I SA/Gd 286/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. postanawia uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 października 2007 r. odrzucające skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 10 lipca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A. H. na wyżej opisaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, ale bez pouczenia, został doręczony pełnomocnikowi skarżącego, będącemu doradcą podatkowym, w dniu 8 sierpnia 2007 r. (dowód: potwierdzenie odbioru). W dniu 6 września 2007 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik strony skarżącej wniósł skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który przekazał ją Wojewódzkiemu Sądu Administracyjnemu w Gdańsku w dniu 12 września 2007 r. (data stempla pocztowego). Postanowieniem z dnia 15 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił ww. skargę jako wniesioną po terminie. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 8 sierpnia 2007 r., zatem trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął z dniem 7 września 2007 r. Dla ustalenia, iż skarga kasacyjna została wniesiona w terminie, nie wystarczy jednak wskazanie, iż przesyłka ją zawierająca została nadana przed upływem zakreślonego w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminu. Przywołany przepis przewiduje pośredni tryb wnoszenia skarg kasacyjnych – strona zobowiązana jest w tym przepisie do wniesienia skargi kasacyjnej nie tylko w określonym terminie, ale także do określonego sądu – sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie. Stąd też nie można uznać za datę miarodajną dla ustalenia terminu wniesienia skargi kasacyjnej daty nadania przesyłki na adres sądu, który nie jest dla tej czynności procesowej właściwy. Datą wniesienia skargi kasacyjnej jest w tym przypadku dzień, w którym przesyłkę tę sąd niewłaściwy przekazał właściwemu sądowi (postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. akt II FSK 1718/06, LEX nr 281815). Tym samym jeżeli skargę kasacyjną błędnie skierowano do NSA, wywoła ona skutki prawne tylko wtedy, gdy sąd ten przekaże ją właściwemu wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu przed upływem trzydziestodniowego terminu, przewidzianego w art. 177 § 1 p.p.s.a. Omyłkowe skierowanie skargi kasacyjnej bezpośrednio do NSA nie usprawiedliwia opóźnienia terminu przewidzianego w art. 177 § 1 (post. NSA z dnia 13 grudnia 2004 r., FZ 480/04, niepubl.). Na powyższe postanowienie pełnomocnik strony skarżącej wniósł zażalenie, wskazując, że jest doradcą podatkowym, a zatem Sąd był zobowiązany pouczyć go o trybie wnoszenia skargi kasacyjnej, gdyż hipotezy wynikającej z art. 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie można rozciągać na doradców podatkowych. Takiego pouczenia nie zawierała przesyłka z odpisem wyroku, przez co pracownik pełnomocnika błędnie wysłał pismo bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego zamiast Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Zdaniem strony skarżącej brak pouczenia nie może stronie szkodzić, co wynika zarówno z ratio legis art. 6 ww. ustawy, a także z ukształtowanej doktryny dotyczącej skutków braku pouczenia. W związku z tym wniesiono o uchylenie ww. postanowienia w całości jako sprzecznego z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zażalenie jest uzasadnione. Stosownie do przepisu art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Przywołany przepis nakłada na sąd obowiązek udzielania stronom pomocy, który ustaje z momentem ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, będącego adwokatem lub radcą prawnym. Sam fakt działania strony przez pełnomocnika nie wyłącza obowiązku udzielania jej wskazówek i pouczeń, jeżeli tylko reprezentujący stronę pełnomocnik nie jest osobą, o której mowa w art. 6 p.p.s.a.. W związku z powyższym uznać należało, że skoro w niniejszej sprawie pełnomocnikiem procesowym skarżącego jest doradca podatkowy, to na Sądzie ciąży w myśl cyt. art. 6 ustawy obowiązek udzielania stronie skarżącej pomocy. Zatem Sąd winien przesyłać skarżącemu odpis wyroku (z uzasadnieniem) wraz z pouczeniem co do terminu i sposobu wniesienia środka odwoławczego. Skoro tego nie uczynił, nie może wywodzić ujemnych skutków prawnych z niedochowania terminu na wykonanie ww. czynności przez pełnomocnika skarżącego. Tym samym uznać należało, że w sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej przez stronę skarżącą. Zgodnie z art. 195 § 2 p.p.s.a., jeżeli zażalenie jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Z powyższych względów Sąd, działając na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.