I SA/Gd 301/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2020 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 7 stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego, wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku J.M.. Podstawą wszczęcia jest tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 4 lutego 2019 r., wystawiony przez wierzyciela - Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Dotyczy on nieuregulowanej należności pieniężnej w postaci kary pieniężnej nałożonej na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 40a ust. 4, 6, 8 i art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2164 z późn. zm.) - w kwocie należności głównej 10.000,00 zł. Celem wyegzekwowania należności objętej w/w tytułem wykonawczym, na podstawie art. 89 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny w dniu 1 kwietnia 2019 r. dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w "A" S.A. zawiadomieniem nr [...] z dnia 26 marca 2019 r.. Przedmiotowe zawiadomienie zostało doręczone za pośrednictwem operatora wyznaczonego "B" S.A. do dłużnika zajętej wierzytelności w dniu 1 kwietnia 2019 r.. Pismem z dnia 2 kwietnia 2019 r. dłużnik udzielił odpowiedzi, że w księgach handlowych brak jest zobowiązań wobec firmy "C" J.M.. Dodatkowo wskazał na fakt zbiegu egzekucji sądowej z administracyjną. Zajęcie uchylono w dniu 10 kwietnia 2019 r.. Odpis tytułu wykonawczego wraz z odpisem w/w zawiadomienia doręczono J.M. w dniu 15 kwietnia 2019 r.. Pismem z dnia 23 kwietnia 2019 r. J.M. wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego egzekucji administracyjnej na podstawie m.in. tytułu wykonawczego [...] z dnia 4 lutego 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 18 października 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji, który uznał zarzuty za nieuzasadnione. Pismem nr [...] z dnia 13 września 2019 r. wierzyciel na podstawie art. 35 § 2 u.p.e.a. złożył wniosek o zabezpieczenie zobowiązania pieniężnego. Organ egzekucyjny pismem z dnia 20 września 2019 r. nr [...] zawiadomił J.M. o przystąpieniu do zabezpieczenia. Jednocześnie w oparciu o art. 80 § 1 w związku z art. 155a § 1 pkt 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonał w dniu 20 września 2019 r. na podstawie zawiadomienia nr [...]. zabezpieczenia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w "D" w S. Pismem z dnia 20 września 2019 r. Bank poinformował o przeszkodzie w realizacji zajęcia polegającej na wystąpieniu zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową. Wydruk w/w zawiadomienia o zajęciu oraz zawiadomienie o przystąpieniu do zabezpieczenia doręczono J.M. w dniu 8 października 2019 r.. Z zachowaniem terminu, pismem z dnia 15 października 2019 r., nadanym tego samego dnia u wyznaczonego operatora pocztowego, J.M. wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego skargę na czynność zabezpieczającą w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego "D" w S. Zaskarżonej czynności J.M. zarzucił brak podstaw prawnych i faktycznych do jej dokonania, a nadto, olbrzymią uciążliwość, biorąc pod uwagę wysokość egzekwowanych kwot. Ponadto skarżący wniósł o uchylenie czynności i zawieszenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia skargi. Postanowieniem nr [...] z dnia 25 października 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego oddalił skargę. J.M. złożył zażalenie na ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego. W treści zażalenia skarżący podtrzymał swoją dotychczasową argumentację, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonej czynności oraz zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia zażalenia. Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2020 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 25 października 2019 r.. Organ uznał, że mając na uwadze charakter postępowania w trybie art. 54 § 1 w związku z art. 166b u.p.e.a., że zaskarżone czynności zabezpieczające zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego należy ocenić jako zgodne z przepisami prawa oraz prawidłowo dokonane. Zatem skargę na zabezpieczenie w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego uznać należy za nieuzasadnioną, a tym samym postanowienie organu pierwszej instancji utrzymać w mocy. Wobec powyższego brak jest podstaw do uchylenia czynności zabezpieczającej. Pismem z dnia 20 lutego 2020 r. J.M. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 7 stycznia 2020 r. w sprawie o nr [...] Strona skarżąca zaskarżyła w/w postanowienie w całości, zarzucając mu brak podstaw faktycznych i prawnych. W konsekwencji tego skarżący wniósł: - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego postanowienia wobec stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ewentualnie na wypadek uznania, iż zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji; - na postawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych; - na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonego postanowienia oraz zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia niniejszej skargi z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli instancyjnej organu było postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nr [...] z dnia 25 października 2019 r., oddalające skargę na czynność organu egzekucyjnego polegające na zajęciu zabezpieczającym wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w "D" w S. dokonaną zawiadomieniem nr [...] z dnia 20 września 2019 r.. W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienia organów obu instancji trafnie rozstrzygnęły zakwestionowaną czynność. Skarga, o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a. jest sformalizowanym środkiem ochrony prawnej i służy tylko i wyłącznie do poddania kontroli prawidłowości zastosowanej czynności egzekucyjnej. W ramach tej instytucji nie orzeka się zatem ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Analizując dokonaną przez organ egzekucyjny czynność zabezpieczającą w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w "D" w S., zasadnie uznano brak nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa przez organ egzekucyjny. Z akt sprawy wynika, iż w ramach tego środka zabezpieczającego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ egzekucyjny zawiadomił skarżącego o zajęciu, doręczając zawiadomienie w dniu 8 października 2019 r. - skutecznie i w sposób prawidłowy, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki z dnia 20 września 2019 r. wraz z pismem z dnia 20 września 2019 r. zawiadamiającym o przystąpieniu do zabezpieczenia na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Odpis tytułu wykonawczego, wskazany w zawiadomieniu o zajęciu z dnia 20 września 2019 r. został doręczony przy zastosowaniu wcześniejszego środka egzekucyjnego w postaci innej wierzytelności pieniężnej w "A" S.A., tj. w dniu 15 kwietnia 2019 r.. Naczelnik Urzędu Skarbowego zastosował w przypadku zaskarżonej czynności zabezpieczającej jeden ze środków, do którego stosowania upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazany środek zabezpieczający wymieniony jest w art. 164 § 1 pkt 1 ww. ustawy, tj. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego (art. 80 w związku z art. 164 § 4 tejże ustawy). Zgodnie z art. 80 § 1 w związku z art. 164 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały -do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (art. 80 § 2 w/w ustawy). Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego (art. 80 § 3 cytowanej ustawy). Tym samym należy uznać, że organ egzekucyjny, wystawiając zawiadomienie z dnia 20 września 2019 r. oraz przesyłając je do dłużnika zajętej wierzytelności przy jednoczesnym wysłaniu jego wydruku skarżącego (stosownie do brzmienia art. 67 § 2b u.p.e.a.) oraz zawiadomienia o przystąpieniu do zabezpieczenia z dnia 20 września 2019 r., dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 80 § 1 - § 3 oraz art. 155b § 1 pkt 4 u.p.e.a.. Zgodnie z mającym zastosowanie w postępowaniu zabezpieczającym art. 67 § 1 u.p.e.a., z zastrzeżeniem art. 68 § 1 podstawą zastosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 1a pkt 12 lit. a stanowi zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności albo protokół zajęcia prawa majątkowego, albo protokół zajęcia i odbioru ruchomości, albo protokół odbioru dokumentu, sporządzone według wzoru określonego w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Określając wzór, minister uwzględni uwarunkowania wynikające z elektronicznego przetwarzania danych zawartych w tym zawiadomieniu lub protokołach. Przy czym art. 67 § 1a u.p.e.a. stanowi, że zawiadomienia o zajęciu i inne pisma w ramach stosowanego środka egzekucyjnego mogą być doręczane przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego albo z użyciem środków komunikacji elektronicznej. W takim przypadku nie stosuje się wzoru, o którym mowa w § 1. Jak stanowi bowiem art. 86b w/w ustawy, zawiadomienia i wezwania, o których mowa w przepisach niniejszego rozdziału, przesyła się do banku i organu egzekucyjnego przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego obsługującego zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Jeżeli wykorzystanie tego systemu jest niemożliwe z przyczyn technicznych, w czasie niezbędnym do przywrócenia jego funkcjonowania zawiadomienia i wezwania doręcza się na piśmie. Zawiadomienie o zabezpieczeniu z dnia 20 września 2019 r. spełnia również wymogi z art. 67 § 2 u.p.e.a. z uwzględnieniem art. 67 § 2a tejże ustawy. Odnosząc się do zgłoszonej uciążliwości zastosowanego środka zabezpieczającego organ prawidłowo wskazał, że zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Niniejszy przepis na gruncie jego odpowiedniego stosowania w postępowaniu zabezpieczającym, przy braku zmian w zakresie obowiązywania zasady stosowania środka najmniej uciążliwego, doznaje modyfikacji polegającej na zastąpieniu zasady celowości statuującej stosowanie środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku wyrażoną w art. 160 § 1 wskazanej ustawy, podstawową zasadą postępowania zabezpieczającego, według której zabezpieczenie nie może zmierzać do tego, aby stanowiło wykonanie obowiązku. Należy wskazać, iż w akt sprawy wynika, że zastosowany przez organ egzekucyjny środek zabezpieczający w postaci zajęcia zabezpieczającego wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w "D" w S. nie doprowadził do zabezpieczenia jakichkolwiek środków pieniężnych. Ponadto w przedmiotowej sprawie doszło do zbiegu egzekucji sądowej z administracyjną. Trudno zatem uznać podniesiony zarzut za uzasadniony. Mając zatem na uwadze charakter postępowania w trybie art. 54 § 1 w związku z art. 166b u.p.e.a. należy zaskarżone czynności zabezpieczające zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego ocenić jako zgodne z przepisami prawa oraz prawidłowo dokonane. Zatem skargę na zabezpieczenie w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego organ trafnie uznał za nieuzasadnioną i prawidłowo odmówił uchylenia czynności zabezpieczającej. Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazując, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa na podstawie art. 151 p.p.s.a. i art. 119 pkt 3 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.