I SA/Gd 331/15

PostanowienieWSA w Gdańsku2015-07-06

Skład orzekający: Ewa Wojtynowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał swojej trudnej sytuacji finansowej. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku i przedłożenia dokumentów potwierdzających jego stan majątkowy i dochody, skarżący nie wykonał tego obowiązku. Niewystarczające informacje zawarte we wniosku, zwłaszcza brak deklaracji dochodów z działalności gospodarczej i nieujawnienie posiadanych pojazdów, uniemożliwiły sądowi dokonanie rzetelnej oceny jego sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W oświadczeniu podał, że prowadzi gospodarstwo domowe z konkubiną i trojgiem dzieci, posiada dom, lokale użytkowe, nieruchomość rolną z warsztatem oraz sprzęt. Wskazał, że dochody z działalności gospodarczej są niezbędne do utrzymania rodziny, ale nie podał ich kwoty ani wydatków. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku, jednak skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów. W konsekwencji referendarz odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Wojtynowska po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 16 marca 2015 r., uzupełnionym na formularzu PPF w dniu 14 kwietnia 2015 r., skarżący M. K. zwrócił się o przyznanie mu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w tym wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe z konkubiną i trojgiem dzieci, jego majątek to: dom o powierzchni 74 m², dwa lokale użytkowe o powierzchni 61 m² oraz 248 m², nieruchomość rolna, na której usytuowany jest warsztat oraz sprzęt (w tym środki transportu) i maszyny wykorzystywane w prowadzonym zakładzie ślusarskim, osiąga dochód z działalności usługowej w wysokości niezbędnej do utrzymania rodziny. W tym miejscu wskazać należy, iż skarżący od 1 sierpnia 1998 r. prowadzi działalność gospodarczą i jest aktywnym przedsiębiorcą a mimo to nie zadeklarował kwoty uzyskiwanych z tego tytułu dochodów, zaś wskazując że wysokość dochodów z tytułu działalności gospodarczej pozwala tylko na zaspokojenie kosztów utrzymania rodziny nie podał kwoty wydatków ponoszonych z tego tytułu. W przedmiotowym oświadczeniu nie podał także, że posiada samochód osobowy i dostawczy, które to składniki majątku zadeklarował na urzędowym druku PPF złożonym w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1284/13. Co więcej z treści wniosków o przyznanie prawa pomocy składanych przez skarżącego oraz jego rodziców w sprawach, toczących się przed tut. Sądem, wynika, iż zamieszkuje wspólnie z rodzicami pod jednym adresem. W związku z powziętymi wątpliwościami na podstawie przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 17 kwietnia 2015 r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie w terminie 7 dni wskazanych w wezwaniu dokumentów. Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 22 kwietnia 2015 r. Skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. Wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi. Po analizie zgromadzonego materiału dowodowego referendarz sądowy ustalił, że wnioskodawca nie przedłożył wymaganych dokumentów, które pozwoliłyby na dokonanie pełnej i rzetelnej oceny jego sytuacji finansowej i postanowieniem z dnia 20 maja 2015 r. odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Skarżący złożył sprzeciw od ww. postanowienia wnosząc o jego uchylenie i przyznanie prawa pomocy. Wniosek uzasadnia tym, że wykazał swoją trudną sytuację. Do sprzeciwu nie dołączono żadnych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 245 § 1 i 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie jest sytuacja finansowa strony, wynikająca z zestawienia jej dochodów i majątku z kosztami utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. To wnioskodawca zatem obowiązany jest rzetelnie i rzeczowo przedstawić swoją sytuację majątkową w sposób umożliwiający jej ocenę. Z przedłożonego przez skarżącego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika jedynie, że prowadzi gospodarstwo domowe z konkubiną i trojgiem dzieci, jego majątek to: dom o powierzchni 74 m², dwa lokale użytkowe o powierzchni 61 m² oraz 248 m², nieruchomość rolna, na której usytuowany jest warsztat oraz sprzęt (w tym środki transportu) i maszyny wykorzystywane w prowadzonym zakładzie ślusarskim, osiąga dochód z działalności usługowej w wysokości niezbędnej do utrzymania rodziny. Zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, jednakże jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 § 2 p.p.s.a. okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona skarżąca jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Bezsporne jest, że na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 17 kwietnia 2015 r. wezwano skarżącego do wykazania jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych poprzez nadesłanie dokumentów i oświadczeń dotyczących sytuacji majątkowej i rodzinnej, a także ponoszonych wydatków na utrzymanie rodziny. W wyznaczonym terminie skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów ani oświadczeń. Szczątkowe informacje zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie pozwalają na dokonanie oceny sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego. Tym bardziej, że skarżący od 1 sierpnia 1998 r. prowadzi działalność gospodarczą i jest aktywnym przedsiębiorcą a mimo to nie zadeklarował kwoty uzyskiwanych z tego tytułu dochodów, zaś wskazując że wysokość dochodów z tytułu działalności gospodarczej pozwala tylko na zaspokojenie kosztów utrzymania rodziny nie podał kwoty wydatków ponoszonych z tego tytułu. W przedmiotowym oświadczeniu nie podał także, że posiada samochód osobowy i dostawczy, które to składniki majątku zadeklarował na urzędowym druku PPF złożonym w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 1284/13. Co więcej z treści wniosków o przyznanie prawa pomocy składanych przez skarżącego oraz jego rodziców w sprawach, toczących się przed tut. Sądem, wynika, że zamieszkuje wspólnie z rodzicami pod jednym adresem. Prawo pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i dlatego może być przyznane wyjątkowo i w szczególnych okolicznościach, które, jak już wskazano na wstępie, muszą zostać przedstawione i udokumentowane przez stronę domagającą się przyznania prawa pomocy. Skarżący natomiast składając wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powyższych względów Sąd orzekł w postanowieniu na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło