I SA/Gd 287/15

PostanowienieWSA w Gdańsku2015-07-21

Skład orzekający: Ewa Wojtynowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej, mimo braku bezpośredniego uzasadnienia w treści wniosku, może zostać uwzględniony na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym dokumentów dotyczących wniosku o przyznanie prawa pomocy, jeśli obrazują one trudną sytuację majątkową strony?
Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej może zostać uwzględniony, nawet jeśli nie zawiera bezpośredniego uzasadnienia, pod warunkiem, że sąd, analizując akta sprawy i dokumenty dotyczące np. wniosku o przyznanie prawa pomocy, stwierdzi uprawdopodobnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla strony skarżącej. W sytuacji, gdy decyzja rodzi obowiązek zapłaty znacznej sumy pieniędzy, a sytuacja majątkowa strony jest trudna, wykonanie decyzji może prowadzić do uszczerbku majątkowego i skutków trudnych do odwrócenia.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za okres od października 2009 r. do listopada 2011 r. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Mimo braku bezpośredniego uzasadnienia we wniosku, sąd uwzględnił go, opierając się na analizie akt sprawy, w tym dokumentów dotyczących wniosku o przyznanie prawa pomocy, które obrazowały trudną sytuację majątkową skarżącej.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Wojtynowska po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. P. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od października 2009 r. do listopada 2011 r. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 listopada 2014 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od października 2009 r. do listopada 2011 r. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przepis art. 61 p.p.s.a. wskazuje na szkodę (majątkową, bądź niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, zaś jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 roku, GZ 138/2004). Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2004 roku, FZ 496/2004). To wnioskujący ma więc obowiązek dokładnego przytoczenia okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i negatywnych skutków zależy orzeczenie Sądu, które także musi dokładnie wskazywać przyczyny wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji lub aktu. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi zostać zatem w sposób dostateczny uzasadniony, tj. należy wskazać na okoliczności, z których wynikałoby, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (tak: J. P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 188, również postanowienie NSA z 30 listopada 2004 r., GZ 120/04). W sytuacji gdy chodzi o decyzję rodzącą obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. W ocenie Sądu wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie. Co prawda we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji strona skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności świadczących o tym, że jej wykonanie mogłoby spowodować wskazane wyżej następstwa. Jednakże Sąd rozpatrując przedmiotowy wniosek uwzględnił nie tylko jego treść, ale miał również na uwadze całe akta sprawy w rozumieniu art. 133 p.p.s.a., w których znajdują się dokumenty złożone przez skarżącą wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie i zgromadzone w toku rozpatrywania tego wniosku, obrazujące jej aktualną sytuację majątkową. Jakkolwiek wniosek ten podlega ocenie według innych kryteriów, jednak niewątpliwie zawiera pewne dane obrazujące sytuację finansową podatnika. Oczywiście nie można utożsamiać przesłanek przyznania prawa pomocy z tymi uzasadniającymi wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jednak możliwa jest ocena okoliczności wskazanych we wniosku strony o przyznanie prawa pomocy pod kątem przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Z ww. dokumentów wynika, że wnioskodawczyni jest właścicielką domu o powierzchni 134,90 m², który obciążony jest hipoteką przymusową na rzecz naczelnika urzędu skarbowego celem zabezpieczenia zaległości skarżącej w VAT, na rachunku bankowym na dzień sporządzenia wydruku, tj. 30 marca 2015 r. skarżąca zgromadziła środki w kwocie 1.075,10 zł, uzyskuje ona dochody z emerytury w kwocie 1.911,59 zł netto miesięcznie, otrzymuje też pomoc finansową od córki A. W., która w styczniu 2015 r. przekazała na konto skarżącej środki w łącznej kwocie 660 zł, rachunek bankowy skarżącej zasilany jest także przez W. S., który w styczniu br. przekazał skarżącej środki w łącznej kwocie 1.600 zł (z opisu transakcji dokonanych na koncie skarżącej wynika, że w grudniu 2014 r. skarżąca od ww. osób otrzymała środki w łącznej kwocie 750 zł), skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z córką M. P., której została przyznana renta rodzinna po zmarłym ojcu w wysokości 1.422,15 zł netto, środki z tego tytułu córka skarżącej w całości przeznacza na pokrycie swoich wydatków związanych ze studiami uniwersyteckimi, średnie miesięczne koszty poniesione przez skarżącą na opłaty za media, polisę ubezpieczeniową, telefon komórkowy oraz spłatę kredytów w okresie od listopada 2014 r. do stycznia 2015 r. wyniosły 1.639 zł. Za uwzględnieniem wniosku przemawia wysoka kwota egzekwowanych należności (44.000 zł powiększona o odsetki i koszty postępowania egzekucyjnego) w porównaniu do trudnej sytuacji materialnej skarżącej. Właśnie ta trudna sytuacja materialna spowodowała przyznanie skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi na podstawie postanowienia referendarza sądowego tutejszego Sądu z dnia 29 maja 2015 r. Obecna sytuacja majątkowa wnioskodawczyni pozwala przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji odbyłoby się z uszczerbkiem dla jej majątku, a wyegzekwowanie należności mogłoby wywołać trudne do odwrócenia skutki. Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło