I SA/Gd 286/08

PostanowienieWSA w Gdańsku2008-06-18

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Aleksandra Rynduch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który uzyskuje dochód ze stosunku pracy i działalności gospodarczej, ale jednocześnie spłaca zaległości podatkowe, kredyt konsolidacyjny i zadłużenie na kartach kredytowych, a także utrzymuje rodzinę, wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), ponieważ wykazał, że pomimo uzyskiwania dochodów ze stosunku pracy i działalności gospodarczej, jego sytuacja finansowa jest obciążona znacznymi zobowiązaniami (zaległości podatkowe, kredyt konsolidacyjny, zadłużenie na kartach kredytowych) oraz kosztami utrzymania rodziny, co uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy, a sąd ocenia, czy udowodniono wystarczające okoliczności.
Stan faktyczny
Wnioskodawca F. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT. Wnioskodawca uzyskuje dochód ze stosunku pracy i działalności gospodarczej, ale jednocześnie spłaca znaczące zaległości podatkowe rozłożone na raty, kredyt konsolidacyjny oraz zadłużenie na kartach kredytowych. Na utrzymaniu ma niepracującą małżonkę i studiującego syna. Po analizie jego sytuacji finansowej, sąd uznał, że wnioskodawca wykazał brak możliwości poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2005 r. oraz od stycznia do czerwca 2006 r. postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem złożonym w dniu 16 kwietnia 2008 r. na formularzu PPF, którego braki formalne zostały uzupełnione w dniu 5 maja 2008 r., F. S. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 cyt. ustawy, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle powołanych uregulowań przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz przedłożonych przez niego w dniu 5 czerwca 2008 r. dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych ustalono, że wnioskodawca uzyskuje dochód ze stosunku pracy w wysokości 5.809,73 zł brutto (średni dochód za okres od lutego do kwietnia 2008 r.). Z dochodu tego dokonywano we wskazanym okresie potrąceń w ramach prowadzonej egzekucji zaległości podatkowych, skutkiem tego średnia wysokość wynagrodzenia pozostawianego do dyspozycji wnioskodawcy wynosiła 1.966,13 zł netto (dowód: zaświadczenie pracodawcy z dnia 3 czerwca 2008r.). Zawiadomieniem z dnia 15 maja 2008 r. naczelnik urzędu skarbowego wstrzymał realizację zajęcia wierzytelności za pracę, gdyż wydał decyzję w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowych wnioskodawcy (dowód: odpis zawiadomienia z dnia 15 maja 2008 r.). Wskazaną decyzją rozłożono wnioskodawcy spłatę zaległości podatkowych w łącznej kwocie 21.116,25 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 3.580 zł na 13 miesięcznych rat, z których pierwsza w wysokości 3.000 zł została przez niego uiszczona w dniu 25 kwietnia 2008 r., wysokość następnych została określona na kwotę 1.600 zł, z wyjątkiem ostatniej, płatnej w dniu 13 lipca 2009 r., określonej na kwotę 2.018,27 zł (dowody: odpis decyzji naczelnika urzędu skarbowego zawierającej układ ratalny oraz odpis potwierdzenia dokonania wpłaty gotówkowej). Drugim źródłem przychodów wnioskodawcy jest prowadzona przez niego działalność gospodarcza, z której w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 30 kwietnia 2008 r. uzyskał, jak podał w oświadczeniu z dnia 5 czerwca 2008 r., dochód w wysokości 3.432 zł (858 zł miesięcznie). W roku poprzednim wnioskodawca uzyskał z tego źródła roczny dochód w wysokości 8.082,67 zł (dowód: odpis zeznania podatkowego za 2007 r., PIT-36). Wnioskodawca ma na utrzymaniu, pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, niepracującą i nieuzyskującą żadnych dochodów małżonkę oraz studiującego i również nieuzyskującego żadnych dochodów syna. Majątek małżonków stanowią mieszkanie o powierzchni 68 m2, obciążone hipoteką na kwotę 70.000 zł, oraz samochód osobowy [...], rok produkcji 2000, o wartości około 9.000 zł, ich syn majątku nie posiada. Małżonkowie nie posiadają żadnych oszczędności ani papierów wartościowych, posiadają natomiast długi. I tak na podstawie zawartej w 2005r. umowy kredytu konsolidacyjnego, udzielonego im w wysokości 70.000 zł (dowód: odpis umowy kredytu) zobowiązani są uiszczać miesięczne raty w wysokości 1.055,58 zł (dowód: odpis harmonogramu spłat), wnioskodawca posiada zadłużenie w rachunkach kart kredytowych, którego wysokość wynosiła odpowiednio: 1.391,82 zł (saldo na dzień 10 maja 2008 r., minimalna spłata w kwocie 75,60 zł płatna do dnia 3 czerwca br.) oraz 18.262,41 zł (saldo na dzień 30 kwietnia 2008 r., minimalna spłata w kwocie 1.168,98 zł płatna do dnia 24 maja 2008 r.), co łącznie daje kwotę 19.654,23 zł (dowód: wyciągi z rachunków bankowych), nadto posiada, jak powyżej wskazano, zaległości podatkowe, które winien spłacać w comiesięcznych ratach w wysokości 1.600 zł. Do kosztów utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny należy zaliczyć opłaty eksploatacyjne za mieszkanie w wysokości 518,75 zł (dowód: odpis pisma [...] z dnia 8 lutego 2008 r.), płatną co dwa miesiące opłatę za energię elektryczną w wysokości 163,75 zł (odpis faktury z dnia 12 marca 2008 r.), abonament za telewizję kablową w wysokości 42,90 zł (odpis faktury z dnia 5 maja 2008 r.), opłaty za usługi telekomunikacyjne: internet w kwocie 66 zł (odpis faktury z dnia 13 maja 2008 r.) oraz telefon w kwocie średnio 55 zł (dowód: odpisy faktur z dnia 26 lutego i 23 marca 2008r.). Biorąc pod uwagę ustalone okoliczności faktyczne, w tym w szczególności wysokość wymagalnych zobowiązań wnioskodawcy w stosunku do wysokości uzyskiwanych przez niego dochodów, przeznaczonych na potrzeby trzech osób, oraz brak jakichkolwiek zasobów pieniężnych, uznano, iż wnioskodawca wykazał, że nie ma obecnie realnych możliwości finansowych poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło