I SA/Gd 303/13
PostanowienieWSA w Gdańsku2013-04-15
Skład orzekający: Monika Hennig
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy, ponieważ przedstawił swoją sytuację finansową w sposób wybiórczy, uniemożliwiając tym samym dokonanie pełnej oceny jego kondycji finansowej i rzeczywistych możliwości płatniczych. W szczególności nie wyjaśnił, z jakich środków finansuje bieżące wydatki, skoro nie uzyskuje dochodów.Stan faktyczny
Wnioskodawca R. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku akcyzowego i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca zawiesił działalność gospodarczą, jest osobą bezrobotną, a jego jedynym majątkiem jest nieruchomość. Mimo to, sąd uznał, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy pozostała niejasna, a przedstawione przez niego dowody były wybiórcze.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy.
R. S., wnioskiem sporządzonym na urzędowym formularzu PPF i dołączonym do skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...], zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z przywołanych przepisów wynika, że sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Ze złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, dokumentów dołączonych do wniosku, a także przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 12 marca 2013 r. (doręczone pełnomocnikowi w dniu 20 marca 2013 r.) wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, z dniem 14 stycznia 2013 r. zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej (dowód: wyciąg z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej), aktualnie jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (dowód: odpis decyzji z dnia 24 stycznia 2013 r. w sprawie uznania za osobę bezrobotną), jego jedyny majątek stanowi nieruchomość o powierzchni 2.700 m2, na której posadowiony jest dom o powierzchni 320 m2, w którym nie zamieszkuje i którego nie wynajmuje, ponosząc koszty jego utrzymania (dowód: odpis decyzji z dnia 23 stycznia 2013 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2013 r., faktury za energię elektryczną z 15 stycznia i 15 marca 2013 r., wyciąg z konta osobistego sporządzony za okres od 22 grudnia 2012 r. do 26 marca 2013 r.), salda jego rachunków bankowych (firmowego i osobistego) prowadzonych przez [...] na dzień 26 marca 2013 r. wynosiły -38.814,20 zł oraz 37,22 zł (dowód: historie operacji dokonanych na koncie firmowym za okres od 26 grudnia 2012 r. do 26 marca 2013 r. oraz na koncie osobistym).
Wnioskodawca partycypuje w kosztach utrzymania dwóch synów w ten sposób, że na rzecz jednego z nich przekazuje środki pieniężne w wysokości około 600 zł miesięcznie, przy czym według dodatkowego oświadczenia wpłaty te nie są regularne, i na przykład w roku 2013 na konto syna dokonał wpłaty wyłącznie w marcu w łącznej kwocie 1.700 zł, drugiemu synowi zaś opłaca koszty związane z najmem mieszkania, na które składa się kwota 424,44 zł miesięcznie z tytułu opłat eksploatacyjnych i funduszu remontowego oraz opłaty za media, w tym gaz, które w styczniu 2013 r. wyniosły 126,12 zł, dodatkowo ww. miesiącu zasilił konto syna środkami w łącznej kwocie 150 zł. Powyższe ustalono na podstawie zapisów dokonanych na osobistym rachunku bankowym wnioskodawcy.
Natomiast wnioskodawca nie ponosi żadnych kosztów związanych z utrzymaniem lokalu, w którym zamieszkuje, a który stanowi własność jego matki. Jak bowiem wynika z nadesłanych dokumentów lokal ten jest przedmiotem najmu i to najemcy ponoszą wszelkie opłaty związane z jego eksploatacją. Zgodnie z przedstawioną umową najmu najemcy uiszczają czynsz najmu w kwocie 1.587 zł miesięcznie oraz ponoszą opłaty eksploatacyjne i na fundusz remontowy (1.113 zł), opłaty określone jako licznikowe (300 zł), oraz za internet i abonament RTV (120 zł). Środki na ten cel przelewane są na rachunek bankowy wnioskodawcy, z którego następnie dokonywane są wszelkie opłaty.
Mając na uwadze opisane okoliczności faktyczne przyjąć należało, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy pozostaje nadal niejasna, w szczególności w kwestii braku dochodów w kontekście ponoszonych przez niego wydatków. Co więcej, przyjąć można, że wnioskodawca, poprzez wskazanie jedynie okoliczności, które przemawiałyby za uznaniem, że znajduje się on w trudnej sytuacji finansowej, która nie pozwala mu na pokrycie kosztów sądowych, przedstawił swoją sytuację finansową w sposób wybiórczy. W konsekwencji nie sposób stwierdzić, czy w ogóle, a jeśli tak, to w jakiej części jest on w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie.
Wpływ na taką ocenę miały następujące okoliczności:
wnioskodawca podał, że utrzymuje się sam, pomimo że aktualnie nie osiąga jakichkolwiek dochodów, ani też jak wyjaśnił – ze względu na wysokość dochodów uzyskiwanych w latach ubiegłych – nie posiada oszczędności (w dołączonym do skargi zeznaniu podatkowym za 2011 r. wykazał z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej dochód w kwocie 3.492,16 zł, deklarując przychód w kwocie 4.515,33 zł oraz koszty jego uzyskania w wysokości 1.023,17 zł, a także dochody z innych źródeł w kwocie 9.528,21 zł). Zarazem, jak wynika z opisu transakcji dokonanych na jego osobistym koncie, ponosi wydatki związane z kosztami utrzymania posiadanej nieruchomości uiszczając z tego tytułu należny podatek (322 zł kwartalnie) oraz opłaty za energię elektryczną (średnio 42 zł miesięcznie), partycypuje w kosztach utrzymania synów (około 1.000 zł miesięcznie), opłaca składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne do ZUS (od 559,32 zł do 582,66 zł miesięcznie), reguluje opłaty za telefon komórkowy (od 224,73 zł do 248,60 zł miesięcznie). Analizując kwestię wydatków ponoszonych przez wnioskodawcę nie można pominąć podnoszonej przez niego okoliczności przewlekłej choroby, na skutek której od 19 czerwca 2012 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, i która uniemożliwiła mu wykonywanie działalności gospodarczej (dowód: zaświadczenia lekarskie z dnia 5 grudnia 2012 r.). Biorąc pod uwagę opisany w zaświadczeniach lekarskich rodzaj schorzenia stwierdzić należy, że wnioskodawca z tego tytułu ponosi dodatkowe koszty związane z zakupem leków.
Wpływ na przyjęte stanowisko miała także okoliczność, że wnioskodawca pomimo że – jak oświadczył – nie posiada zarejestrowanych na siebie pojazdów mechanicznych, w marcu 2013 r. uiścił składkę na ubezpieczenie samochodu o numerze rejestracyjnym [...] (75 zł).
Mając na uwadze powyższe rodzi się pytanie, z jakich środków więc wnioskodawca finansuje nie tylko wyżej wyszczególnione wydatki, ale również pozostałe bieżące koszty związane ze swoim utrzymaniem, jak chociażby zakup żywności, środków czystości, niezbędnych leków, skoro nie uzyskuje on dochodów a mimo to dysponuje środkami pozwalającymi na ich uiszczenie. Tego już wnioskodawca nie wyjaśnił.
W związku z powyższym uznano, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Zdaniem orzekającego wnioskodawca uniemożliwił dokonanie pełnej oceny swojej kondycji finansowej poprzez powoływanie okoliczności (i ich udokumentowanie) w taki sposób by prowadziły one do wniosku, że aktualnie nie ma on realnych możliwości poniesienia kosztów sądowych. Takie zachowanie wnioskodawcy skutkuje zaś niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistej sytuacji majątkowej. Wprawdzie, jak już wskazano, w świetle przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów należało by przyjąć, że nie uzyskuje on dochodów, to jednak przyjmując, że ponosi on bieżące, konieczne wydatki, co w świetle nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych jest okolicznością bezsporną, uznać trzeba że istotne wątpliwości dotyczące jego rzeczywistych możliwości płatniczych wciąż pozostają niewyjaśnione.
Odnosząc się do podnoszonej przez wnioskodawcę okoliczności uiszczenia przez niego należnego wpisu sądowego od skargi w innej sprawie zawisłej przed tut. Sądem stwierdzić należy, że pozostaje ona bez wpływu na rozpoznanie żądania strony wniesionego w niniejszej sprawie z przyczyn wskazanych powyżej.
Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło