I SA/Gd 310/17
PostanowienieWSA w Gdańsku2017-07-06
Skład orzekający: Monika Hennig
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Mimo wezwania do przedłożenia dokumentów potwierdzających jego stan majątkowy, skarżący nie wykonał nałożonego obowiązku, co uniemożliwiło sądowi dokonanie rzetelnej oceny jego możliwości płatniczych. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący A. A. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Skarżący podał swoje dochody, majątek i zadłużenia, jednak referendarz sądowy uznał oświadczenie za niewystarczające. Zarządzeniem wezwano skarżącego do przedłożenia szeregu dokumentów potwierdzających jego sytuację finansową. Skarżący nie wykonał wezwania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. A. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Wnioskiem zawartym w skardze, złożonym na formularzu PPF w dniu 27 marca 2017 r., skarżący A. A. zwrócił się o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji, czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. W konsekwencji uchylenie się przez wnioskodawcę od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że jest współwłaścicielem (wraz z siostrą) nieruchomości innej niż mieszkalna oraz rolna, której wartość oszacował na kwotę 120.000 zł, posiada samochód marki [...] z 2009 r. o wartości 12.000 zł oraz oszczędności na rachunku bankowym w kwocie 2.000 zł. Wskazał, że prowadzi sam gospodarstwo domowe, utrzymuje się z "działalności zawodowej", z której osiąga miesięcznie dochód w kwocie 2.000 zł netto. Skarżący posiada zadłużenie wobec ZUS w wysokości 48.000 zł, z tytułu zobowiązań podatkowych w wysokości 52.000 zł, zobowiązanie z tytułu kredytu, którego miesięczna spłata wynosi 1.200 zł miesięcznie oraz leasingu, którego rata wynosi 1.300 zł miesięcznie. Skarżący na wydatki związane z utrzymaniem wydatkuje kwotę 800 zł.
Referendarz sądowy uznał przedmiotowe oświadczenie za niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego skarżącego i zarządzeniem z dnia 4 kwietnia 2017 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwał skarżącego (przez pełnomocnika) do przedłożenia w terminie 14 dni: 1/ informacji (zeznań podatkowych, jeżeli zostały złożone, zaświadczeń z właściwego urzędu skarbowego) o wysokości wszystkich dochodów osiągniętych w roku 2016; 2/ wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych (rachunków osobistych, rachunków lokat oraz kont i lokat dewizowych), maklerskich i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujących historię (przelewy, wpłaty, wypłaty) i salda tych rachunków za okres od 1 stycznia br.; 3/ dokumentu potwierdzającego źródło i wysokość dochodów; jeżeli skarżący osiąga dochody ze stosunku pracy, zlecenia – zaświadczenia od pracodawcy, zleceniodawcy o zajmowanym stanowisku oraz wysokości miesięcznych dochodów wraz ze wszystkimi dodatkami (w kwocie netto) oraz ich średniej wysokości w okresie od 1 stycznia br.; jeżeli zaś prowadzi działalność gospodarczą – odpisów dokumentów księgowych potwierdzających wysokość przychodu/dochodu (poniesionej straty) za okres od 1 listopada 2016 r. oraz – w przypadku gdy jest podatnikiem VAT – odpisów złożonych za ww. okres deklaracji VAT-7; odpisu ewidencji środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz ewidencji wyposażenia (w tym miejscu referendarz sądowy zwraca uwagę, że w CEIDG skarżący figuruje jako aktywny przedsiębiorca, prowadzący działalność gospodarczą od dnia 10 września 2001 r. pod nazwą "A" w W.); 4/ dokumentów obrazujących wysokość poniesionych w okresie od 1 stycznia br. kosztów utrzymania (opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę, wywóz odpadów, ogrzewanie, telefon, internet, itp.); 5/ zaświadczenia z banku oraz od leasingodawcy o aktualnym stanie zobowiązań i wysokości spłacanych miesięcznych rat oraz dokumentów obrazujących aktualną wysokość zadłużenia wobec ZUS i urzędu skarbowego.
Skarżący został poinformowany, że niezastosowanie się do treści wezwania będzie skutkować odmową przyznania prawa pomocy.
Powyższe wezwanie skutecznie doręczono pełnomocnikowi w dniu 28 kwietnia 2017 r. (dowód: potwierdzenie odbioru).
Skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. Wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi.
W związku z powyższym należało uznać, że sam skarżący, poprzez nieprzedstawienie żądanych dokumentów, uniemożliwił dokonanie pełnej i rzetelnej oceny swojej sytuacji finansowej i rodzinnej. Jak już wskazano bierność skarżącego skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy.
Przypomnieć raz jeszcze należy, że to wnioskodawca ma obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania (czy to w całości, czy też w części). Owe wykazanie polega w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że nie ma on jakichkolwiek realnych możliwości poniesienia tych kosztów, bądź też ich uiszczenie spowoduje uszczerbek zapewnieniu koniecznego utrzymania dla składającego wniosek i jego rodziny. Skarżący tego nie uczynił.
W tym stanie sprawy referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał zasadności wniesionego żądania i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło