I SA/Gd 298/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Sylwia Górny, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 maja 2016 r. sprawy ze skargi I. Z. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 14 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej oddala skargę. I. Z., działając jako rolnik, wystąpiła w dniu 30 września 2015 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej producentom rolnym, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnej produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w 2015 roku. Do wniosku strona załączyła protokół oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej spowodowanych niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi z dnia 22 września 2015 r. oraz oświadczenie z dnia 30 września 2015 r. Decyzją z dnia 21 października 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. odmówił przyznania I. Z. pomocy finansowej producentom rolnym, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnej produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w 2015 roku. W uzasadnieniu powyższej decyzji, organ I instancji wskazał, iż wnioskodawca nie spełnił warunku określonego w § 5 ust. 2 pkt 2b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.), bowiem oszacowana wysokość szkód ogółem w gospodarstwie rolnym wyniosła 25,14% średniej rocznej produkcji z 3 ostatnich lat lub z 3 lat poprzedzającym rok wystąpienia szkody, z pominięciem roku o najniższej i najwyższej wielkości produkcji. Od powyższej decyzji I. Z. złożyła, odwołanie do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR za pośrednictwem, w którym wskazała, iż nie zgadza się ze stanowiskiem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S., gdyż straty spowodowane suszą, zgodnie z protokołem oszacowania szkód, wyniosły 47,17%. Strona zakwestionowała również sposób obliczania szkód w jej gospodarstwie bowiem straty są dużo większe, niż to przewiduje protokół. Jednocześnie skarżąca podniosła, iż ponosi wysokie koszty utrzymania produkcji zwierzęcej w związku ze szkodami w produkcji roślinnej. I. Z. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy bowiem nie zgadza się z faktem, iż jest w pewien sposób ukarana za pracowitość i rzetelną pracę, dwukrotnie, przez naturę i błędną wykładnię prawa. Rozpatrując odwołanie organ drugiej instancji decyzją z dnia 14 grudnia 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że do postępowania w sprawie odwołania mają zastosowanie przepisy wydanego na podstawie art. 4 ust. 6 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1438 ze zm.) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.). Przywołano także przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z 25 czerwca 2014 r. (Dz. U. WE nr L 193/1 z dnia 1 lipca 2014 r.). Wskazując na przepis art. 2 pkt 16 i art. 25 tego rozporządzenia przypomniano, że dla uzyskania pomocy finansowej istotny jest poziom szkód wyższy, niż 30% średniej rocznej produkcji danego rolnika przy uwzględnieniu trzyletniego okresu referencyjnego. Z protokołu oszacowania szkód w gospodarstwie rolniczki wynikało, że łączna powierzchnia upraw w roku 2015, na której wystąpiły szkody, wyniosła 47,17% średniej rocznej produkcji roślinnej, zaś szkody w zwierzętach gospodarskich i rybach wyniosły 0% średniej rocznej produkcji zwierzęcej, tym samym wysokość szkód ogółem w gospodarstwie rolnym wyniosła 25,14% średniej rocznej produkcji z ostatnich 3 lat lub z 3 lat poprzedzających rok wystąpienia szkody, z pominięciem roku o najniższej i najwyższej wartości produkcji. Mając to na uwadze organ odwołany uznał, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji odpowiada prawu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku strona podniosła zarzut naruszenia art. 9, 11, 107 § 3 k.p.a.. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie Sąd przypomina, iż jego kognicję wyznacza przepis art. 134 p.p.s.a., co oznacza konieczność kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej legalności, tzn. zgodności z przepisami prawa procesowego i materialnego. Także rozumienie roli Sądu oznacza potrzebę oceny jej ewentualnej wadliwości proceduralnej także w świetle zarzutów skargi, które powołują naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 9 i 11 k.p.a.. Analiza zaskarżonej decyzji pod tym kątem nie potwierdziła podniesionych naruszeń. Sporządzone uzasadnienie rozstrzygnięcia odpowiada wskazanym przepisom prawa, jest zredagowane w sposób czytelny i wyczerpujący. Zawiera też pełne wyjaśnienie podstawy prawnej i opis ustaleń, które w sposób istotny doprowadziły do krytykowanego w skardze rozstrzygnięcia. Jeśli przy tym zważyć na przepis art. 145 § 1 pkt 1a) i c) p.p.s.a., to Sąd wskazuje, że w sprawie nie wystąpiły takie naruszenia przepisów prawa, które mogłyby doprowadzić organ wydający zaskarżoną decyzję do rozstrzygnięcia odmiennego, niż wydanego w sprawie. Także przepisy prawa materialnego powołane w decyzji potwierdzają jej prawidłowość. Poza przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r., w niniejszej sprawie mają zastosowanie również przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r., uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. WE nr L 193/1 z 1 lipca 2014 r. ze zm.). W myśl art. 2 pkt 16 rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r., niekorzystne zjawisko klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej oznacza niekorzystne warunki pogodowe, takie jak: mróz, burza i grad, lód, ulewny lub długotrwały deszcz lub poważna susza, które niszczą ponad 30% średniej produkcji wyliczonej na podstawie produkcji z ubiegłych trzech lat lub średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu ubiegłych lat, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej. Natomiast zgodnie z art. 25 rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. brzmi: 1. Pomoc na wyrównanie MSP zajmującym się produkcją podstawową produktów rolnych szkód spowodowanych przez niekorzystne zjawisko klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej jest zgodna z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu art. 107 ust. 3 lit. c) Traktatu i jest wyłączona z wymogu zgłoszenia ustanowionego w jego art. 108 ust. 3, jeżeli spełnione są warunki określone w niniejszym artykule ust. 2 - 10 i w rozdziale I. 2. Pomoc przyznana na podstawie niniejszego artykułu spełnia następujące warunki: a) właściwy organ państwa członkowskiego formalnie uznał to wydarzenie za niekorzystne zjawisko klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej; oraz b) istnieje bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy niekorzystnym zjawiskiem klimatycznym porównywalnym do klęski żywiołowej a szkodą poniesioną przez przedsiębiorstwo. 3. Pomoc wypłacana jest bezpośrednio danemu przedsiębiorstwu lub grupie producentów lub organizacji, której to przedsiębiorstwo jest członkiem. W przypadku gdy pomoc wypłacana jest grupie lub organizacji producentów, kwota pomocy nie przekracza kwoty pomocy, do jakiej kwalifikuje się dane przedsiębiorstwo. 4. Programy pomocy ustanawia się w terminie trzech lat od daty wystąpienia niekorzystnego zjawiska klimatycznego porównywalnego do klęski żywiołowej. Pomoc wypłacana jest w ciągu czterech lat od tej daty. 5. Koszty kwalifikowalne to wysokość szkody poniesionej bezpośrednio w wyniku niekorzystnego zjawiska klimatycznego porównywalnego do klęski żywiołowej, oszacowana przez organ publiczny, niezależnego rzeczoznawcę uznanego przez organ przyznający pomoc lub zakład ubezpieczeń. Straty te mogą obejmować: a) utratę dochodów spowodowaną przez pełne lub częściowe zniszczenie produkcji rolnej i środków produkcji, o których mowa w ust. 6; b) straty materialne, o których mowa w ust. 7. 6. Utratę dochodu oblicza się przez odjęcie: a) iloczynu ilości produktów rolnych wyprodukowanych w roku, w którym wystąpiło niekorzystne zjawisko klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej lub w każdym kolejnym roku, którego dotyczy pełne lub częściowe zniszczenie środków produkcji, i średniej ceny sprzedaży uzyskanej w danym roku od b) iloczynu średniej rocznej ilości produktów rolnych wyprodukowanych w okresie trzech lat przed wystąpieniem niekorzystnego zjawiska klimatycznego porównywalnego do klęski żywiołowej lub średniej z trzech lat opartej na okresie pięciu lat przed wystąpieniem niekorzystnego zjawiska klimatycznego porównywalnego do klęski żywiołowej, z wyłączeniem wartości najwyższej i najniższej, i uzyskanej średniej ceny sprzedaży. Spadek ten można obliczać albo na poziomie rocznej produkcji rolnej gospodarstwa, na poziomie upraw albo zwierząt gospodarskich. Kwota ta może zostać zwiększona o inne koszty poniesione przez beneficjenta z powodu niekorzystnego zjawiska klimatycznego porównywalnego do klęski żywiołowej. Kwota ta może zostać zmniejszona o wszelkie koszty nieponiesione ze względu na niekorzystne zjawisko klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej. Do obliczenia produkcji rolnej beneficjenta można stosować wskaźniki, pod warunkiem że zastosowana metoda obliczeń umożliwia oznaczenie realnych strat beneficjenta w danym roku. 7. Straty materialne, które dotykają aktywów takich jak budynki gospodarcze, urządzenia i maszyny, zapasy i środki produkcji, a które są spowodowane przez niekorzystne zjawisko klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej, oblicza się na podstawie kosztów naprawy lub wartości ekonomicznej przedmiotowych aktywów przed wystąpieniem niekorzystnego zjawiska klimatycznego porównywalnego do klęski żywiołowej. Nie mogą one przekroczyć kosztów napraw lub zmniejszenia godziwej wartości rynkowej spowodowanych przez klęskę żywiołową, tj. różnicy pomiędzy wartością aktywów bezpośrednio przed wystąpieniem niekorzystnego zjawiska klimatycznego porównywalnego do klęski żywiołowej i bezpośrednio po jego wystąpieniu. W przypadku, gdy zmniejszenie dochodów beneficjenta, o którym mowa w ust. 6, oblicza się na podstawie poziomu upraw lub zwierząt gospodarskich, należy wziąć pod uwagę jedynie straty materialne związane z tymi uprawami lub zwierzętami gospodarskimi. 8. Obliczenia strat poniesionych wskutek niekorzystnego zjawiska klimatycznego porównywalnego do klęski żywiołowej dokonuje się na poziomie poszczególnych beneficjentów. 9. Pomoc przyznaną na mocy niniejszego artykułu zmniejsza się o 50%, chyba że przyznawana jest ona beneficjentom, którzy wykupili polisę ubezpieczeniową na co najmniej 50 % średniej rocznej produkcji lub dochodu związanego z produkcją i obejmującą zagrożenia związane z niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi statystycznie najczęściej występującymi w danym państwie członkowskim lub regionie, które są objęte zakresem ubezpieczeń. 10. Pomoc i wszelkie inne otrzymane płatności na wyrównanie strat, w tym płatności w ramach innych środków krajowych lub unijnych lub też polis ubezpieczeniowych z tytułu strat objętych pomocą, jest ograniczona do 80% kosztów kwalifikowalnych. Intensywność pomocy może zostać zwiększona o 90% na obszarach z ograniczeniami naturalnymi. Organ odwoławczy, rozpatrując wniesione odwołanie oraz zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy stwierdził, iż skarżąca działając jako producent rolny, złożyła wniosek o przyznanie przedmiotowej pomocy wraz kopią protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję. Z załączonego protokołu oszacowania zakresu i wysokości szkód wynikało, iż łączna powierzchnia upraw w roku 2015, na której wystąpiły szkody wyniosła 47,17% średniej rocznej produkcji roślinnej, zaś szkody w gospodarstwie rolnym w zwierzętach gospodarskich i rybach wyniosły 0% średniej rocznej produkcji zwierzęcej. Tym samym wysokość szkód ogółem (produkcji roślinnej i zwierzęcej) w gospodarstwie rolnym wyniosła 25,14% średniej rocznej produkcji z 3 ostatnich lat lub z 3 lat poprzedzających rok wystąpienia szkody, z pominięciem roku o najniższej i najwyższej wielkości produkcji, co stanowi realizację przepisów prawa. Odnosząc się do stwierdzenia skarżącej, iż zgodnie z protokołem szkody w jej gospodarstwie wyniosły 47,17% należy wskazać, iż straty w gospodarstwie rolnym lub działach specjalnych produkcji rolnej określa się na podstawie średniej rocznej produkcji całego gospodarstwa, wyrażonej kwotą obniżenia przychodu w wyniku wystąpienia niekorzystnego zjawiska zawierającego informację o powierzchni owocujących upraw drzew i krzewów owocowych oraz innych upraw rolnych, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę. W przypadku gdy w gospodarstwie rolnym prowadzona jest produkcja roślinna i zwierzęca, niezależnie od tego czy szkody wystąpiły wyłącznie w uprawach, czy wyłącznie w zwierzętach czy też w uprawach i zwierzętach, dla celów ubiegania się o pomoc poziom szkód musi być wyższy niż 30% średniej rocznej produkcji danego rolnika z ubiegłych trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody lub trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody lub trzech lat w okresie pięcioletnim z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji, tj. w zakresie produkcji zwierzęcej i roślinnej. Powyższe oznacza, że wyliczenia dokonane przez organ w odniesieniu do przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie, w pełni uzasadniają wydane rozstrzygnięcie. Granice kontroli legalności decyzji, które Sąd przywołał na wstępie powoduje, iż w sprawie nie można dostrzec zastrzeżeń podnoszonych przez skarżącą. Nie dają ku temu podstaw ustalenia protokołu oszacowania szkód z 22 września 2015 r., jak też jakiekolwiek inne dokumenty. Wprawdzie przepisy rozporządzenia komisji (art. 25 pkt 6b) wskazują na możliwość zwiększenia kwoty o inne koszty beneficjenta z powodu np. suszy, jednakże w aktach sprawy, poza ogólnikowymi twierdzeniami skarżącej, nie ma w tym zakresie żadnych dokumentów. Szkody takie nie zostały także wskazane komisji do protokołu z 22 września 2015 r.. Stąd też Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała w żaden możliwy do zweryfikowania sposób innej wielkości szkody w produkcji rolnej w związku z suszą w 2015 roku, która uprawniałaby je do otrzymania pomocy finansowej. Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi. DSz