I SA/Gd 318/26

PostanowienieWSA w Gdańsku2026-05-04

Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Zbigniew Romała

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego, wniesiona po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia, może zostać uwzględniona, nawet jeśli opiera się na nowo odkrytej okoliczności faktycznej i została wniesiona w terminie trzymiesięcznym od dowiedzenia się o tej okoliczności?
Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowego, wniesiona po upływie pięcioletniego terminu określonego w art. 278 p.p.s.a., podlega odrzuceniu, nawet jeśli opiera się na ustawowej podstawie wznowienia wskazanej w art. 273 § 2 p.p.s.a. i została wniesiona w terminie trzymiesięcznym od dowiedzenia się o podstawie wznowienia. Pięcioletni termin jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przywróceniu i biegnie niezależnie od terminów procesowych.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2018 r., który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w przedmiocie podatku VAT. Jako podstawę wznowienia wskazał ujawnienie się nowej okoliczności faktycznej w postaci prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Gdyni dotyczącego rozliczeń VAT za lata 2012-2013, o którym dowiedział się w dniu 1 kwietnia 2026 r. Skarga została wniesiona w dniu 17 kwietnia 2026 r., ponad siedem lat po uprawomocnieniu się zaskarżonego wyroku.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Sławomir Kozik Sędzia NSA Zbigniew Romała po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 1571/17 oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 29 sierpnia 2017 r., nr 2201-IOV-4.4103.113-119.2017, PT4/4213-57-63/17/10/05 w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2012 roku oraz za miesiące od stycznia do marca 2013 roku postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 1571/17 oddalił skargę P.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 29 sierpnia 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2012 r. oraz za miesiące od stycznia do marca 2013 r. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 15 czerwca 2018 r. Pismem z dnia 17 kwietnia 2026 r. Skarżący wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Gd 1571/17. Skarżący wskazał, że przesłanką wznowienia jest ujawnienie się nowej okoliczności faktycznej, która istniała w dacie orzekania, lecz nie była znana ani Sądowi, ani stronie, a która ma istotny wpływ na wynik sprawy. Okolicznością tą jest zdaniem Skarżącego prawomocny od dnia 10 lutego 2020 r. wyrok Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 5 kwietnia 2018 r. sygn. akt [...], dotyczący rozliczeń VAT za lata 2012-2013. Skarżący oświadczył, że wiedzę o treści ww. wyroku powziął w dniu 1 kwietnia 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 – dalej "p.p.s.a."), w przypadkach przewidzianych w dziale VII można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Jedną z przyczyn restytucyjnych jest wskazane w art. 273 § 2 p.p.s.a. późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym, liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 p.p.s.a.). Po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana (art. 278 p.p.s.a.). Pięcioletni termin przewidziany w art. 278 p.p.s.a. jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu. Biegnie on niezależnie od terminów do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, w tym od ustanowionego w art. 277 trzymiesięcznego terminu procesowego (zob. postanowienie NSA z 28 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 1864/14, LEX nr 1492885). Skarga o wznowienie postępowania sądowego jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, skierowanym przeciwko prawomocnemu orzeczeniu, który może być stosowany wyłącznie z powodów ściśle określonych w ustawie. Po wniesieniu skargi o wznowienie postępowania Sąd dokonuje jej kontroli z punktu widzenia zachowania warunków formalnych określonych w art. 279 p.p.s.a. Stanowią je: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wskazanie jednej z podstaw wznowienia wymienionych w art. 271-273 p.p.s.a., uzasadnienie podstawy wznowienia, a także okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Stosownie do art. 280 § 1 p.p.s.a., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wzniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań, sąd skargę odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Badanie pod kątem dopuszczalności wznowienia nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem tego badania jest stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Podstawą tej oceny są w zasadzie twierdzenia zawarte w skardze i dlatego badanie to następuje na posiedzeniu niejawnym (zob. M. Jędrzejewska [w:] T. Ereciński (red.), J. Gudowski, M. Jędrzejewska, K. Weitz, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze, Warszawa 2009, s. 871). Zatem należy uznać, że na wstępnym etapie sąd administracyjny odrzuca skargę o wznowienie postępowania, która nie została wniesiona w terminie bądź nie opiera się na jednej z podstaw wznowienia opisanych w przepisach działu VII p.p.s.a. Skarga o wznowienie postępowania wniesiona z zachowaniem terminów określonych wart. 272 § 2 i § 3 lub art. 277 p.p.s.a., ale po upływie terminu przewidzianego w art. 278 p.p.s.a., będzie podlegała odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym, bez konieczności badania merytorycznej zasadności wskazanych w niej podstaw (tak H. Knysiak-Molczyk [w:] Woś T. (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 341). W rozpoznawanej sprawie skarga z dnia 17 kwietnia 2026 r. o wznowienie postępowania sądowego dotyczy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 1571/17. Wyrok ten stał się prawomocny od dnia 15 czerwca 2018 r. Rozpoznawana skarga o wznowienie postępowania sądowego wniesiona została po upływie ponad siedmiu lat od uprawomocnienia się kwestionowanego wyroku. Nie ulega zatem wątpliwości, że rozpoznawana skarga o wznowienie postępowania, pomimo oparcia jej na ustawowej podstawie wznowienia wskazanej w art. 273 § 2 p.p.s.a. oraz zachowania trzymiesięcznego terminu wskazanego w art. 277 p.p.s.a., wniesiona została z uchybieniem pięcioletniego terminu określonego w art. 278 p.p.s.a. W związku z powyższym skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu. Jednocześnie Sąd wskazuje, że nie stwierdzono aby w toku postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 1571/17 Skarżący pozbawiony był możności działania lub nie był należycie reprezentowany. Jak wynika z protokołu rozprawy z dnia 4 kwietnia 2018 r. (przedłożonego w załączeniu do skargi o wznowienie postępowania) – po wywołaniu sprawy stawił się Skarżący osobiście wraz z pełnomocnikiem radcą prawnym. W toku rozprawy wypowiedział się zarówno Skarżący osobiście, jak i jego profesjonalny pełnomocnik. W związku z powyższym, Sąd stwierdza, że upływ ponad pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia, kończącego postępowanie, o którego wznowienie wnosi Skarżący, czyni rozpoznanie przedmiotowej skargi niedopuszczalnym. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 280 w związku z art. 278 p.p.s.a., odrzucił skargę o wznowienie postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło