I SA/Gd 300/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółka z o.o. z siedzibą [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy od 1 października 2002 r. do 30 września 2003 r. postanawia odmówić spółce przyznania prawa pomocy. Spółka z o.o. "A" [...] wnioskiem z dnia 28 maja 2009 r. (data stempla pocztowego) zwróciła się o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na podstawie złożonego przez spółkę oświadczenia o majątku i dochodach oraz przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 10 czerwca 2009 r. dokumentów źródłowych (odpisu: sprawozdania finansowego sporządzonego za 2007/2008 rok, bilansu za rok 2008/2009, zeznania podatkowego CIT-8 za 1.01.2008 r. – 31.12.2008 r., deklaracji VAT-7 za maj 2009 r., zestawienia obrotów kont analitycznych za maj 2009 r. (zobowiązania wobec kontrahentów) oraz wybranych zapisów na kontach dot. zobowiązań wobec ZUS i M. R., zajęć komorniczych za okres od 1 października 2008 r. do 31 maja 2009 r., wyciągów z trzech rachunków bankowych), ustalono, że kapitał podstawowy spółki według bilansu za rok 2008/2009 wynosił 1 520 500 zł, wartość środków trwałych – 0 zł, w roku podatkowym 2008 spółka wykazała stratę w wysokości 2 431 650,07 zł (deklarując przychód w kwocie 11 146,37 zł oraz koszty jego uzyskania w kwocie 2 442 796,44 zł), zaś strata bilansowa netto wyniosła 38 715,98 zł, stan środków pieniężnych na rachunkach bankowych przedstawiał się następująco: [...] – na dzień 30 czerwca 2009 r. – 0,00 zł, [...] – na dzień 31 maja 2009 r. 5 904,64 zł, natomiast saldo rachunku prowadzonego przez [...] na dzień 31 maja 2009 r. było ujemne i wynosiło 89,17 zł. W uzasadnieniu pełnomocnik wnioskodawcy podniósł, że spółka nie prowadzi działalności operacyjnej, nie posiada aktywów trwałych, co uniemożliwia jej uzyskanie odpowiednich środków i przeznaczenie ich na uiszczenie wpisu sądowego. W niniejszej sprawie uznano, że strona skarżąca nie wykazała zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Przede wszystkim wskazać trzeba, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą winien liczyć się z możliwością prowadzenia procesów sądowych i związaną z tym koniecznością ponoszenia ich kosztów, a tym samym mógł i powinien zabezpieczyć w tym celu odpowiednie środki finansowe. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, która ze swej istoty wiąże się z ryzykiem ponoszenia związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów – także sądowych. Takie stanowisko zaprezentowane zostało m.in. w niepublikowanym postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04. Przeciwko przyjęciu, że strona skarżąca nie ma realnych możliwości finansowych na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie świadczy stan konta na posiadanym przez nią w [...] rachunku, który na dzień 31 maja 2009 r. wynosił 5 904,64 zł. Kwota ta przekracza wysokość wpisu od skargi kasacyjnej należnego zgodnie z § 3 w związku z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Ponadto, analiza przepływu środków finansowych gromadzonych na tym rachunku bankowym wskazuje, że w maju 2009 r. spółka dysponowała środkami, które mogłaby zabezpieczyć i przeznaczyć na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej, jedynej opłaty na tym etapie postępowania. W dniu 6 maja 2009 r. na rachunek spółki wpłynęła bowiem kwota 332 820,90 zł, której część 331 954,90 zł w dniu 11 maja 2009 r. przekazana została przez spółkę na konto jednego ze wspólników – M. R. Następnie w dniu 18 maja 2009 r. M. R. dokonał przelewu na rachunek spółki kwoty 145 000 zł, której część (139 244,20 zł) spółka przekazała na konto ZUS. Przyjąć zatem należy, że na jednym ze wskazywanych przez stronę skarżącą rachunków bankowych zgromadzone zostały wystarczające środki na pokrycie kosztów procesu, którymi – jak wynika z historii operacji – spółka mogła swobodnie dysponować. Wskazać przy tym trzeba, że wzajemne rozliczenia finansowe pomiędzy spółką a – co istotne – jednym z jej wspólników reprezentującym 99,97% kapitału zakładowego (drugim wspólnikiem jest I. R.) nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami sądowymi. Zwrócić uwagę również należy, że z danych zawartych w bilansie sporządzonym za ostatni rok obrotowy wynika, że spółka posiada długoterminowe aktywa finansowe w jednostkach powiązanych (udziały lub akcje) o łącznej wartości 3 823 720 zł. Z tych wszystkich względów, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.