tytuły wykonawcze zawierały numery urzędowe i nie zawierają nawet wskazania czego konkretnie dotyczą.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że skarżący, wnosząc zarzuty nieistnienia obowiązku, powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (przedawnienie) lub czynności prawnych - uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku.
W przedmiotowej sprawie obowiązek wskazany w tytule wykonawczym z 28 kwietnia 2023 r. nr [...], wynikał z ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 28 marca 2023. Decyzja ta została prawidłowo doręczona 14 kwietnia 2023 r. pełnomocnikowi strony.
W konsekwencji zasadnie organ pierwszej instancji oddalił zarzut dotyczący nieistnienia obowiązku.
W przedmiotowej sprawie - podstawą prawną dochodzonego obowiązku jest zatem ostateczna decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kartuzach z 14 grudnia 2021 r. określającą:
- nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym, do zwrotu na rachunek bankowy za styczeń 2019 r.,
- zobowiązanie w podatku od towarów i usług za marzec, czerwiec i lipiec 2019 r.,
- podatek, o którym mowa w art. 108 ustawy o podatku od towarów i usług, do zapłaty z tytułu wystawionych faktur VAT sprzedaży za marzec, czerwiec i lipiec 2019 r.
Wyżej wymieniona podstawa prawna została prawidłowo wskazana w tytule wykonawczym z 28 kwietnia 2023 r. nr [...].
Wskazano, że w związku ze złożeniem odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kartuzach z 14 grudnia 2021 r. decyzja ta nie stała się ostateczna i nie podlegała wykonaniu, stąd wierzyciel zasadnie - wbrew podniesionym w zażaleniu zarzutom - w tytule wykonawczym (w polu D dane dotyczące należności pieniężnych, pkt 4 identyfikacja podstawy prawnej obowiązku) jako podstawę prawną wskazał decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 28 marca 2023 r., która została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi 14 kwietnia 2023 r..
Wskazano, że decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 28 marca 2023 r. wydana w przedmiocie określenia należności wskazanych w tytule wykonawczym z 28 kwietnia 2023 r. nr [...]. W związku z powyższym zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia został oceniony prawidłowo.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K.S. - wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia - wskazał, że błędność wydanego postanowienia wynika z powielenia błędów innej decyzji, tj. decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 28 marca 2023 r. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kartuzach z 14 grudnia 2021 r. określającej:
- nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym, do zwrotu na rachunek bankowy za styczeń 2019 r.,
- zobowiązanie w podatku od towarów i usług za marzec, czerwiec i lipiec 2019 r.,
- podatek, o którym mowa w art. 108 ustawy o podatku od towarów i usług, do zapłaty z tytułu wystawionych faktur VAT sprzedaży za marzec, czerwiec i lipiec 2019 r..
Skarżący podkreślił, że na ww. decyzję wymiarową złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i że podtrzymuje wszystkie zarzuty zawarte w ww. skardze jako zarzuty na zaskarżone przedmiotowe postanowienie.
Ponadto strona skarżąca wskazała na brak istnienia obowiązku zapłaty, określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia i brak wcześniejszego doręczenia orzeczenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zarzuty strony skarżącej w przedmiotowej sprawie koncentrują się na wskazanym w art. 33 § 2 pkt 1, pkt 2 lit. a oraz pkt 4 u.p.e.a., na braku istnienia obowiązku zapłaty, określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia i brak wcześniejszego doręczenia upomnienia.
Odnosząc się do zarzutu braku istnienia obowiązku zapłaty należy zauważyć, że trafnie wskazał organ, iż pojęcie nieistnienia obowiązku oznacza przede wszystkim sytuacje, w których:
• obowiązek ten nigdy nie powstał (np. z mocy prawa) albo nie wydano/nie wysłano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, albo
• decyzja taka została wydana/wysłana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, albo
• obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów.
W przedmiotowej sprawie obowiązek wskazany w tytule wykonawczym z 28 kwietnia 2023 r. nr [...] wynikał z ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 28 marca 2023 r. Decyzja ta została prawidłowo doręczona 14 kwietnia 2023 r..
Odnosząc się do zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku - jak wskazano - podstawą prawną dochodzonego obowiązku jest ww. ostateczna decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kartuzach z 14 grudnia 2021 r. określającą:
- nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym, do zwrotu na rachunek bankowy za styczeń 2019 r.,
- zobowiązanie w podatku od towarów i usług za marzec, czerwiec i lipiec 2019 r.,
- podatek, o którym mowa w art. 108 ustawy o podatku od towarów i usług, do zapłaty z tytułu wystawionych faktur VAT sprzedaży za marzec, czerwiec i lipiec 2019 r..
Jak wynika z akt sprawy, ww. podstawa prawna została prawidłowo wskazana w tytule wykonawczym z 28 kwietnia 2023 r. nr [...]. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że skoro podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest orzeczenie - to z punktu widzenia wymagań tytułu wykonawczego powołanie go przesądza o poprawności określenia egzekwowanego obowiązku.
Trafnie to określił organ przywołując wyrok WSA z 16 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 1606/21. W związku ze złożeniem przez skarżącego odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kartuzach z 14 grudnia 2021 r. decyzja ta nie stała się ostateczna i nie podlegała wykonaniu, stąd wierzyciel zasadnie - wbrew podniesionym zarzutom - w tytule wykonawczym (w polu D dane dotyczące należności pieniężnych, pkt 4 identyfikacja podstawy prawnej obowiązku) jako podstawę prawną wskazał decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 28 marca 2023 r.
Egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej (art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dalej u.p.e.a.).
Przepisy szczególne mające zastosowanie w niniejszej sprawie to rozporządzenie Ministra Finansów z 30 października 2014 roku w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 131). Z § 2 pkt 2 niniejszego rozporządzenia wynika, że egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu.
Nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nastąpiła - ostatecznym orzeczeniem jest bowiem decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 28 marca 2023 r. wydana w przedmiocie określenia należności wskazanych w tytule wykonawczym z 28 kwietnia 2023 r. nr [...]. W związku z tym zarzut strony skarżącej dotyczący braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia jest niezasadny.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących decyzji wymiarowej należy przypomnieć, że przedmiotem zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym mogą być wyłącznie przesłanki określone w art. 33 § 2 u.p.e.a.. Katalog podstaw zarzutów jest wyczerpujący, co oznacza, że nie można powołać innego zarzutu, który nie mieści się w zamkniętym katalogu wymienionym w art. 33 § 2 u.p.e.a..
Mając to na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
W tej sytuacji orzeczono w myśl art. 151 p.p.s.a..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło