I SA/Gd 317/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Wojtynowska Asesor WSA Irena Wesołowska Protokolant: Beata Jarecka po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi H.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia podatku od nieruchomości za 2003 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy z dnia 2 lutego 2004 r. nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. I SA/Gd 317/04 U z a s a d n i e n i e Umową z dnia 17 lipca 1999 r. pan H.Z. wydzierżawił od Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa działkę nr 47/2 o powierzchni 2,9449 ha, sklasyfikowaną w ewidencji gruntów jako Bz Ls - czyli tereny rekreacyjno-wypoczynkowe, podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W toku postępowania ustalono, iż powyższa działka stanowi park, który znajduje się w ewidencji Konserwatora Zabytków, jednak nie posiada indywidualnego wpisu do rejestru zabytków, w związku z czym nie podlega zwolnieniu z podatku. Decyzją z dnia 9 grudnia 2003 r. Wójt Gminy dokonał wymiaru podatku od nieruchomości za 2003 r. Pismem z dnia 30 grudnia 2003 r. H.Z. wystąpił do Wójta Gminy z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2003 r. W uzasadnieniu podatnik wyjaśnił, iż zaległość powstała bez jego winy - w wyniku zmiany sposobu naliczania podatku. Wnioskodawca z dzierżawionego terenu nie osiąga żadnych korzyści, poza satysfakcją moralną. Sytuacja materialna oraz osiągane dochody uniemożliwiają mu spłatę rocznego zobowiązania podatkowego. Ponadto wnioskodawca wyjaśnił, iż dotychczas płacił podatek leśny i opłatę za dzierżawę. Podatnik podkreślił również, że został wprowadzony w błąd informacją o wpisaniu parku do rejestru zabytków, pomimo braku takiego wpisu. Decyzją z dnia 2 lutego 2004 r. Wójt Gminy odmówił umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za 2003 r. W uzasadnieniu organ podatkowy I instancji stwierdził, iż sytuacja majątkowa podatnika jest trudna, osiągane dochody niskie, jednakże nie stanowi to samo w sobie wystarczającej przesłanki do umorzenia zaległości podatkowych. Pismem z dnia 11 lutego 2004 r. podatnik wniósł odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu zarzucił organowi podatkowemu, iż błędnie zinterpretował fakty stanowiące zdaniem strony ważny interes podatnika. Podatnik podniósł, iż za własne pieniądze pełnił funkcję stróża parku, nie dopuszczał do jego dewastacji a także na własny koszt uprzątnął teren i wywoził nieczystości. W ocenie skarżącego zachowanie parku dla przyszłych pokoleń jest ważnym interesem publicznym. Ponadto podatnik wskazał na swoją trudną sytuację majątkową. Wyjaśnił, iż pozostaje z małżonką w ustroju rozdzielności majątkowej, pokrywa połowę kosztów utrzymania domu i dwóch uczących się córek. Decyzją z dnia 17 marca 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 67 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U.Nr.l37,poz.926 z późn. zm./, tylko wystąpienie nadzwyczajnych sytuacji może być podstawą do umorzenia zaległości podatku. W ocenie organu, w przypadku podatku od nieruchomości zauważyć należy, że jego zapłata zależy nie od faktu czerpania korzyści z nieruchomości, ale faktu posiadania. Z akt sprawy nie wynika, aby na powstanie zaległości wpłynęło zdarzenie nadzwyczajne. Podatek od nieruchomości był konsekwencją zmiany kwalifikacji gruntów. W związku z tym, że park nie był wpisany do rejestru zabytków nie podlegał zwolnieniu z podatku. Fakt,.iż pan H.Z. dokonywał na terenie parku czynności porządkowych, jak pisze celem ochrony przed dewastacją, nie może zostać przyjęte w kategoriach interesu publicznego do udzielenia mu ulgi w postaci'umorzenia podatku. Strona nie przedstawiła także, że zapłata podatku nawet w systemie ratalnym, a na taką możliwość wskazuje organ podatkowy w wydanej decyzji .zagrozi egzystencji jego i jego rodziny. Nie można także zgodzić się z twierdzeniem ,że organ podatkowy dokonując analizy sprawy nieprawidłowo przyjął, że żona zobowiązanego posiada rentę, w sytuacji gdy mają rozdzielność majątkową. Powyższe wskazuje jedynie na fakt, iż żona nie odpowiada za długi małżonka, natomiast nie oznacza to, iż rozpatrując w całości sytuację majątkową podatnika , jego udział w utrzymaniu dzieci czy też prowadzeniu gospodarstwa domowego, nie można brać pod uwagę uregulowanych przez małżonkę świadczeń. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku pan H.Z. zarzucił niepoinformowanie podatnika o skutkach finansowych zmiany klasyfikacji gruntów. Skarżący wyjaśnił, iż początkowo czynsz dzierżawy wynosił 32, 80 zł rocznie. Gdyby wiedział, że zmiana klasyfikacji gruntów wiązać się będzie z czynszem w wysokości 3.533, 90 zł rocznie -natychmiast zrezygnowałby z przedmiotowej dzierżawy. Skarżący podkreślił, iż nie jest w stanie zapłacić podatku również w formie ratalnej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem. W niniejszej sprawie rozpatrywana jest skarga na decyzję uznaniową w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Sygnalizowane w odwołaniu wątpliwości podatnika dotyczące przyczyn wydania decyzji wymiarowej z kwotą podatku zasadniczo inną niż za lata poprzednie, mimo że stan prawny nieruchomości nie uległ zamianie poczynając od dnia zawarcia umowy dzierżawy w 1999r. wykraczają poza zakres kognicji Sądu w niniejszej sprawie. Uznaniowy charakter decyzji administracyjnej nie zwalnia organów od prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W sytuacji gdy zgodnie z art. 67 Ordynacji podatkowej kierunkowe dyrektywy wyboru wymagają oceny istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, ustalenie stanu faktycznego i właściwe przedstawienie poczynionych ustaleń w uzasadnieniu decyzji jest warunkiem prawidłowości działań organu. Należy zauważyć, że twierdzenia zawarte we wniosku o umorzenie zaległości podatkowej, podtrzymywane w odwołaniu i skardze dotyczą zarówno sytuacji osobistej podatnika, jak i dowodzenia, że interes publiczny uzasadnia zastosowanie wobec niego ulgi. W aktach sprawy znajdują się dokumenty dotyczące sytuacji finansowej podatnika. Skarżący zasadnie wywodzi, że skutkiem rozdzielności majątkowej małżonków jest niemożność uwzględniania na użytek niniejszej sprawy dochodów małżonki podatnika. W uzasadnieniu zarówno decyzji organu I jak i II instancji organy w sposób lapidarny i ogólnikowy opisały sytuację materialną i życiową podatnika. Pomimo znajdujących się w aktach sprawy materiałów nie ustalono dochodów skarżącego , źródeł jego utrzymania, stanu majątku, stanu zdrowia, wydatków na utrzymanie. Powyższe uchybienie uniemożliwia ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zwrócić należy uwagę na argumenty skarżącego dotyczące podjętych przez niego od 1999roku działań mających na celu ochronę zdewastowanego parku. Brak dochodów z tytułu udostępniania terenu dla celów naukowych, ponoszone nakłady i prace związane z porządkowaniem terenu i utrzymaniem starodrzewu stanowią istotne okoliczność wymagające oceny w kategoriach interesu publicznego. Powszechność daniny publicznoprawnej nie wyklucza uwzględnienia okoliczności szczególnych , którymi niewątpliwie są działania służące dobru powszechnemu. Ponownie rozpoznając sprawę organy podatkowe dokonają ustaleń faktycznych zarówno w zakresie twierdzeń dotyczących sytuacji podatnika, jak również interesu publicznego. Z tych względów, uznając skargą za uzasadnioną, Sąd na mocy art. 145 § 1 ust. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ orzekł jak w punkcie I wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 209 powołanej ustawy. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 powołanej ustawy.