I SA/Gd 302/24

WyrokWSA w Gdańsku2024-06-25

Skład orzekający: Alicja Stępień, Elżbieta Rischka, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Gmina może być uznana za stronę postępowania podatkowego w sprawie podatku rolnego dotyczącego gruntów, których nie jest właścicielem, a jedynie złożyła deklarację podatkową?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Gmina nie może być stroną postępowania podatkowego w sprawie podatku rolnego dotyczącego gruntów, których nie jest właścicielem. Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej i ustawy o podatku rolnym, podatnikiem podatku rolnego jest właściciel gruntu, samoistny posiadacz, użytkownik wieczysty lub posiadacz gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Gmina, nieposiadająca tych statusów w odniesieniu do wskazanej nieruchomości, nie ma legitymacji do inicjowania postępowania podatkowego w tej sprawie, co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania.
Stan faktyczny
Gmina W.G. złożyła deklarację podatkową dotyczącą podatku rolnego za lata 2022 i 2023 dla działki nr [...] w Gdańsku. Prezydent Miasta Gdańska odmówił wszczęcia postępowania podatkowego, wskazując, że właścicielem gruntu jest K. Sp. z o.o., a nie Gmina. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Gmina wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, argumentując prymatem kościelnych osób prawnych wynikającym z ustawy o gwarancji wolności sumienia i wyznania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy W.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka- Wiśniewska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 25 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi Gminy W.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 19 stycznia 2024 r., Sygn. akt: SKO Gd/2635/23 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę G.złożyła deklarację za rok 2022 i 2023 dotyczącą gruntów rolnych - działki nr [...] położonej w Gdańsku. Prezydent Miasta Gdańska postanowieniem z 8 lutego 2023 r. odmówił wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie podatku rolnego za wskazane lata. Organ wskazał, że z księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości wynika, że właścicielem gruntów jest K. Sp. z o.o.. Podobnie w ewidencji gruntów i budynków jako właściciela wpisano wskazaną Spółkę. Z zapisów KRS wynika także, iż Spółka ta ma odrębny od G. NIP, REGON i numer KRS. Tym samym uznano, że strona ta nie należy do kręgu podatników podatku rolnego którzy mogą inicjować postępowanie w sprawie dotyczącej podatku rolnego. W wyniku rozpatrzenia zażalenia G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku postanowieniem z 19 stycznia 2024 r. utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podzielono ocenę, że w sprawie zaszły przesłanki z art. 165a § 1 O.p., gdyż G. w stosunku do wskazanej w deklaracji nieruchomości nie ma przymiotu podatnika, gdyż nie jest jej właścicielem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego G. zaskarżyła wydane postanowienie. W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła argumentację opierającą się na założeniu prymatu kościelnych osób prawnych, który wynika z ustawy o gwarancji wolności sumienia i wyznania. Organ w odpowiedzi na złożoną skargę podtrzymał prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 165a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 900) - dalej O.p., "gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania". Na podstawie art. 165a oraz art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej postępowanie wszczynane na wniosek toczy się w dwóch fazach. Stosownie bowiem do art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej, z dniem doręczenia organowi podatkowemu żądania strony następuje wszczęcie postępowania. Jest to faza wstępna postępowania, w którym organ bada czy wniosek - podanie pochodzi od osoby posiadającej legitymację procesową oraz czy nie zachodzą inne przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania. Następnie po wpłynięciu wniosku organ bada czy istnieje stan faktyczny pozwalający na wszczęcie postępowania, czyli czy nie zachodzą przesłanki wyłączające dopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie wniosku. W sytuacji zatem stwierdzenia, że w sprawie zachodzą przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania organ ma obowiązek odmówić wszczęcia postępowania zgodnie z art.165a Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu, organ przystępując do procedowania w niniejszej sprawie prawidłowo zinterpretował wynikające z przepisów prawa obowiązki. Prawidłowo także odniósł pojęcie podatnika, które zawiera art. 7 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu. Nie ulega wątpliwości, że taką ustawą podatkową w niniejszej sprawie jest ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, która normuje kwestie dotyczące opodatkowania gruntów rolnych. W art. 3 ust 1 tej ustawy wskazano, że "podatnikami podatku rolnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki, nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami gruntów, posiadaczami samoistnymi, użytkownikami wieczystymi, posiadaczami gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego". Zatem jedynie osoby z tego kręgu - będące podatnikami podatku rolnego, tj. mające podmiotowość prawnopodatkową, mogą wnioskować o zwolnienie posiadanych gruntów z opodatkowania. W okolicznościach niniejszej sprawy deklarację dotyczącą gruntów rolnych - działki nr [...] , położonej w Gdańsku, złożyła G. Jednak, co bezspornie wykazano w niniejszej sprawie, skarżąca G.jest podmiotem odrębnym od właściciela wskazanej nieruchomości. Tym samym w ocenie Sądu, prawidłowo w niniejszej sprawie uznano, że zaistniała przesłanka odmowy wszczęcia postępowania, gdyż skarżąca nie należy do kręgu podmiotów uznawanych za podatników podatku rolnego. Nie może inicjować zatem postępowania w sprawie opodatkowania gruntów rolnych, w tym ewentualnego zwolnienia z podatku. Mając to na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa. W tej sytuacji skarga jako niezasadna została oddalona (art. 151 p.p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło