I SA/Gd 323/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 29 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. D. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 stycznia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania postanawia: odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Pismem z 7 sierpnia 2014 r., uzupełnionym na urzędowym formularzu, B. D. wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w całości. Wskazała, że jest osobą bezrobotną i mimo rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy nie otrzymała żadnych ofert pracy. Nie ma żadnych źródeł dochodów, mieszka u przyjaciół, którzy wspierają wnioskodawczynie w takim zakresie, aby mogła egzystować na minimalnym poziomie. Skarżąca załączyła decyzje o uznaniu jej za osobę bezrobotną z dniem 30 września 2013 r. W złożonym wniosku PPF wskazała, że zamieszkuje u brata, który otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych i użycza jej nieodpłatnie pokój. Rozpatrując przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawczyni pismem z 8 września 2014 r., zobowiązano ją do przedłożenia szeregu dokumentów źródłowych i złożenia oświadczeń w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. W odpowiedzi na zobowiązanie skarżąca przedstawiła dokument o zakończeniu prowadzonej działalności gospodarczej z dniem 7 listopada 2003 r. oraz wyciągi z konta z rachunku bankowego, przy czym oświadczyła, że rachunek posiada dopiero od dnia 5 sierpnia 2014 r. Oświadczyła, że środki na podróż do Paryża w 2013 r. uzyskała od przyjaciółki, którą pojechała się opiekować. Przedstawiła również akty notarialne zbycia nieruchomości w dniu 21 września 2012 r. mieszkania o pow. 158m2 położonego w S. za kwotę 500.000 zł oraz w dniu 17 lipca 2007 r. nieruchomość gruntową położoną w Ł. za kwotę 500.000 zł. Oświadczyła skarżąca, że powyższe kwoty w całości wydatkowała. Z kwot tych uiściła podatek od nieujawnionych dochodów do urzędu skarbowego w kwocie 162.998 zł, zapłaciła taksę notarialną od powyższych umów oraz podatek od sprzedaży ziemi w Łężycach w kwocie 75 000 zł. Resztę kwot wydatkowała na własne utrzymanie i utrzymanie brata (przez dwa lata około 15 000 zł). Oświadczyła, że pojazdów mechanicznych nie posiada oraz że nie są wobec niej prowadzone żadne postępowania egzekucyjne. Wskazała, że zaciągnęła pożyczkę w wysokości 1400 zł w firmie Vivius, która jest nieoprocentowana o ile dokona się zwrotu w ciągu miesiąca. Skarżąca liczy, ze uda jej się taką kwotę uzyskać z prac dorywczych. Analizując przedstawione dokumenty i złożone oświadczenia wskazać należy, że nie korelują one z sobą. Dokumenty przeczą prawdziwości oświadczeń skarżącej. Z zaświadczenia Banku PEKAO wynika, że w dniu 5 sierpnia 2014 r. skarżąca założyła rachunek osobisty oraz konto walutowe w euro. Na koncie walutowym nie odbyły się żadne operacje, ale skarżąca wpłaciła 10 euro na koszty prowadzenia rachunku. Na rachunku osobistym we wrześniu odnotowane zostały dwie wpłaty przelewem w dniu 1 września i 6 września 2014 r. na kwotę 1400 i 1000 zł. Oznacza to, że skarżąca posiada środki na bieżące utrzymanie, jak również na uiszczenie wpisu sądowego w sprawie( wpis to kwota 100 zł). Oświadczenie o zaciągnięciu pożyczki nie zostało poparte żadnymi dokumentami, nie jest więc wiarygodne. Analizując przedstawione akty notarialne należy wysnuć wniosek, że nieprawdę oświadczyła skarżąca jakoby poniosła koszty opłat notarialnych umów sprzedaży, gdyż każdorazowo koszty te poniosła strona kupująca. Nie zasługuje na wiarę także twierdzenie o uiszczeniu podatku od sprzedaży nieruchomości rolnej w Ł., gdyż brak dowodu na te okoliczność. W dniu 21 września 2012 r. otrzymała skarżąca kwotę 500.000 zł, z czego 162.998 zł uiściła do urzędu skarbowego i wedle oświadczenia 15 000 wydała na utrzymanie brata i jego mieszkania. Pozostaje więc kwota ponad 330.000 zł, która pozostała skarżącej, której nie ujawniła. W żaden sposób nie można uznać, że skarżącej nie stać na poniesienie kosztów niniejszej sprawy sądowej oraz opłacenie fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego). Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zatem strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Prawo pomocy jest przewidziane dla osób, które rzeczywiście nie są w stanie zabezpieczyć jakichkolwiek środków pieniężnych na koszty związane z prowadzeniem postępowania przed sądem. W tym miejscu podkreślić należy, że strona winna mieć świadomość, iż wnosząc o zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika musi w sposób rzetelny uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Zaś przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty powinny wykazywać, iż wnioskujący znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy. Na wnioskodawcy spoczywa więc w tym zakresie ciężar dowodu. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wywiązała się z powyższego obowiązku w sposób rzetelny. Przedstawione dokumenty przeczą twierdzeniu wnioskodawczyni o braku środków na prowadzenie niniejszej sprawy. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że skarżąca spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.