I SA/Gd 316/04

WyrokWSA w Gdańsku2006-03-08

Skład orzekający: Bogusław Szumacher, Danuta Oleś, Ewa Wojtynowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, rozpatrując wniosek o umorzenie zaległości podatkowej na podstawie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, ma obowiązek uwzględnić sytuację materialną podatnika, nawet jeśli nie przedstawił on wystarczających dowodów na jej potwierdzenie?
Ratio decidendi
Umorzenie zaległości podatkowej jest instytucją nadzwyczajną, wymagającą wykazania ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Organ podatkowy ma w tym zakresie uznanie administracyjne, a sąd administracyjny sprawuje jedynie kontrolę legalności, nie zaś słuszności. W sytuacji, gdy podatnik nie przedstawił wystarczających dowodów na potwierdzenie swojej trudnej sytuacji materialnej, organ ma prawo odmówić umorzenia zaległości.
Stan faktyczny
Podatnik W.K. złożył wniosek o umorzenie zaległości w podatku od środków transportowych za lata 2001 i 2002, powołując się na zajęcie pojazdu przez komornika i zły stan techniczny, co uniemożliwiało jego użytkowanie i sprzedaż. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, uznając, że ogólne powoływanie się na trudną sytuację materialną nie jest wystarczające. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, wskazując na brak wystąpienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego oraz brak przedłożenia przez podatnika dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Szumacher, Sędziowie Asesor WSA Danuta Oleś, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Szymańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 marca 2006 sprawy ze skargi W.K na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od środków transportowych za 2001 i 2002 r. Oddala skargę I SA/Gd 316/04 UZASADNIENIE W dniu 15 styczna 2003 roku W.K. zwrócił się do Burmistrza z wnioskiem o umorzenie zaległości w podatku od środków transportowych za lata 2001 i 2002 w związku z zajęciem samochodu ciężarowego "LIAZ" przez komornika oraz odebraniem dowodu rejestracyjnego ze względu na zły stan techniczny pojazdu. Wskazał, że nie posiada środków na jego wyremontowanie i użytkowanie oraz na fakt, że nie może go sprzedać bo został zajęty pod zastaw kredytu w banku. Rozpoznając sprawę po raz kolejny, decyzją z dnia [...] Burmistrz odmówił W.K. umorzenia zaległości w podatku od środków transportowych za 2001 i 2002 rok w kwocie [...] złotych oraz odsetek w wysokości [...] złotych z uwagi na brak wystąpienia przesłanek do umorzenia zaległości. W ocenie organu ogólne powoływanie się na złe warunki materialne, przejściowe trudności związane z uzyskiwaniem niższych dochodów oraz niepowodzenia podatnika w działalności gospodarczej a także w życiu osobistym nie są okolicznościami uzasadniającymi umorzenie zaległości podatkowych. Dodatkowo Burmistrz podniósł, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że podatnik nie korzysta z opieki społecznej, na bieżąco reguluje należności z tytułu ubezpieczenia społecznego na rzecz KRUS. Ustalono dodatkowo, że strona gospodaruje na nieruchomości rolnej o powierzchni 800 ha, wcześniej dzierżawionej a obecnie wykorzystanej bezumownie. Nadto organ podkreślił, że podatnik nie przedłożył dokumentów potwierdzających wysokość zadłużenia. Podatnik nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem zaskarżył je do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W odwołaniu podniósł, że nie ma żadnego dochodu, utrzymuje go rodzina, zaś prowadzona przez niego działalność gospodarcza jest zawieszona. Z dokumentów wynika też, że nie dzierżawi gospodarstwa rolnego i nie prowadzi na nim działalności gospodarczej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy, przywołując treść art. 67 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż podatnik do 28 lutego 2001 roku od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa dzierżawił nieruchomość rolną o powierzchni ponad 800 ha, obecnie korzysta zaś z niej bezumownie. Urząd Skarbowy stwierdził, że samochód ciężarowy LIAZ o numerze rejestracyjnym [...] nie był zajęty przez ten Urząd. Strona nie korzystała także ze środków z pomocy społecznej. Podkreślono nadto, że podatnik nie złożył oświadczeń dotyczących jego sytuacji majątkowej, pomimo wielokrotnych wezwań. W związku z powyższym SKO przychyliło się do stanowiska organu podatkowego pierwszej instancji, że nie wystąpiły okoliczności, które można by potraktować jako ważny interes podatnika, czy też interes publiczny. Podkreślono, że umorzenie zaległości podatkowej jest wyjątkiem od zasady obligatoryjnego płacenia podatków, a zatem jego zastosowanie musi zostać poprzedzone wystąpieniem przesłanek określonych w art. 67 § l Ordynacji podatkowej. Prowadząc zaś działalność gospodarczą podatnik musi się liczyć z trudnościami związanymi z jej prowadzeniem oraz obowiązkami podatkowymi, które są jej nieodłącznym składnikiem. Dodatkowo Kolegium zwróciło uwagę, że w odwołaniu strona nie podniosła żadnych nowych argumentów, które mogłyby wskazywać na wystąpienie przesłanek umorzenia zaległości podatkowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W.K. wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W jej uzasadnieniu skarżący wskazał, że jakkolwiek prawdą jest, iż dzierżawił do dnia 28 lutego 2001 roku od Agencji Rolnej gospodarstwo to twierdzenie, że z niej nadal korzysta z prawdą się mija, albowiem w chwili obecnej ze wzglądu na brak środków jedynie gospodarstwo to posiada, ale z niego nie korzysta. Podkreślił, że samochodu ciężarowego LIAZ nie zajął Urząd Skarbowy lecz Sądowy Komornik Rewiru I albowiem samochód ten był przewłaszczony umową na rzecz banku. Dodał nadto, że nie korzystał ze środków pomocy społecznej, gdyż z uwagi na posiadanie przezeń gruntów, pomoc taka mu się nie należy. Podatnik wskazał, że obecnie nie posiada żadnych środków utrzymania i znajduje się w trudnej sytuacji życiowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ) i art. 134 § 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie uchybia prawu materialnemu i procesowemu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie prawa przez organ upoważnia Sąd - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) do uchylenia badanej decyzji w całości albo w części. Podstawą materialno-prawną badanej decyzji jest przepis art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, stanowiący, że w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Z przepisu tego wynika, że decyzje wydane na jego podstawie mają charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ podatkowy może, ale nie musi wydać decyzji pozytywnej, czyli zastosowanie ustanowionej w nim ulgi podatkowej jest prawem, a nie obowiązkiem organów podatkowych. W konsekwencji, jeżeli nawet zaistnieją przypadki uzasadnione ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy może, ale nie musi umorzyć należnych kwot. Uznanie administracyjne nie oznacza zupełnej dowolności sposobu rozstrzygnięcia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek, jednak kontrola legalności tego rozstrzygnięcia przez Sąd administracyjny jest w tym wypadku ograniczona. Kontrola Sądu sprowadza się w istocie do badania legalności przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowo - wyjaśniającego i poprawności oceny dokonanej na podstawie stanu faktycznego sprawy. Jeżeli więc organ podatkowy nie dopuścił się naruszenia prawa procesowego dokonując koniecznych ustaleń w sprawie, ustalenia te są wystarczające do merytorycznego załatwienia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek i dokonanej ocenie tego stanu faktycznego nie można zarzucić dowolności, to wyprowadzenie z takiej oceny wniosku czy należy umorzyć zaległości podatkowe jest zagadnieniem natury słusznościowej, które uchyla się spod kontroli sądu administracyjnego sprawującego tylko kontrolę legalności, czyli zgodności decyzji organów administracyjnych z prawem. Trzeba też zauważyć, że umorzenie zaległości podatkowych jest instytucją nadzwyczajną, skoro zasadą jest powszechność podatków, a zatem również nadzwyczajny charakter muszą mieć przypadki, o których mowa w art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek uzasadnione będzie jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Mając powyższe względy na uwadze Sąd uznał, że organ podatkowy podejmując zaskarżoną decyzję nie wykroczył poza granice przyznanego mu uznania administracyjnego. Analizując, czy zachodzi w sprawie ważny interes podatnika lub interes publiczny Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uznało, że okoliczności wskazane przez skarżącego zarówno we wniosku jak i w odwołaniu są niewystarczające do przyznania wnioskowanej ulgi podatkowej, albowiem nie są wyróżniającymi sytuację skarżącego od sytuacji innych podatników. Sam skarżący takich okoliczności nie wykazał, tylko w sposób ogólnikowy powoływał się na swoją trudną sytuację majątkową i życiową. Nie przedłożył tez żadnych dokumentów na potwierdzenie okoliczności, na które się powoływał. Nie złożył nadto, mimo wielokrotnych wezwań organów podatkowych, oświadczeń potwierdzających jego trudną sytuację majątkową. Stąd w ocenie Sądu, słusznie wywiódł organ odwoławczy, że brak jest w niniejszej sprawie przesłanek, które można by potraktować jako ważny interes podatnika. Z tych też względów Sąd nie znajdując podstaw do wzruszenia badanej decyzji, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło