I SA/Gd 328/10

PostanowienieWSA w Gdańsku2010-07-06

Skład orzekający: Referendarz sądowy Monika Hennig

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże trudną sytuację materialną i ponosi znaczne wydatki na leczenie, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od wpisu od skargi, mimo posiadania oszczędności i możliwości poczynienia dalszych oszczędności z emerytury?
Ratio decidendi
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu od skargi, ponieważ skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych związanych z tym wpisem, biorąc pod uwagę jej miesięczne dochody, konieczne wydatki na utrzymanie i leczenie. Jednocześnie odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałej części, uznając, że skarżąca posiada środki pozwalające na pokrycie przyszłych, nieznanych jeszcze kosztów postępowania, co potwierdzają jej oszczędności i zdolność do ich dalszego gromadzenia.
Stan faktyczny
Skarżąca H. M. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odpowiedzialności członka organu zarządzającego za zaległości podatkowe stowarzyszenia. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jej jedynym dochodem jest emerytura w kwocie 1.801,47 zł netto miesięcznie. Ponosi znaczne wydatki na leczenie (650 zł miesięcznie) oraz koszty utrzymania mieszkania i mediów. Posiada oszczędności w kwocie 5.400 zł na zakup aparatu słuchowego. Zaległości podatkowe wynoszą 99.177 zł.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od wpisu od skargi. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałej części.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka organu zarządzającego za zaległości podatkowe stowarzyszenia postanawia 1. przyznać skarżącej prawo pomocy przez zwolnienie od wpisu od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałej części. H. M. wnioskiem dołączonym do skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na wyżej opisaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] zwróciła się o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na podstawie złożonego przez wnioskodawczynię oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dokumentów przedłożonych na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 30 kwietnia 2010 r. (doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 17 maja 2010 r.), ustalono, że prowadzi ona sama gospodarstwo domowe, jedynym źródłem jej utrzymania jest emerytura wypłacana w kwocie 1.801,47 zł netto miesięcznie (dowód: zestawienie operacji na rachunku bankowym za okres od 17 lutego do 17 maja 2010 r.), poza oszczędnościami na zakup aparatu słuchowego, które na dzień 17 maja 2010 r. wynosiły 5.400 zł, nie posiada majątku, w tym nieruchomości, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro (dowód: dodatkowe oświadczenia z dnia 20 maja 2010 r.), zaległości podatkowe wnioskodawczyni (wraz z należnymi odsetkami za zwłokę) wynoszą łącznie 99.177 zł (zgodnie z zaskarżoną decyzją z dnia 15 stycznia 2010 r.). Dokumentując wydatki związane z miesięcznymi kosztami utrzymania wnioskodawczyni przedstawiła kopię informacji o miesięcznych opłatach za lokal mieszkalny, które od dnia 1 kwietnia 2010 r. wynoszą 359,45 zł, kopie faktur za telefon za kwiecień 2010 r. na kwotę 35 zł oraz gaz za okres od 1 lipca do 31 sierpnia 2010 r. na kwotę 28,93 zł, potwierdzenie uiszczenia opłaty za energię elektryczną w kwocie 27,66 zł. Wnioskodawczyni ponosi także znaczne wydatki na odpłatne leczenie, tj. wizyty u lekarzy specjalistów, zabiegi, zakup leków w kwocie 650 zł miesięcznie. Konieczność ponoszenia wydatków z tego tytułu potwierdza nadesłana dokumentacja medyczna (dowód: kopie dwóch zaświadczeń o stanie zdrowia, trzech kart informacyjnych leczenia szpitalnego, wyniki badań, skierowanie do poradni specjalistycznej). Mając na uwadze powyższe okoliczności uznano, że skarżąca wykazała, iż na dzień wydania niniejszego postanowienia nie ma realnych możliwości uiszczenia powstałych kosztów sądowych, tj. wpisu od skargi, którego wysokość określana jest na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Nie można jednak przyjąć, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych, które powstaną w przyszłości, a których wysokość nie jest znana. Za taką oceną przemawia fakt, że z kwoty wypłacanej emerytury jest ona w stanie poczynić znaczne oszczędności. Analiza operacji dokonanych na rachunku bankowym wnioskodawczyni wskazuje, że w okresie od marca do maja br. nie korzystała ona z przekazywanego jej każdego miesiąca przez ZUS świadczenia, dokonując dopiero w dniu 17 maja 2010 r. wypłaty w wysokości 5.400 zł. Nie bez znaczenia jest także wysokość osiąganego przez skarżącą dochodu oraz kwota środków pieniężnych pozostająca do jej dyspozycji po potrąceniu wszystkich stałych, koniecznych obciążeń. Końcowo, wyjaśnić należy wnioskodawczyni, że instytucja prawa pomocy stanowi pomoc państwa przeznaczoną tylko dla tych osób, które nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów postępowania. Może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia, bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (postanowienie NSA z dnia 19 października 2005 r., I GZ 107/05, niepubl.). Z tych względów uznano, że wnioskodawczyni spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w części i na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło