I SA/Gd 300/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 2 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009 r. postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. M. W. wnioskiem z dnia 2 kwietnia 2012 r. (data stempla pocztowego) zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego od skargi w kwocie 400 zł. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270, dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów źródłowych przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 10 kwietnia 2012 r. ustalono, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną oraz trójką dzieci (małoletnią córką oraz dwójką uczących się dzieci konkubiny), źródłem utrzymania pięcioosobowej rodziny są dochody osiągane przez wnioskodawcę ze stosunku pracy, które po uwzględnieniu potrąceń egzekucyjnych dokonywanych w wysokości 3.151,44 zł, wynoszą 2.583,92 zł netto miesięcznie (dowód: zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach z dnia 16 kwietnia 2012 r.), przyznane dzieciom konkubiny świadczenia z funduszu alimentacyjnego w kwocie po 350 zł miesięcznie oraz przyznany konkubinie zasiłek rodzinny, który w okresie od 1 marca do 31 sierpnia 2012 r. wynosi 98 zł (dowód: kopie decyzji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia 10 kwietnia 2011 r., 31 października 2011 r. i 13 marca 2012 r.), konkubina wnioskodawcy od dnia 31 lipca 2011 r. pozostaje bez pracy (dowód: wypowiedzenie umowy o pracę wraz ze świadectwem pracy, dodatkowe oświadczenie konkubiny z dnia 20 kwietnia 2012 r.), wnioskodawca i konkubina poza nieruchomością rolną o powierzchni 2.5 ha nie posiadają innego majątku, w tym przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, pojazdów mechanicznych (dowód: dodatkowe oświadczenie wnioskodawcy z dnia 20 kwietnia 2012 r.), zasobów pieniężnych (dowód: wyciągi z trzech rachunków bankowych sporządzone za okres od 1 stycznia do 31 marca 2012 r. i od 10 stycznia do 10 kwietnia 2012 r. oraz wyciągi z rachunków trzech kart kredytowych obrazujące operacje dokonane w okresach od 12 stycznia do 11 kwietnia 2012 r., 17 stycznia do 16 kwietnia 2012 r. i 19 stycznia do 10 kwietnia 2012 r.). Udokumentowane średnie miesięczne koszty związane z bieżącym utrzymaniem wnioskodawcy i jego rodziny, do których zaliczono opłaty za energię elektryczną, czynsz za najem mieszkania (wraz z odstępnym) oraz usługi telekomunikacyjne wynoszą około 1.400 zł. Wnioskodawca posiada zaległości wobec ZUS (na dzień 11 kwietnia 2012 r. 46.343,32 zł wraz z odsetkami za zwłokę), Wojewody [...] (na dzień 25 października 2011 r. 10.894,82 zł), urzędu skarbowego (na dzień 12 października 2011 r. 4.752,65 zł wraz z odsetkami za zwłokę), które dochodzone są w ramach prowadzonej przez komornika sądowego egzekucji (dowód: postanowienie z dnia 12 stycznia 2011 r.). Nadto jest dłużnikiem sądu okręgowego z tytułu kosztów sądowych, które spłaca w ratach po 160 zł (dowód: zarządzenie z dnia 27 grudnia 2011 r.). Posiada także zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek (w tym od pracodawcy), których miesięczna łączna spłata – jak wynika z nadesłanych dokumentów – kształtuje się na poziomie około 1.342 zł. W tak ustalonym stanie faktycznym przyjąć należało, że wnioskodawca aktualnie nie ma realnych możliwości poniesienia pełnych kosztów sądowych. Za taką oceną przemawia przede wszystkim wysokość miesięcznych dochodów pięcioosobowej rodziny w łącznej kwocie 3.381,92 zł, kwota miesięcznych obciążeń związana z kosztami bieżącego utrzymania oraz spłatą pożyczek i kredytów (w tym z tytułu zadłużenia w rachunkach kart kredytowych), jak również brak oszczędności. Dokonując oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy wzięto pod uwagę okoliczność, że w związku z zajęciem znacznej części jego wynagrodzenia, zaciągał on pożyczki (kredyty), aby zaspokoić koszty utrzymania swojego i rodziny. W konsekwencji znalazł się on w tzw. pętli kredytowej (inaczej zwanej spiralą, czy też pułapką kredytową). Jak bowiem wynika z przedstawionych dokumentów wnioskodawca by móc spłacić swoje dotychczasowe zobowiązania wobec pożyczkodawców zaciąga kolejne pożyczki (kredyty). Z tych wszystkich względów uznano, że skarżący spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.