I SA/Gd 324/16
PostanowienieWSA w Gdańsku2016-06-06
Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Wojtynowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu, który utracił moc obowiązującą, stanowi brak formalny wniosku, który skutkuje jego pozostawieniem bez rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu, który utracił moc obowiązującą, stanowi brak formalny wniosku. Niezachowanie wymogu złożenia wniosku na urzędowym formularzu według aktualnego wzoru, mimo wezwania do uzupełnienia i doręczenia prawidłowego formularza, skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 257 PPSA. Utrzymano w mocy zarządzenie referendarza sądowego w tym przedmiocie.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek został złożony na formularzu, który utracił moc obowiązującą. Referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżący złożył sprzeciw od zarządzenia, wnosząc o jego uchylenie i załączając wniosek na aktualnym formularzu. Sąd utrzymał w mocy zarządzenie referendarza.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone zarządzenie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Wojtynowska po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego z 21 kwietnia 2016 r. w sprawie ze skargi M. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 18 grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
Wnioskiem zawartym w piśmie z dnia 29 marca 2016 r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części, tj. od wpisu od skargi określonego w kwocie 2.000 zł.
Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 6 kwietnia 2016 r. w dniu 11 kwietnia 2016 r. (dowód: potwierdzenie odbioru – k. 97) doręczono stronie urzędowy formularz PPF celem jego wypełnienia przez skarżącego w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Odpowiadając na powyższe, w dniu 11 kwietnia 2016 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik strony nadesłał wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez skarżącego na urzędowym formularzu PPF, którego wzór został określony rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245). Rozporządzenie to utraciło moc z dniem 15 sierpnia 2015 r. na podstawie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658).
W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 21 kwietnia 2016 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy z dnia 29 marca 2016 r.
Od powyższego zarządzenia skarżący złożył sprzeciw, w którym wniósł o jego uchylenie. W załączeniu przesłano wniosek PPF na aktualnym formularzu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", w brzmieniu znajdującym zastosowanie do spraw, w których skargi wniesiono po dniu 14 sierpnia 2015 r., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
W myśl art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się do sądu na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, stanowiącym – w przypadku osób fizycznych – załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257). Niezachowanie tego wymogu stanowi brak formalny wniosku w rozumieniu art. 49 § 1 p.p.s.a. (zob. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 74). Skoro zaś tak, to na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. należy wezwać do uzupełnienia tego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W konsekwencji uchybienie temu terminowi musi pociągnąć za sobą realizację wskazanego rygoru, czyli pozostawienie wniosku bez rozpoznania, o czym stanowi art. 257 p.p.s.a.
W myśl bowiem tego przepisu wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Z akt sprawy wynika, że skarżący, mimo prawidłowego wezwania i przesłania właściwego (aktualnego) formularza PPF, nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy na obowiązującym formularzu. Wyjaśnić należy, że z dniem 15 sierpnia 2015 r. utraciło moc rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. nr 227, poz. 2245). W dacie wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie warunki formalne wniosku o przyznanie prawa pomocy określało ww. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. z 2015 r., poz. 1257).
Zdaniem Sądu, nie czyni zadość obowiązkowi złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sposób określony w art. 252 § 2 p.p.s.a., złożenie takiego wniosku na formularzu według nieobowiązującego już wzoru. Podkreślić przy tym trzeba, że prawidłowy (aktualny) formularz załączono do wezwania, lecz skarżący z niego nie skorzystał. Skoro obecnie obowiązujący wzór formularza wniosku został doręczony skarżącemu, brak było podstaw do ponowienia tego doręczenia.
Reasumując, nie sposób przyjąć, że strona w sytuacji, gdy obowiązuje nowy wzór formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, wciąż może posłużyć się formularzem według nieaktualnego wzoru. Przyjęcie takiego stanowiska pozostawałoby w sprzeczności z prawem i przekreślałoby sens zmiany tego prawa dokonanej rozporządzeniem z dnia 19 sierpnia 2015 r. Zasadnie, zatem referendarz uznał, że skarżący nie wykonał zarządzenia, a w konsekwencji zaistniała przesłanka z art. 257 p.p.s.a.
Wskazać jednocześnie należy, że pozostawienie przedmiotowego wniosku bez rozpoznania nie wyklucza ponownego ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Wniosek taki podlega merytorycznemu rozpoznaniu tylko wówczas, gdy zostanie złożony na wymaganym formularzu.
Z tej przyczyny, Sąd na podstawie art. 260 p.p.s.a. postanowił jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło