I SA/Gd 299/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Rischka, Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Dorota Kotlarek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 maja 2016 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w z dnia 17 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 17 grudnia 2015 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor OR ARiMR) w wyniku rozpatrzenia odwołania K.B. (dalej: rolnik, strona, skarżący), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Kierownik BP ARiMR) z dnia 3 listopada 2015 r. o odmowie przyznania pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody wywołane wystąpieniem suszy w 2015 r. Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny: K.B., działając jako rolnik, wystąpił w dniu 30 września 2015 r. do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane suszą w 2015 r. W części IX wniosku Specyfikacja Wnioskowanej Pomocy rolnik wskazał, iż powierzchnia uprawy łubinu, na której powstały szkody, wyniosła 7,22 ha. Do wniosku dołączono formularz informacji przedstawionych przy ubieganiu się o pomoc w rolnictwie lub rybołówstwie inną niż pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie. Pismem z dnia 30 września 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał stronę do usunięcia braków formalnych polegających na braku kserokopii protokołu szacowania strat i polisy ubezpieczeniowej do wniosku. W odpowiedzi strona przesłała kserokopię pisma Burmistrza C. z dnia 1 października 2015 r., w którym wskazano, iż cyt.: " Odpowiadając na wniosek z dnia 07.09.2015r. o oszacowanie szkód spowodowanych niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi tj. tegoroczną suszą w uprawach rolnych w Pana gospodarstwie rolnym informuję, że Komisja powołana decyzją Wojewody [...] nr [...] z 08.09.2015r. dokonywała w dniach 18.09-30.09.2015 r. na terenie gminy C. oględzin strat na gruncie. Szacunek strat dotyczył tylko upraw, które zostały objęte monitoringiem przez Państwowy Instytut Badawczy w P. według którego na terenie Gminy C. uznane zostały uprawy roślin strączkowych, ziemniaków, krzewów owocowych oraz łąk. W związku z uprzątnięciem przez Pana wymienionego w podaniu łubinu wąskolistnego Komisja odstąpiła od szacunku." Decyzją z dnia 3 listopada 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił przyznania skarżącemu pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane wystąpieniem suszy w 2015 r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż jak wynika z protokołu oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi w gospodarstwie skarżącego, komisja odstąpiła od szacowania szkód, które zostały objęte monitoringiem Państwowym Instytutu Badawczego w P., w związku z uprzątnięciem roślin objętych suszą. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym wskazał, że zgłoszenia szkody dokonał dnia 9 września 2015 r., a do oszacowania szkody przystąpiono dnia 21 września 2015 r. bez uprzedzenia go o konieczności pozostawienia części uprawy w stanie nienaruszonym - aby móc dokonać oględzin. Rolnik podniósł również, iż zgodnie z uchwałą Sejmiku Województwa [...] nr [...] z dnia 28.12.2009 r. musiał zebrać plon do 20 września 2015 r. w celu uzyskania odszkodowania za szkody wyrządzone w uprawach i płodach rolnych przez zwierzęta leśne. Skarżący kierował się również chęcią uniknięcia strat, bowiem strąki łubinu zaczęły się już otwierać i zaczynało wysypywać się z nich ziarno. Zbliżał się również termin siewu zbóż ozimych (pszenicy), czym strona uzasadnia zebranie plonu przed oględzinami. Zdaniem strony możliwe jest oszacowanie strat na podstawie wysokości zebranego plonu i szkód na sąsiednich polach oraz ogólnie na polach z terenu Gminy C. i gmin sąsiednich. Rolnik oszacował swoje straty na poziomie 75% (zebrał 5 q z 1 ha, a w latach poprzednich zbiory wynosiły 25-30 q z 1 ha ) i jest to porównywalne ze szkodami na innych polach. Wobec powyższego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o przekazanie sprawy organowi I instancji w celu ponownego rozpatrzenia. Decyzją z dnia 17 grudnia 2015 r. Dyrektor OR ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z § 5 ust. 5 w związku z § 13c ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem", warunkiem koniecznym do otrzymania pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane wystąpieniem suszy w 2015 r. jest dołączenie przez wnioskodawcę do wniosku protokołu oszacowania szkód zawierającego określenie zakresu i wysokości szkód oszacowanych przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód. Powyższe wynika także z art. 25 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. L 193 z 1.7.2017. str. 1-75), zwanego dalej rozporządzeniem nr 702/2014, zgodnie z którym koszty kwalifikowalne to wysokość szkody poniesionej bezpośrednio w wyniku niekorzystnego zjawiska klimatycznego porównywalnego do klęski żywiołowej, oszacowana przez organ publiczny, niezależnego rzeczoznawcę uznanego przez organ przyznający pomoc lub zakład ubezpieczeń. W związku z powyższym w przypadku gdy w protokole oszacowania szkód brak jest oszacowania wysokości strat przez komisję powołaną przez właściwego wojewodę, stronie należało odmówić pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane wystąpieniem suszy w 2015 r. K.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja wbrew wywodom skargi odpowiada prawu. Zgodnie z § 13c ust. 1, 4, 6, 7 rozporządzenia pomoc producentowi rolnemu, w gospodarstwie którego powstała szkoda spowodowana przez suszę w 2015 r., przyznawana jest w drodze decyzji Kierownika Biura Powiatowego na wniosek rolnika, na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stornie internetowej, Do wniosku, o którym mowa w § 4 dołącza się kopię protokołu oszacowania szkód sporządzonego przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5 rozporządzenia. Zgodnie z § 5 ust. 5 rozporządzenia, warunkiem udzielenia pomocy, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 (pomoc finansowa na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich), jest dołączenie przez wnioskodawcę do wniosku o udzielenie kredytu bankowego protokołu oszacowania szkód zawierającego określenie zakresu i wysokości szkód oszacowanych przez komisję powołana przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, przy czym w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z ust. 2 pkt 2, wojewoda potwierdza wystąpienie szkód, sporządzając adnotację na tym protokole. Z powyższych przepisów wynika, że warunkiem przyznania rolnikowi pomocy jest przedstawienie przez niego protokołu oszacowania szkód zawierającego określenie zakresu i wysokości szkód oszacowanych przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód. Przedłożony przez skarżącego protokół nie zawierał określenia zakresu i wysokości szkód, bowiem komisja odstąpiła od oszacowania szkód w związku z uprzątnięciem przez skarżącego roślin objętych suszą. W tych okolicznościach, wobec niespełnienia warunku wymaganego przepisami prawa, odmowa udzielenia pomocy finansowej była uzasadniona. Proponowany przez skarżącego sposób oszacowania poniesionej przez niego szkody nie mógł zostać uwzględniony. Jak wyżej wskazano, oszacowania szkód dokonuje komisja powołana przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód. Organ, jakim jest Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, jakkolwiek weryfikuje sposób dokonania oszacowania przez komisję, to nie może w tym komisji wyręczyć. Ponadto proponowany przez skarżącego sposób dokonania oszacowania na podstawie wysokości plonów z lat poprzednich i procentowej wartości strat na polach sąsiednich, sprzeczny jest z § 13c ust. 6 rozporządzenia, z którego wynika, ż protokół oszacowania szkód sporządzony przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, zawiera m.in. informacje o powierzchni upraw, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę. Ponadto z art. 25 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 wynika, że koszty kwalifikowalne to wysokość szkody poniesionej bezpośrednio w wyniku niekorzystnego zjawiska klimatycznego porównywalnego do klęski żywiołowej, oszacowana przez organ publiczny, niezależnego rzeczoznawcę uznanego przez organ przyznający pomoc lub zakład ubezpieczeń. Usunięcie przez rolnika uszkodzonych plonów przed dokonaniem oględzin uprawy przez powołaną w tym celu komisję uniemożliwia stwierdzenie faktycznej powierzchni, na której wystąpiły szkody. Nie sposób też podzielić twierdzeń skarżącego, że brak oszacowania szkody w uprawie łubinu był przez niego niezawiniony. Przeciwnie, odstąpienie przez komisję od oszacowania szkód było spowodowane jego działaniem polegającym na usunięciu uprawy. Fakt, że skarżący usunął plon kierując się chęcią uzyskania odszkodowania za szkody łowieckie, nie powoduje, że usunięcie to jest przez niego niezawinione. Powstaje też pytanie, czy szkody w uprawie powstały wskutek suszy czy też zostały wyrządzone przez zwierzęta łowne. Zaistniała sytuacja jest skutkiem wyboru dokonanego przez skarżącego, który zdecydował się na dochodzenie odszkodowania za szkody łowieckie, usuwając uszkodzone uprawy i uniemożliwiając tym samym komisji powołanej przez wojewodę dokonania oszacowania szkód powstałych wskutek suszy. Skutkiem dokonanego przez skarżącego wyboru jest niespełnienie warunku uzyskania wnioskowanej pomocy finansowej. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę.