I SA/Gd 325/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 11 marca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia odmówić wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 16 sierpnia 2010 r. nr [...]. W skardze z dnia 18 marca 2011 r. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skarżący P. K. wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 16 sierpnia 2010 r. nr [...], argumentując, iż została ona wydana w granicach tej samej sprawy, co skarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, dlatego wniosek jest dopuszczalny. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że za wstrzymaniem wykonania ww. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego przemawia niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wysokość zaległości podatkowej wynikającej z tej decyzji przekracza możliwości płatnicze skarżącego, a jej wykonanie w postępowaniu egzekucyjnym w administracji przed wydaniem wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku doprowadzi do skutków nieodwracalnych, w szczególności do utraty środków utrzymania. Wskazał, też że decyzja nie może zostać wykonana, gdyż nie została skutecznie doręczona bezpośrednio stronie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z treści powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że przedmiotem orzekania sądu w ramach instytucji wstrzymania wykonania mogą być objęte nie tylko "akty lub czynności", na które wniesiono skargę, ale również te "akty", które zapadły w granicach sprawy będącej przedmiotem zaskarżenia. Chodzi zatem o zakres aktów lub czynności przewidzianych w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a., w szczególności decyzje i postanowienia, przy jednoczesnym braku przesłanek negatywnych skutkujących koniecznością odrzucenia skargi w ramach art. 58 p.p.s.a. W oparciu o przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może, po uprzednim złożeniu stosownego wniosku przez stronę skarżącą, wstrzymać wykonanie (w całości lub w części) wskazanych wyżej aktów lub czynności lub odmówić takiego wstrzymania. W niniejszej sprawie skarżący zwrócił się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji wymiarowej organu pierwszej instancji, ściśle związanej z zaskarżonym postanowieniem jako wydanej w granicach tej samej sprawy, stąd wniosek o jej wstrzymanie podlega badaniu sądu w ramach art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o ocenę wniosku skarżącego, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia bądź też niewystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, to jest niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednakże zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie sądowym poglądem, to na stronie skarżącej spoczywa uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że wykonanie wskazanej decyzji może spowodować skutki, o których mowa w przywołanym przepisie. Nie sposób bowiem uznać za należyte uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji ograniczenie się jedynie do ogólnych stwierdzeń, iż przemawia za tym niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu szkody oraz spowodowania nieodwracalnych skutków w postaci utraty środków utrzymania z uwagi na to, że wysokość zaległości podatkowej przekracza jego możliwości płatnicze. Sąd nie może ocenić, czy w niniejszym przypadku zaistniały przesłanki dla wstrzymania wykonania decyzji, gdyż nie ma żadnych informacji o aktualnej sytuacji majątkowej skarżącego, a w szczególności jego możliwościach płatniczych (nie zawiera ich wniosek o wstrzymanie decyzji ani akta sprawy). Należy podkreślić, iż sam fakt istnienia zaległości podatkowej jeszcze nie przesądza o tym, iż wyegzekwowanie lub dobrowolne zapłacenie tej kwoty narazi skarżącego na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący w żaden sposób nie wskazał rodzaju i wysokości szkody, którą miałaby ponieść. Zdaniem Sądu szkoda, o której mowa w przywołanym przepisie, oznacza niemożność jej wynagrodzenia przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, jak również niemożność przywrócenia rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w tych przypadkach, w których wykonanie decyzji doprowadzi do utraty przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym – którego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego – jak również w tych przypadkach, w których istniałoby niebezpieczeństwo poniesienia straty na zdrowiu lub życiu (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/1004, publikowane http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodatkowo Sąd zwraca uwagę na fakt, iż wskazany w art. 61 § 3 p.p.s.a. katalog przesłanek decydujących o możliwości wstrzymania wykonania aktu ma charakter zamknięty. Tym samym podstawę orzeczenia Sądu nie może stanowić przekonanie skarżącego o nieprawidłowości przy doręczeniu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego i wynikającej z tego faktu niemożności jej wykonania w postępowaniu egzekucyjnym. Mając na uwadze powyższe, jak również to, że wstrzymania wykonania wskazanej decyzji nie uzasadniają okoliczności i charakter sprawy, Sąd na podstawie przepisu art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.