I SA/Gd 283/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia WSA Irena Wesołowska /spr./, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 30 października 2024 r. sprawy ze skargi K. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2024 r., nr 2201-IEW.7192.11.2024/BK w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 stycznia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kartuzach (dalej: Naczelnik, organ egzekucyjny) z dnia 30 czerwca 2023r. oddalające zarzuty zgłoszone przez K.S. (dalej: Skarżący) w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu Dyrektor podał, że Naczelnik prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 28 kwietnia 2023r. nr [...], obejmującego należności w podatku od towarów i usług za czerwiec 2019r. w kwocie 157.550,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę (w kwocie 52.710,20 zł na dzień wystawienia tytułu). Pismem z dnia 6 czerwca 2023 r. Skarżący złożył zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku, określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia oraz brak uprzedniego doręczenia upomnienia. Przechodząc do oceny zgłoszonych przez Skarżącego zarzutów, Dyrektor wskazał, że pojęcie nieistnienia obowiązku oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał (np. z mocy prawa) albo nie wydano/nie wysłano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana/wysłana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów. Dyrektor zauważył, że w przedmiotowej sprawie obowiązek wskazany w tytule wykonawczym z dnia 28 kwietnia 2023r. wynikał z ostatecznej decyzji Dyrektora z dnia 28 marca 2023r. nr 2201-IOV-1[1].4103.31-34.2022/10/11. pozostającej w obrocie prawnym. Decyzja ta, została prawidłowo doręczona w dniu 14 kwietnia 2023r. Jednocześnie decyzja ta została wskazana w tytule wykonawczym jako podstawa prawna dochodzonego obowiązku. Odnosząc się do ostatniego zarzutu Dyrektor wyjaśnił, że zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenie Ministra Finansów z 30 października 2014 roku w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (t.j.: Dz. U. z 2017 r. poz. 131, dalej: Rozporządzenie) egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy dotyczy należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem Dyrektora, K.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Skarżący podniósł, że błędność wydanego rozstrzygnięcia wynika z powielenia błędów innej decyzji tj. decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 28 marca 2023 r. w sprawie 2201-IOV-l [1].4103.31- 34.2022/10/11; 2201 -IOV-1.4103.32-35.2022/10/11, a która to decyzja podtrzymała decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kartuzach z dnia 14 grudnia 2021 r., nr 2210-SPO.4103.52.2021. Skarżący oświadczył, że podtrzymuje wszystkie zarzuty podniesione w skardze złożonej na tę decyzję, jako zarzuty do decyzji wydanej aktualnie. Ponadto zarzucił brak istnienia obowiązku zapłaty, określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z dokumentu i brak wcześniejszego doręczenia orzeczenia. W uzasadnieniu złożonej skargi Skarżący podkreślił, że Dyrektor pomija całkowicie, że decyzja z dnia 28 marca 2023 r. została skutecznie zaskarżona i toczy się postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Na wstępie należy zauważyć, że rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Na podstawie tego przepisu, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17). Natomiast zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisów p.p.s.a. wynika, że zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wydane w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r. poz. 2505 z późn. zm.; dalej jako u.p.e.a.), a w szczególności jej art. 33 § 1, zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl § 2 tego przepisu podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Zarówno poglądy doktryny jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że zarzuty mogą być oparte tylko na podstawach wyczerpująco uregulowanych w art. 33 u.p.e.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1469/10). Zaś kontrola Sądu odnosi się do oceny wystąpienia okoliczności wymienionych w tym przepisie. W niniejszej sprawie Skarżący w toku toczącego się postępowania egzekucyjnego zgłosił zarzuty: nieistnienia obowiązku, określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia oraz brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia (art. 33 § 2 pkt 1, pkt 2 lit. a) i 4 u.p.e.a.). Przy czym zgłoszone zarzuty Skarżący oparł na twierdzeniu, że decyzja Dyrektora z dnia 28 marca 2023 r., która stanowi podstawę dochodzonego obowiązku jest wadliwa oraz że została skutecznie zaskarżona. W tym miejscu należy zauważyć, że zaskarżone do Sądu postanowienie Dyrektora z dnia 15 stycznia 2024 r. nie rozstrzyga prawidłowości określenia Skarżącemu wysokości podatku od towarów i usług za czerwiec 2019r. Kwestie związane z prawidłowością dokonanego rozliczenia mogły być zatem podniesione i zostały podniesione przez Skarżącego w skardze złożonej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Dyrektora z dnia 28 marca 2023 r. W rozpoznawanej sprawie prowadzona jest natomiast egzekucja należności z tytułu podatku od towarów i usług za czerwiec 2019 roku, która wynika z pozostającej w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Dyrektora z dnia 28 marca 2023 r. Decyzja ta została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi Skarżącego w dniu 14 marca 2023 r. Stwierdzić zatem trzeba, że wbrew twierdzeniu Skarżącego, egzekwowany obowiązek istnieje. Decyzja Dyrektora z dnia 28 marca 2023 r., stanowiąca podstawę prawną dochodzonego obowiązku, została prawidłowo wskazana w tytule prawnym z dnia 28 kwietnia 20023 r. Trafnie także wywiódł Dyrektor, odwołując się do treści § 2 pkt 2 Rozporządzenia, że w sytuacji gdy obowiązek uiszczenia dochodzonych należności powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia. Uznając, że zaskarżone postanowienie w przedstawionych warunkach faktycznych i prawnych nie naruszało prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wobec braku podstaw do usunięcia zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego, na mocy art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.