I SA/Gd 328/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Monika Fabińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S z dnia 13 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2005 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S na rzecz skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 11 października 2010 r. Burmistrz Miasta, po wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza Miasta z dnia 14 grudnia 2005 r. ustalającą K.D. zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości na rok 2005, odmówił uchylenia ww. decyzji z uwagi na brak przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) . Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, decyzją z dnia 13 grudnia 2010 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej należy wznowić postępowanie zakończone decyzją ostateczną, jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Organ podkreślił, że ujawnione okoliczności faktyczne lub nowe dowody winny być nowo odkryte w stosunku do tych zebranych i ocenianych w przeprowadzonym postępowaniu i że nie mogą to być okoliczności wynikające z odmiennej wykładni prawa czy interpretacji. Organ wskazał, iż zmiana oceny dowodów i faktów nie może mieć miejsca w trybie wznowienia postępowania. W ocenie organu odwoławczego wskazana przez stronę jako nowa okoliczność (istnienie pasa drogowego i drogi na terenie zakładu), nie jest okolicznością nową, która dopiero wyszła na jaw. Organ podniósł, że zmianie nie uległy ustalenia faktyczne dotyczące posiadanej przez stronę nieruchomości, zmianie uległa ocena pod względem prawnym istniejącego stanu faktycznego. Przy czym zmiana oceny prawnej istniejącego stanu faktycznego nastąpiła w związku ze zmianą brzmienia przepisu art. 2 ust. 3 pkt. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), nadaną ustawą z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2003 r. Nr 200, poz. 1953 ze zm.) co spowodowało zmianę interpretacji dot. kategorii dróg podlegających wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K.D. wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 grudnia 2010 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na wadliwej wykładni przepisu art. 2 ust. 3 pkt. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2005 r. w zw. z art. 233 § 1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej poprzez zaakceptowanie wykładni dokonanej przez organ pierwszej instancji, zgodnie z którą, w 2005 r. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegały pasy drogowe, drogi wewnętrzne oraz obiekty związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu zlokalizowane na nieruchomościach gruntowych, do których skarżąca posiadała tytuł prawny. Zaskarżonej decyzji zarzuciła nadto naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że w omawianej sprawie organ powinien zastosować art. 245 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w okolicznościach faktycznych przesądzających o konieczności uchylenia decyzji ostatecznej, tj. zastosowania przepisu art. 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a także naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 124 w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez niepodanie przesłanek, jakimi kierowało się Samorządowe Kolegium Odwoławcze przy nieuwzględnieniu zarzutów skarżącej oraz naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 127 w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nieodniesienie się w zaskarżonej decyzji do części zarzutów i twierdzeń skarżącej, zawartych w odwołaniu, w odpowiedzi na które SKO wydało zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że na nieruchomościach, do których ma tytuł prawny znajdowały się w 2005 r. drogi wewnętrzne w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, które zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt. 4 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 2005 r. nie podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W obszernej argumentacji skarżąca postawiła tezę, że możliwość wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie jest uzależniona od zaklasyfikowania gruntów jako drogi w ewidencji gruntów i budynków (oznaczenie "dr"). Skarżąca przytoczyła także liczne orzeczenia sądów administracyjnych, w których sądy te podniosły, iż dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są niewystarczające do ustalenia, czy na danym terenie znajduje się droga oraz że w zakresie wyłączenia, o którym mowa w art. 2 ust. 3 pkt. 4 u.p.o.l. przypisanie tej ewidencji decydującej roli nie jest działaniem prawidłowym. Dalej skarżąca podniosła, że jako powód wznowienia postępowania przedstawiła nieznane właściwemu organowi w momencie wydawania decyzji okoliczności dotyczące faktycznego wykorzystania przedmiotowych gruntów i budowli oraz że sposób wykorzystania nieruchomości nie jest elementem oceny prawnej stanu faktycznego. Zdaniem skarżącej wchodzi on (sposób wykorzystania) w skład stanu faktycznego sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej w dalszej części "p.p.s.a", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak pojmując rolę Sądu stwierdzić należy, skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Na wstępie rozważań zauważyć trzeba, że zaskarżona decyzja została wydana w wyniku wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2005 r. Wznowienie postępowania stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych i może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w przepisach prawa. Przepisy dotyczące wznowienia postępowania, mające charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, które w drodze wyjątku i tylko w określonych sytuacjach dopuszczają możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Stosownie do art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Na tej podstawie wznawia się zatem postępowanie, gdy spełnione zostaną łącznie trzy przesłanki: - wyjdą na jaw okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy i są one nowe. Pod tym pojęciem należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć wpływ na zmianę decyzji w kwestiach zasadniczych, - nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej, - okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Sformułowanie "wyjdą na jaw", użyte w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu (por. wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1454/99, ONSA 2001, nr 3, poz. 123). Z kolei wykładnia pojęcia "nowe dowody" użytego w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej prowadzi do wniosku, że nowe dowody to takie dowody, które wprawdzie istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający dowodami tymi nie dysponował. Bez znaczenia jest tutaj przyczyna, z powodu której organ nie dysponował dowodami. Jeżeli jednak dowody te były, a organ orzekający "ich nie zbadał", to nie można takich dowodów w postępowaniu wznowieniowym uznać za nowe, choćby organ w postępowaniu poprzednim z dowodami tymi się nie zapoznał albo niewłaściwie je ocenił. Mając na uwadze poczynione uwagi, zauważyć należy, że skarżąca jako przesłankę wznowienia postępowania wskazała okoliczność nieznaną organowi podatkowemu ustalającemu wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2005 r., mianowicie fakt użytkowania części nieruchomości jako drogi wewnętrznej. Przy czym nie sposób zgodzić się z organami podatkowymi orzekającymi w niniejszej sprawie, że w wyniku ujawnienia tej okoliczności zmianie nie uległy ustalenia faktyczne dotyczące posiadanej przez skarżącą nieruchomości, a zmianie uległa jedynie ocena pod względem prawnym istniejącego stanu faktycznego. Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika bowiem jednoznacznie, że Burmistrz Miasta ustalił zobowiązanie w podatku od nieruchomości na rok 2005 opierając się na dowodach w postaci informacji złożonej przez skarżącą, potwierdzonej danymi wynikającymi z ewidencji gruntów. Z materiału dowodowego zgromadzonego przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości na 2005 r. nie wynika zatem, aby organ podatkowy dokonując tego wymiaru dysponował wiedzą, że część nieruchomości objętą wymiarem podatku stanowią drogi wewnętrzne. Rację przyznać należy zatem skarżącej, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, które nie były znane organowi, który wydał decyzję, a jednocześnie mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym bez żadnego znaczenia w sprawie pozostaje, że skarżąca ujawniła nowe okoliczności w związku ze zmianą interpretacji przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Organ podatkowy w toku ponownego postępowania uwzględni stanowisko Sądu, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania i w wyniku postępowania wznowieniowego rozstrzygnie kwestię czy nieruchomości skarżącej stanowiące drogi wewnętrzne objęte były w roku 2005 zwolnieniem od opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Stąd rozstrzygnięcie podniesionego w skardze zarzutu wadliwej interpretacji przepisu art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych należy uznać za przedwczesne. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana zgodnie z dyspozycją art. 152 p.p.s.a. O kosztach należnych stronie orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.