I SA/Gd 292/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Stępień po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 13 maja 2019 r., sygn. akt SKO Gd/1954/19 w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2017 i 2018 r. postanawia: odrzucić skargę. A. M. (dalej jako "Strona", "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 13 maja 2019 r., sygn. akt SKO Gd/1954/19 w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2017 i 2018 r. Postanowieniem z 7 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 1386/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę Strony z powodu braku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Postanowienie stało się prawomocne z dniem 23 marca 2023 r. Następnie postanowieniem z 7 października 2019 r. sygn. akt I SA/Gd 1652/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę Strony na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Przedmiotowe postanowienie stało się prawomocne z dniem 12 kwietnia 2021 r. W dniu 14 kwietnia 2025 r. Skarżący złożył za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku kolejną skargę na decyzję tego organu z 13 maja 2019 r., sygn. akt SKO Gd/1954/19 w przedmiocie umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za 2017 i 2018 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej odrzucenie, podnosząc, że rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy zostało już prawomocnie osądzone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 7 października 2019 r. sygn. akt I SA/Gd 1652/19. Wniesiona skarga jest zatem trzecią z kolei wniesioną na tę samą decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie podnieść należy, że Sąd zobowiązany jest w pierwszej kolejności do zbadania z urzędu dopuszczalności skargi ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Skargę wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie (art. 53 § 1 p.p.s.a.). Zasadą jest, że skargę do sądu wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.), jednakże termin ten uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego (art. 53 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a.). Z akt sprawy wynika, że decyzja Kolegium z 13 maja 2019 r. sygn. akt SKO GD/1954/19 została doręczona Skarżącemu w dniu 6 czerwca 2019 r. Zgodnie z powyżej wskazanymi regulacjami termin do wniesienia skargi na decyzję Kolegium upłynął Stronie w dniu 8 lipca 2019 r. Tymczasem Skarżący wniósł kolejną skargę, od tej samej decyzji Kolegium z 13 maja 2019 r. sygn. akt SKO GD/1954/19 w dniu 14 kwietnia 2025 r., a więc znacznie po terminie. Okoliczność wniesienia skargi po terminie, choćby jeden dzień, wyklucza możliwość nadania jej dalszego biegu i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę dostrzega, że jest to trzecia skarga Skarżącego na tą samą decyzję Kolegium z 13 maja 2019 r. sygn. akt SKO GD/1954/19. Poprzednie skargi zostały prawomocnie odrzucone postanowieniem z 7 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 1386/19 oraz postanowieniem z 7 października 2019 r. sygn. akt I SA/Gd 1652/19. Należy jednak podkreślić, że powaga rzeczy osądzonej oznacza przeszkodę (ujemną przesłankę procesową), której wystąpienie tamuje dalszy bieg postępowania i uniemożliwia wydanie ponownego rozstrzygnięcia merytorycznego w tej samej sprawie oraz niemożność modyfikacji orzeczenia sądu administracyjnego (a więc dokonanej nim oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności organu administracji publicznej) w wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania sądowo-administracyjnego. Zasada ta znajduje realizację w postanowieniach art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny jest obowiązany odrzucić skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami została już prawomocnie osądzona. Ponadto znajduje ona wyraz w postanowieniach art. 183 § 2 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym zachodzi nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jeżeli ta sama sprawa została już prawomocnie osądzona, oraz w art. 273 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W doktrynie wskazuje się, że powagę rzeczy osądzonej mogą mieć tylko orzeczenia sądowe rozstrzygające co do istoty sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a więc mając na uwadze art. 132 i art. 171 p.p.s.a. - przede wszystkim wyroki. One bowiem zawierają ocenę zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności organu administracji publicznej i rozstrzygają o dalszym obowiązywaniu lub utracie mocy wiążącej danego aktu lub czynności (por. T. Woś, Komentarz do art. 171 p.p.s.a. zawarty w systemie LEX, wydanie VI). Powyższy pogląd znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie, gdzie wskazuje się, że z mocy powagi rzeczy osądzonej korzystają tylko orzeczenia rozstrzygające merytorycznie sprawę sądowoadministracyjną. Wynika to z samej istoty tej instytucji. Res iudicata stanowi bowiem rozstrzygnięcie (osądzenie) sporu będącego przedmiotem postępowania. W postępowaniu administracyjnym chodzi o rozstrzygnięcie sporu co do legalności działania administracji, sporu pomiędzy podmiotem kwestionującym to działanie, a organem, którego działania dotyczy skarga. Skutek prawomocności o jakim stanowi art. 170 p.p.s.a. nie dotyczy orzeczeń, które nie rozstrzygają o losach zaskarżonej decyzji, aktu lub czynności (por. wyrok NSA z 10 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 1576/10; postanowienia NSA z: 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 208/11; 9 czerwca 2021 r. sygn. akt II OZ 325/21). Mając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł o odrzuceniu skargi.