I SA/Gd 316/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Wnioskiem złożonym na formularzu PPF w dniu 30 kwietnia 2015 r., skarżąca A. W. zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. W pierwszej kolejności należy wskazać, że postanowieniem z dnia 24 marca 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Okoliczność ta ma istotne znaczenie z punktu widzenia przesłanek, w świetle których dokonywana jest ocena zasadności wniesionego przez stronę żądania o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Nadmienić przy tym należy, że ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 p.p.s.a.). W świetle powyższego oceny zasadności złożonego wniosku o ustanowienie pełnomocnika dokonano w oparciu o przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że osobie fizycznej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ze złożonego przez skarżącą oświadczenia o jej stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dołączonych do niego dokumentów wynika, że sytuacja majątkowa skarżącej w zasadzie nie uległa zmianie od czasu złożenia przez nią wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Skarżąca nadal pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze studiującą córką, która nie uzyskuje dochodów, w skład majątku skarżącej wchodzi udział w nieruchomości o powierzchni 1.689 m2, zabudowanej dwupiętrowym budynkiem mieszkalnym, jednopiętrowym budynkiem oficyny oraz budynkiem gospodarczym, skarżąca posiada zobowiązania z tytułu dwóch kredytów zaciągniętych na łączną kwotę 121.110,18 zł, których miesięczna spłata wynosi 2.230 zł, źródłem utrzymania skarżącej i jej córki jest emerytura wypłacana skarżącej w kwocie 962,60 zł netto miesięcznie oraz najem w wysokości 2.230 zł (dochód z tego tytułu uległ zmniejszeniu o około 1.270 zł zł). Dodatkowo, z zaświadczenia lekarskiego z dnia 15 grudnia 2014 r. wynika, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną ruchowo ze względu na rozległą dyskopatię kręgosłupa, ma silne dolegliwości bólowe. W tak ustalonym stanie sprawy referendarz sądowy stwierdził, że skarżąca wykazała, że obecnie nie ma możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego z wyboru. Orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy winno wynikać ze zrównoważonej i wzajemnej oceny dwóch elementów: rozmiaru kosztów jakie musi ponieść strona wnioskująca o prawo pomocy na poczet postępowania sądowego i aktualnych możliwości płatniczych jej samej jak i osób pozostających z taką osobą we wspólnym gospodarstwie domowym (por. m.in.: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 9 października 2008 r., sygn. akt I SA/Po 825/08; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze, że skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych w całości, koszty niniejszego postępowania kształtuje wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika (adwokata), które jest ustalane, co do zasady, swobodnie pomiędzy stronami, tj. mocodawcą i pełnomocnikiem. Pewną wskazówką dla oceny obciążeń finansowych, jakie wnioskodawca musiałaby ponieść z tego tytułu jest jedynie wysokość tzw. stawek minimalnych, określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 461, dalej jako rozporządzenie). W niniejszej sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi należność pieniężna objęta zaskarżoną decyzją, tj. kwota 70.768 zł. Zatem zgodnie z § 6 pkt 6 rozporządzenia stawka minimalna wynosi 3.600 zł netto (4.428 zł z VAT). Biorąc pod uwagę powyższe obciążenie skarżącej kosztami postępowania w niniejszej sprawie doprowadziłoby do pozbawienia ją środków na zaspokojenie koniecznych kosztów utrzymania swojego i córki. Dokonując oceny zasadności żądania skarżącej referendarz sądowy wziął także pod uwagę okoliczność spłaty przez skarżącą kredytów, których rata przekracza ½ miesięcznych dochodów skarżącej. Z tych względów uznano, że skarżąca wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.