I SA/Gd 296/23
WyrokWSA w Gdańsku2023-06-27
Skład orzekający: Alicja Stępień, Elżbieta Rischka, Marek Kraus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność egzekucyjna w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, dokonana na podstawie tytułu wykonawczego, jest zgodna z prawem, jeśli zobowiązany podnosi zarzuty stronniczości pracowników organu egzekucyjnego i złożył wniosek o rozłożenie należności na raty?Ratio decidendi
Skarga na czynność egzekucyjną jest zasadna tylko w zakresie zarzutów formalnoprawnych dotyczących prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora. Wniosek o rozłożenie należności na raty nie stanowi uzasadnienia do powstrzymania się od wszczęcia egzekucji, dopóki nie zostanie faktycznie rozłożony na raty. W analizowanej sprawie organ egzekucyjny prawidłowo zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego, a zarzuty stronniczości zostały rozpatrzone przez organ.Stan faktyczny
Organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne wobec M.S. na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Skarżący wniósł zarzuty i skargę na czynności egzekucyjne, podnosząc m.in. zarzut stronniczości pracowników organu. Organ egzekucyjny oddalił skargę, a następnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący złożył skargę do WSA, kwestionując prawidłowość zaskarżonego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Marek Kraus, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 27 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi M.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 9 stycznia 2023 r., nr 2201-IEE.711.91.331.2022.WK w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę
Organ egzekucyjny - Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku będący jednocześnie wierzycielem prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku M. S. na podstawie tytułu wykonawczego o numerze TW1100322001433 z 16 maja 2022 roku, obejmującego należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za listopad 2019 roku w kwocie należności głównej w wysokości 342,32 zł.
Na podstawie w/w tytułu wykonawczego organ egzekucyjny sporządził zawiadomienie o numerze nr ZAR100322010496 z 16 maja 2022 roku o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w M. B. S.A. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w tym samym dniu. W odpowiedzi bank wskazał na przeszkodę w realizacji zajęcia jaką jest brak środków. Wydruk zawiadomienia wraz z odpisem w/w tytułu wykonawczego doręczono skarżącemu 2 czerwca 2022 roku
Pismem z 3 czerwca 2022 roku skarżący wniósł pismo zatytułowane "zarzuty i skarga na czynności egzekucyjne". W uzasadnieniu skarżący wskazał, że organy dokonały stronniczego zajęcia.
Postanowieniem nr 100300/71/2022-RED-4605 z 10 czerwca 2022 roku organ egzekucyjny oddalił wniesioną przez skarżącego skargę na czynność egzekucyjną.
Z kolei pismem z 20 czerwca 2022 roku Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych poinformował skarżącego, że jego wniosek z 12 maja 2022 roku o rozłożenie na raty należności składek z pozostawiono bez rozpoznania, z powodu nie doręczenia przez skarżącego dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia wniosku.
Dnia 7 lipca 2022 roku do Dyrektora ZUS wpłynęło zażalenie na postanowienie nr 100300/7172022-RED-4605 z 10 czerwca 2022 roku. W którego to uzasadnieniu M. S. wskazał, że nie zostało rozstrzygnięte wyłączenie pracowników ze względu na ich stronniczość.
Postanowieniem z 18 lipca 2022 roku nr 100000/71/1036/2022-RED-7411815635 Dyrektor Oddziału ZUS odrzucił wniosek o wyłączenie pracowników A. B. i M. G.od udziału w postępowaniu egzekucyjnym wdrożonym na podstawie w/w tytułu wykonawczego oraz od udziału w postępowaniu w sprawie rozpatrzenia wniosku o rozłożenie nieopłaconych należności na raty. Postanowienie skarżący otrzymał 5 sierpnia 2022 roku.
Postanowieniem nr 2201-IEE.711.91.2C1.2022,WK z 29 września 2022 roku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku uchylił zaskarżone postanowienie nr 100300/71/2022-RED-4605 z 10 czerwca 2022 roku w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Na przedmiotowe postanowienie wniósł skarżący skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
Po ponownym rozpatrzeniu zażalenia wniesionego pismem z 3 czerwca 2022 roku Dyrektor Oddziału ZUS postanowieniem nr 100300/71/1835/2022-RED-7411815635 z 24 października 2022 roku oddalił wniesioną przez skarżącego skargę.
Pismem z 15 listopada 2022 roku skarżący wniósł zażalenie wskazując w nim brak zadowolenia z wydanego postanowienia.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, po ponownej analizie akt sprawy, wydał 9 stycznia 2023 roku postanowienie nr 2201-IEE.711.91.331.2022.WK, którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku znak pisma 100300/71/2022-RED-7411815635 z 24 października 2022 roku w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną, polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w M. B. S.A, dokonaną zawiadomieniem nr ZAR100322010496 z 16 maja 2022 roku. Postanowienie doręczono stronie skarżącej 26 stycznia 2023 roku.
W uzasadnieniu podkreślił, że w sprawie nie naruszono prawa.
Pismem z 22 lutego 2023 roku skarżący M. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 9 stycznia 2023 roku nr 2201-IEE.711.91.331.2022.WK. W jej treści strona skarżąca wyraziła niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, w tym ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego.
Postanowienie to zawiera ponadto wszystkie składniki struktury postanowienia administracyjnego wymienione w art. 124 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym zarówno uzasadnienie prawne jak i faktyczne.
Należy przypomnieć na wstępie, że skarga na czynności egzekucyjne uregulowana w art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej u.p.e.a.), stanowi ochronę zobowiązanego przed naruszeniami przepisów postępowania. Organ trafnie zauważył, że w ramach tego środka zaskarżenia można jednak wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.
Kontroli w tym trybie podlegają zatem wyłącznie czynności egzekucyjne, którymi zgodnie z definicją legalną, zawartą w art. 1a pkt 2 u.p.e.a., są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego.
W postępowaniu tym dopuszcza się więc badanie jedynie tych czynności, które nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Należy również podkreślić, na co trafnie zwrócił uwagę także organ, że w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.
Przechodząc do sprawy przypomnieć należy, że przedmiotem skargi na czynność egzekucyjną strony skarżącej, dokonaną zawiadomieniem nr ZAR100322010496 z 16 maja 2022 roku przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku było ,zdaniem skarżącego, stronnicze zajęcie mimo wniosku o rozłożenie na raty.
Oceniając zaskarżoną czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem nr ZAR100322010496 z 16 maja 2022 roku Sąd uznał, że nie narusza ona prawa.
Skargę na czynność egzekucyjną reguluje –jak wskazano wyżej-art. 54 u.p.e.a..
Podstawą skargi jest:
1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy;
2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.
Jak wynika z akt sprawy, Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Gdańsku, w przypadku zaskarżonej czynności, zastosował jeden ze środków, do którego stosowania upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazany środek wymieniony jest wart. 80 ww. ustawy, tj. egzekucja z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych.
Organ egzekucyjny zawiadomił stronę skarżącą o zajęciu rachunku bankowego w M. B. S.A., doręczając 2 czerwca 2022 roku, skutecznie i w sposób prawidłowy - co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki nr 00159007734401418710 - wydruk zawiadomienia z 16 maja 2022 roku nr ZAR100322010496 wraz z odpisem tytułu wykonawczego nr TW1100322001433 z 16 maja 2022 roku. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. przesyłki wynika, że jej odbiór potwierdził skarżący osobiście. Dłużnik zajętej wierzytelności przedmiotowe zawiadomienie otrzymał 16 maja 2022 roku.
Organ egzekucyjny wystawiając ww. zawiadomienie oraz przesyłając je do dłużnika zajętej wierzytelności, przy jednoczesnym wysłaniu skarżącemu jego odpisu, dopełnił zatem wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 80 u.p.e.a..
Akta sprawy potwierdzają, że zawiadomienie z 16 maja 2022 roku zawierało m.in.: numer tytułu wykonawczego, kwotę należności głównej, okres za który należności zostały określone, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę naliczonych odsetek do dnia wystawienia zawiadomienia, a także kwoty kosztów egzekucyjnych.
W świetle tego Sąd stwierdza, że przedmiotowe zawiadomienie spełniało wszystkie wymogi, określone w art. 67 § 2 u.p.e.a..
Zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a., organy egzekucyjne stosują środki egzekucyjne, które drogą bezpośrednią prowadzą do wykonania obowiązku, zaś spośród kilku takich środków -te najmniej uciążliwe dla zobowiązanego (jeśli istnieje wybór w tym zakresie). Aby realizować cel egzekucji, organ egzekucyjny może dokonywać jednocześnie nie tylko zajęć wierzytelności z rachunków bankowych, ale również np.: zajęcia wynagrodzenia za pracę.
Sąd podziela ocenę, że wybór przez Dyrektora Oddziału ZUS środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z rachunku bankowego realizował zasadę celowości opisaną w art. 7 § 2 ww. ustawy, tj. podejmowania w postępowaniu egzekucyjnym takich postanowień i czynności, które zmierzają najprostszą drogą do wykonania przez stronę zobowiązaną spoczywającego na niej obowiązku.
Zauważyć należy, że podnoszone przez skarżącego w postępowaniu przed organami kwestie stronniczości pracowników w skardze z 3 czerwca 2022 roku oraz zażaleniu z 15 listopada 2022 roku, Dyrektor Oddziału ZUS rozpatrzył postanowieniem z 18 lipca 2022 roku.
Reasumując, Sąd przypomina, że organ egzekucyjny w niniejszej sprawie miał obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego (zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji), jak również miał obowiązek zastosowania wszelkich niezbędnych środków egzekucyjnych w celu zaspokojenia należności określonych ww. tytułami wykonawczymi. Uzasadnienia do powstrzymania się od podjęcia czynności w postaci wszczęcia egzekucji nie stanowił również fakt złożenia wniosku o rozłożenie na raty. Dopiero bowiem faktyczne rozłożenie dochodzonej na podstawie w/w należności na raty powoduje zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Z akt sprawy wynika, iż wniosek skarżącego z 12 maja 2022 roku został pozostawiony bez rozpoznania.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a. należy oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło