I SA/Gd 306/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi "A" na czynność Starosty Gdańskiego z dnia 17 września 2019 r. nr [...] w przedmiocie dotacji oświatowej oddala skargę. Wnioskiem z dnia 27 sierpnia 2019 r. Fundacja A z siedzibą w . prowadząca Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące im. [...] w K., zwróciła się do Starosty o zabezpieczenie odpowiednich środków i ich wypłatę zgodnie z terminem dotacji dla liceum, stosownie do treści art. 26 ust. 1 w zw. z art. 101 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 17 ze zm.) – dalej określanej jako "u.f.z.o." W piśmie z dnia 2 września 2019 r. Starosta stanął na stanowisku, że nie ma podstaw do zabezpieczenia środków i wypłaty dotacji przez Powiat w okresie od września do grudnia 2019 r. Organ wskazał, że do wypłaty przedmiotowych dotacji, zgodnie z art. 101 ust. 2 u.f.z.o., właściwa jest Gmina. Fundacja, przy piśmie z dnia 9 września 2019 r. przekazała Staroście informację miesięczną o planowanej liczbie uczniów Liceum za wrzesień i październik 2019 r. Starosta, w piśmie z dnia 17 września 2019 r. podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 2 września 2019 r. Następnie, w dniu 8 października 2019 r. Starosta przekazał do Gminy pismo strony z dnia 9 września 2019 r. Pismem z dnia 24 października 2019 r. Fundacja wezwała Starostę do zapłaty kwoty 43.486, 34 zł wraz z odsetkami, stanowiącej należność z tytułu niewypłaconej dotacji za wrzesień i październik 2019 r. W odpowiedzi na powyższe Starosta, w piśmie z dnia 28 października 2019 r., podtrzymując stanowisko wyrażone w dotychczasowej korespondencji ponownie wskazał, że zgodnie z art. 101 ust. 2 u.f.z.o. organem właściwym do udzielenia dotacji w przedmiotowej sprawie jest Gmina. Odpis pisma doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 5 listopada 2019 r. Starosta, przy pismach z dnia 26 listopada 2019 r. oraz 10 grudnia 2019 r., przekazało Gminie przesłane przez Fundację informacje miesięczne z dnia 7 listopada 2019 r. oraz 3 grudnia 2019 r. o liczbie uczniów odpowiednio za listopad i grudzień 2019 r. W skardze kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Fundacja A z siedzibą w K. wniosła o stwierdzenie bezskuteczności czynności administracyjnej Starosty z dnia 17 września 2019 r. w przedmiocie odmowy przyznania i przekazania dotacji oświatowej w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia. Alternatywnie, w przypadku uznania, że pismo z dnia 17 września 2019 r. stanowi akt administracyjny wniosła o jego uchylenie w całości oraz udzielenie dotacji zgodnie z wnioskiem z dnia 27 sierpnia 2019 r. W przypadku uznania, że odmowa przyznania i przekazania dotacji oświatowej następowała w czterech/trzech osobnych czynnościach skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności czynności z dnia 17 września 2019 r. o odmowie przyznania i przekazania dotacji oświatowej za wrzesień 2019 r., z dnia 6 grudnia 2019 r. o odmowie przyznania i przekazania dotacji oświatowej za listopad 2019 r. oraz z dnia 31 grudnia 2019 r. o odmowie przyznania i przekazania dotacji oświatowej za grudzień 2019 r. w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia. Ewentualnie, w przypadku uznania, że pisma z dnia 17 września 2019 r., 6 grudnia 2019 r. oraz 31 grudnia 2019 r. stanowią akty administracyjne wniosła o uchylenie ich całości oraz udzielenie dotacji zgodnie z wnioskiem 27 sierpnia 2019 r. Skarżąca wniosła ponadto o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że skarga nie została wniesiona w terminie z uwagi na nieobecność członków zarządu Fundacji. W ocenie skarżącej rozpoznanie skargi jest istotne ze względu na interes społeczny. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Gd 306/20. W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej odrzucenie z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Powyższą czynność zaskarżył także Rzecznik Praw Obywatelskich, który wniósł o stwierdzenie bezskuteczności czynności w postaci odmowy wypłaty Fundacji A dotacji dla uczniów szkół niepublicznych oraz o uznanie uprawnienia Fundacji do dotacji dal szkół niepublicznych. Zaskarżonej czynności zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwą wykładnię art. 101 ust. 1 i 2 u.f.z.o. i uznanie, że przepisy te nakładają obowiązek udzielania dotacji przekształconej szkole, w roku kalendarzowym, w którym nastąpiło przekształcenie na organ, który odpowiednio wydał zezwolenie na założenie dotychczasowego gimnazjum albo dokonał wpisu dotychczasowego gimnazjum do ewidencji szkół niepublicznych, czyli Gminę. Zarzucił także naruszenie prawa materialnego poprzez nieprawidłową wykładnię art. 101 ust. 5 i 6 w zw. z art. 26 u.f.z.o. i uznanie, że przepisy te regulują wyłącznie termin, od którego przyznaje się dotacje szkole powstałej w wyniku przekształcenia i nie nakładają na Starostę obowiązku przyznania dotacji od dnia rozpoczęcia przez nią działalności, określonego zgodnie z art. 129 ust. 3 pkt 5 i ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 60 ze zm.) na dzień 1 września 2019 r. Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Gd 372/20. Starosta w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że w niniejszej spawie zastosowanie mają przepisy przejściowe tj. art. 101 ust. 1 i 2 u.f.z.o. Dotacje, o których mowa w art. 26 wskazanej ustawy, przyznane dotychczasowym gimnazjom, przysługują szkole, w którą dotychczasowe gimnazjum zostało przyznane, od dnia przekształcenia, tj. niepublicznemu liceum ogólnokształcącemu (art. 101 ust. 1). Z art. 101 ust. 2 natomiast, odmiennie niż z art. 26, wynika, że organem właściwym do udzielenia dotacji przekształconej szkole, w roku kalendarzowym, w którym nastąpiło przekształcenie (2019 r.) jest organ, który odpowiednio dokonał wpisu dotychczasowego gimnazjum, do ewidencji szkół niepublicznych, czyli Gmina. Organ zwrócił także uwagę, że z art. 34 ust. 1 w zw. z art. 251 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 869 ze zm.), z których wynika, że dotacja ma charakter roczny, co w konsekwencji oznacza, że organem zobowiązanym do udzielenia dotacji przez cały rok 2019 była Gmina, która powinna ją przekazać w 12 ratach. Postanowieniem z dnia 15 maja 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 111§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej określanej jak "p.p.s.a.") połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Gd 306 /20 i I SA/Gd 372/20. Następnie, postanowieniem z dnia 24 września 2020 r. Sąd odrzucił skargę Fundacji A z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych orzeczeń z prawem. W ocenie Sądu zasadne jest stanowisko, że w przedmiotowej sprawie zaskarżona została czynność Starosty z dnia 17 września 2019 r. w przedmiocie odmowy przyznania dotacji oświatowej z budżetu Powiatu za okres od września do grudnia 2019 r. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m. in. w sprawach skarg na: inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z art. 47 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (wynika, że czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32, art. 40-art. 41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W świetle powyższego przyjąć należy, że w niniejszej sprawie do sądu administracyjnego zaskarżona została czynność materialno – techniczna z zakresu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł skargę z zachowaniem terminu wskazanego w art. 53 § 2 p.p.s.a., przed upływem sześciu miesięcy od podjęcia czynności uzasadniającej wniesienie skargi. Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy w istocie wykładni art. 101 u.f.z.o. W ocenie Sądu zasadą obowiązującą od 1 stycznia 2018 r. jest przyznanie szkole przekształcanej dotacji od dnia rozpoczęcia przez nią działalności (art. 101 ust. 5 u.f.z.o.). Generalnie w sprawie niniejszej powyższa zasada nie jest kwestionowana. Zgłaszana rozbieżność stanowisk prawnych dotyczy organu właściwego w zakresie przyznania dotacji za okres od przekształcenia z dniem 1 września 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. Trudno pominąć, że kalendarzowym rokiem przekształcenia był rok 2019. W tym roku wygaszone zostało gimnazjum, gdyż ostatni rocznik uczniów klas gimnazjalnych zakończył edukację przed 1 września 2019 r. Przekształcenie nastąpiło w roku kalendarzowym objętym dyspozycją art. 101 ust. 2 u.f.z.o., zatem w sprawie nie ma zastosowania przepis art. 101 ust. 3 u.f.z.o. W przepisie tym została określona właściwość organu udzielającego dotacji, o której mowa m. in. w art. 26 u.f.z.o., inna niż wskazana z art. 101 ust. 2 u.f.z.o. W roku kalendarzowym, w którym nastąpiło przekształcenie, organem udzielającym dotacji jest organ, który wydał zezwolenie na założenie dotychczasowego gimnazjum albo dokonał wpisu dotychczasowego gimnazjum do ewidencji szkół niepublicznych. Odmiennie, organem właściwym do przyznania dotacji w roku kalendarzowym niż rok dokonania przekształcenia, jest organ, który dokonał zmiany zezwolenia albo zmiany wpisu dotychczasowego gimnazjum do ewidencji szkół niepublicznych. Wprowadzona w art. 101 ust. 2 u.f.z.o. reguła kontynuacji finansowania gimnazjów oraz klas gimnazjalnych dotycząca kwot dotacji nie została powtórzona w art. 101 ust. 3 u.f.z.o. z uwagi na zasadę planowania budżetowego. Ustawodawca przyjął, że do końca kalendarzowego roku, w którym nastąpiło przekształcenie z dniem 1 września prowadzenia danej szkoły przez powiat finansowanie takiej szkoły nie wpływa na zmianę podmiotu przyznającego dotacje. Do końca roku kalendarzowego 2019 dotacja powinna być wypłacana nadal z budżetu gminy, która odpowiednio wydała zezwolenie na założenie dotychczasowego gimnazjum albo dokonała wpisu dotychczasowego gimnazjum do ewidencji szkół niepublicznych. W następnych latach kalendarzowych, innych niż rok przekształcenia działalności dawnych gimnazjów oraz klas dotychczasowych gimnazjów w szkołach innego typu obowiązek dotowania tych szkół i klas przechodzi, zgodnie ust. 3 komentowanego przepisu, na ten organ, który dokonał zmiany zezwolenia zgodnie z art. 132 i art. 139 ust. 11 p.w.pr.ośw., albo zmiany wpisu do ewidencji szkół niepublicznych zgodnie z art. 136 i art. 142 ust. 10 p.w.pr.ośw., tj. w przypadku, o którym mowa w art. 132 i 136 p.w.pr.ośw. (przekształcenia lub włączenia gimnazjum do szkoły podstawowej) – gmina dotychczas finansująca działalność tego gimnazjum, w przypadku zaś, o którym mowa w art. 139 ust. 11 i 142 ust. 10 p.w.pr.ośw. (przekształcenia lub włączenia gimnazjum do szkoły innego typu) – powiat, do którego zakresu zadań należy prowadzenie szkoły tego typu (por. M. Pilich (red.) – Finansowanie zadań oświatowych. Komentarz do art. 101, https://sip.lex.pl/#/commentary/587818201/615641). W art. 101 ust. 4 określono zasady finansowania szkół, w które dotychczasowe gimnazjum zostało przekształcone lub do którego zostało włączone, stanowiąc, iż szkoły te otrzymują dotację właściwą dla szkoły danego typu z budżetu właściwej jednostki samorządu terytorialnego. W rozpoznawanej sprawie stanowisko Starosty jest zgodne z prawem. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.