I SA/Gd 301/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. N. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. Pełnomocnik M. N. w zażaleniu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 marca 2013 r. odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej [...], zwrócił się o zwolnienie skarżącego od wpisu sądowego od zażalenia; do zażalenia dołączył oświadczenie skarżącego o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania złożone na formularzu będącym załącznikiem do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 kwietnia 2010 r. (poz. 418). Braki formalne wniosku poprzez złożenie go na właściwym formularzu PPF skarżący uzupełnił 22 kwietnia 2013 r. Jednocześnie rozszerzył swoje żądanie, wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Ze złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, dokumentów przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 24 kwietnia 2013 r. (doręczone pełnomocnikowi w dniu 29 kwietnia 2013 r.), a także dokumentów nadesłanych do spraw o sygn. akt I SA/Gd 1305/13, I SA/Gd 1306/13 i I SA/Gd 1307/13, wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, z żoną pozostaje w separacji (dowód: odpis pozwu o separację z dnia 17 grudnia 2012 r. wraz z wnioskiem o uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego [...] II Wydział Cywilny Rodzinny [...]), jego dwie małoletnie córki zamieszkują z matką, źródłem jego utrzymania jest działalność gospodarcza, z tego tytułu w roku 2012 wykazał stratę w wysokości 280.700,13 zł, deklarując przychód w kwocie 1.470.121,03 zł oraz koszty jego uzyskania w kwocie 1.750.821,16 zł (dowód: odpis zeznania podatkowego za 2012 r. PIT-36L z załącznikiem PIT-B), na dzień 31 grudnia 2012 r. posiadał aktywa trwałe o łącznej wartości 1.401.172,62 zł, w tym środki trwałe o wartości 99.903,77 zł (dowód: odpis bilansu na dzień 31.12.2012 r.), natomiast na dzień 31 marca 2013 r. nie osiągnął przychodów netto ze sprzedaży – poniósł stratę w wysokości 9.432,95 zł (dowód: rachunek zysków i strat na dzień 31.03.2013 r.), nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym pojazdów mechanicznych (dowód: dodatkowe oświadczenie z dnia 6 maja 2013 r.), jego rachunek bankowy prowadzony przez [...] podlega zajęciu do łącznej kwoty 292.991,90 zł (dowód: odpisy tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniami o zajęciu konta z dnia 8.04.2013 r.), zajęciu podlegają zarówno rachunki firmowe, jak i osobiste, co wynika z dodatkowego oświadczenia. Wnioskodawca partycypuje w kosztach utrzymania córek w ten sposób, że zobowiązany jest do przekazywania na ich rzecz środków pieniężnych w wysokości 1.500 zł na każdą z nich. Według dodatkowego oświadczenia średnie miesięczne koszty jego utrzymania wynoszą około 400 zł. Aby regulować wskazane wydatki, wnioskodawca zaciągnął kredyt bankowy, bowiem – jak wyjaśnił jego pełnomocnik w piśmie z dnia 10 maja 2013 r. – nie dysponował wystarczającymi środkami na te cele. Mając na uwadze opisane okoliczności faktyczne przyjąć należało, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy pozostaje nadal niejasna, w szczególności w kwestii dotyczącej braku dochodów i zasobów pieniężnych w kontekście ponoszonych przez niego wydatków. Co więcej, przyjąć można, że wnioskodawca, poprzez wskazanie jedynie okoliczności, które przemawiałyby za uznaniem, że znajduje się on w trudnej sytuacji finansowej, która nie pozwala mu na pokrycie kosztów sądowych, przedstawił swoją sytuację finansową w sposób wybiórczy. W konsekwencji nie sposób stwierdzić, czy w ogóle, a jeśli tak, to w jakiej części jest on w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie. Wpływ na taką ocenę miały następujące okoliczności: wnioskodawca podał, że utrzymuje się sam, pomimo że aktualnie nie osiąga jakichkolwiek dochodów z wykonywanej działalności gospodarczej. Zarazem, jak wynika ze złożonego dodatkowo oświadczenia, ponosi wydatki związane z bieżącymi kosztami utrzymania (ok. 400 zł miesięcznie), jak również przekazuje środki na rzecz małoletnich córek, które zamieszkują z matką (łącznie 3.000 zł). Wprawdzie z dodatkowego oświadczenia wynika, że wszelkie koszty pokrywa ze środków przyznanego kredytu bankowego, to jednak wnioskodawca kwoty środków, jakimi dysponuje z tego tytułu nie podał i nie wyjaśnił, z czego, a także w jakiej wysokości spłaca należne raty. Co więcej, w rubryce PPF dotyczącej posiadanych zasobów finansowych nie wykazał środków pochodzących z kredytu bankowego, do czego był zobowiązany. Zwłaszcza w sytuacji, gdy – jak sam wskazał – pokrywa nimi bieżące i konieczne wydatki, a zatem przyjąć należy, że wciąż posiada środki z tego tytułu. Postawić należy również pytanie, w jaki sposób wnioskodawca uzyskał kredyt bankowy na zaspokojenie bieżących potrzeb, skoro – w świetle przedstawionych przez niego okoliczności – od stycznia br. nie osiąga on dochodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, a zatem, wydawać by się mogło, że nie ma zdolności kredytowej. Odnosząc się do podnoszonej przez wnioskodawcę okoliczności niemożności przedstawienia wyciągów z posiadanych przez niego rachunków bankowych, gdyż podlegają one zajęciu egzekucyjnemu wyjaśnić należy wnioskodawcy, że fakt zajęcia rachunków bankowych w toku prowadzonej egzekucji w żaden sposób nie wpływa na niemożność uzyskania wyciągów z kont, których wciąż jest posiadaczem. Warto przy tym zaznaczyć, że zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665 ze zm.), środki pieniężne znajdujące się na rachunkach oszczędnościowych, rachunkach oszczędnościowo-rozliczeniowych oraz na rachunkach terminowych lokat oszczędnościowych jednej osoby, niezależnie od liczby zawartych umów, są wolne od zajęcia na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu wykonawczego do wysokości trzykrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, bez wypłat nagród z zysku, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za okres bezpośrednio poprzedzający dzień wystawienia tytułu wykonawczego. Według danych zawartych w komunikatach Prezesa GUS (publikowanych w Dzienniku Urzędowym GUS) za listopad i grudzień 2012 r. (dotyczy tytułów wystawionych w grudniu 2012 r. i styczniu 2013 r.) oraz z luty 2013 r. (dotyczy tytułów wystawionych w marcu 2013 r.) przeciętne wynagrodzenie, o którym mowa w przywołanym przepisie wynosiło odpowiednio: 3.780 zł, 4.170,95 zł i 3.708,69 zł. W świetle powyższego uznać należało, że okoliczność prowadzenia egzekucji względem majątku wnioskodawcy nie przesądza o niemożności poniesienia kosztów sądowych. W konsekwencji, skoro wnioskodawca nie przedstawił wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, to nie można przyjąć, że nie posiada on środków na uiszczenie należności z tytułu kosztów sądowych; nieznana jest bowiem wysokość środków pieniężnych, jakimi aktualnie dysponuje wnioskodawca. Dodatkowo zwraca się uwagę, że złożone przez wnioskodawcę oświadczenie, w którym wyjaśnił, że posiadane przez niego konta bankowe zostały zajęte przez dyrektora izby celnej, nie czyni zadość wymogom określonym w wezwaniu, w sytuacji gdy, jak już wskazano, wciąż jest on ich posiadaczem. W skierowanym do wnioskodawcy wezwaniu jasno sprecyzowano, jakie dane dotyczące stanu majątkowego wnioskodawcy wymagają potwierdzenia w formie dokumentu źródłowego, a dla wykazania których wystarczającym jest złożenie oświadczenia. W związku z powyższym uznano, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Zdaniem orzekającego wnioskodawca uniemożliwił dokonanie pełnej oceny swojej kondycji finansowej poprzez powoływanie okoliczności (i ich udokumentowanie) w taki sposób, by prowadziły one do wniosku, że aktualnie nie ma on realnych możliwości poniesienia kosztów sądowych. Takie zachowanie wnioskodawcy skutkuje zaś niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistej sytuacji majątkowej. Wprawdzie, jak już wskazano, w świetle przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów należało by przyjąć, że nie uzyskuje on dochodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, to jednak skoro ponosi on bieżące, konieczne wydatki i posiada na ten cel środki z zaciągniętego kredytu bankowego (przy czym nieznana jest jego kwota), a jednocześnie brak dokumentów, które pozwoliłyby na weryfikację danych o zasobach pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, uznać trzeba że istotne wątpliwości dotyczące jego rzeczywistych możliwości płatniczych wciąż pozostają niewyjaśnione. Końcowo, referendarz sądowy zauważa, że powyższej oceny nie zmienia fakt, że przed tut. Sądem toczy się wiele postępowań zainicjowanych przez wnioskodawcę, co wiąże się z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.