I SA/Gd 301/15

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 12 marca 2015 r. złożonym na formularzu PPF, skarżąca J. S. zwróciła się o przyznanie jej w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł oraz ustanowienie adwokata. Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. W konsekwencji bierność wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca podała, że posiada dom o powierzchni 606 m2 oraz budynek gospodarczy, jest osobą bezrobotną, na jej utrzymaniu pozostaje małoletnia córka, na którą otrzymuje (nieregularnie) alimenty w wysokości 300 zł miesięcznie, od grudnia 2014 r. poddawana jest leczeniu w związku z chorobą nowotworową, korzysta z pomocy rodziny i Kościoła, posiada znaczne zadłużenie wobec gminy, ZUS, starostwa powiatowego i osób prywatnych. Do wniosku skarżąca dołączyła: odpis decyzji z dnia 2 czerwca 2014 r. o uznaniu za osobę bezrobotną i przyznaniu z tego tytułu zasiłku w kwocie 664,90 zł miesięcznie (w okresie pierwszych 90 dni) i 522,10 zł miesięcznie (w okresie kolejnych dni) do dnia 28 listopada 2014 r., odpis dokumentacji medycznej leczenia oraz kopie paragonów za zakup leków w lutym 2015 r. na łączną kwotę 281,28 zł. Referendarz sądowy uznał oświadczenie skarżącej za niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, rodzinnego oraz możliwości płatniczych i zarządzeniem z dnia 20 marca 2015 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwał skarżącą do przedłożenia w terminie 7 dni: a/ oświadczenia, czy pozostaje ona we wspólnym gospodarstwie domowym z P. B.; jeżeli tak – przedstawienia danych i dokumentów odnoszących się do jego sytuacji majątkowej i finansowej (obrazujących: źródło i wysokość dochodów osiągniętych przez niego w 2014 r. oraz uzyskanych w okresie ostatnich trzech miesięcy, stan środków i operacje księgowane na jego rachunkach bankowych w okresie ostatnich trzech miesięcy, składniki posiadanego majątku, w szczególności nieruchomości, pojazdy mechaniczne i przedmioty o wartości powyżej 3.000 euro); w przypadku, gdy skarżąca jedynie zamieszkuje z P. B. – wskazania, czy partycypuje on w kosztach utrzymania mieszkania; jeżeli tak – wskazania, w jakiej wysokości ponosi on opłaty związane z eksploatacją lokalu; b/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych (rachunków osobistych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych, w tym podlegających zajęciu egzekucyjnemu), maklerskich i innych, na których są gromadzone środki pieniężne, obrazujących historię (wpłaty, wypłaty, przelewy) i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy; w przypadku ich nieposiadania – złożenia stosownego oświadczenia w tej kwestii; c/ dokumentów obrazujących wysokość poniesionych w okresie ostatnich trzech miesięcy stałych kosztów utrzymania rodziny (opłat za czynsz mieszkania, energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, ogrzewanie, telefon itp.); d/ oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącą pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości); e/ dokumentu potwierdzającego wysokość alimentów przekazywanych skarżącej na rzecz jej małoletniej córki; f/ oświadczenia, czy skarżąca uzyskuje dochód z tytułu umowy najmu/dzierżawy nieruchomości położonych w [...], w których nie zamieszkuje; jeżeli tak – udokumentowania wysokości tych dochodów; g/ w związku z zadeklarowanym brakiem dochodów oraz zasobów finansowych oświadczenia, czy skarżąca w okresie ostatnich sześciu miesięcy otrzymała jakiekolwiek świadczenia z pomocy społecznej; w przypadku odpowiedzi twierdzącej winna ona przedłożyć kopie dokumentów potwierdzających charakter tej pomocy oraz jej wysokość; h/ dowodów potwierdzających okoliczność udzielania skarżącej pomocy przez członków rodziny oraz organizacje wyznaniowe ze wskazaniem charakteru tej pomocy (finansowa, rzeczowa), jej wysokości i częstotliwości (np. oświadczenie osoby/organizacji udzielającej pomocy); i/ dowodów obrazujących aktualny stan zadłużenia wobec ZUS, gminy, innych podmiotów. Poinformowano także skarżącą, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować odmową przyznania jej prawa pomocy. Powyższe wezwanie doręczono skutecznie skarżącej w dniu 30 marca 2015 r.; korespondencję w imieniu skarżącej odebrał P. B. (dowód: potwierdzenie odbioru). Wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi. W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że skarżąca nie wykazała zasadności wniesionego żądania, gdyż nie wykonała nałożonego na nią obowiązku. Referendarz sądowy nie kwestionuje przy tym, że sytuacja życiowa skarżącej jest trudna ze względu na stan jej zdrowia i konieczność leczenia (koszt zakupu leków stanowi niemalże kwotę otrzymywanych przez skarżącą alimentów na rzecz małoletniej córki; w maju 2015 r. skarżąca ma odbyć konsultacje i rozpocząć terapię poza miejscem swojego zamieszkania). Jednak dokonanie rzetelnej i pełnej oceny jej sytuacji finansowej i rodzinnej jest wciąż niemożliwe z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności. Zaniechanie skarżącej w tym zakresie stanowi zaś przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku i przyznanie jej prawa pomocy. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.