I SA/Gd 332/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 lipca 2009 r. sprawy ze skargi R. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 27 lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), stwierdził, że odwołanie R.R. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności R.R. (członka zarządu) za zaległości podatkowe A Sp. z o. o. z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2002 r. oraz umorzenia postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe A Sp. z o. o. z tytułu podatku od towarów i usług za październik i listopad 2002 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Wskazał, że zgodnie z art. 223 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W przypadku wydania postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji termin ten biegnie od dnia doręczenia tego postanowienia (art. 213 § 4 i 5 Ordynacji podatkowej). Dyrektor Izby Skarbowej ustalił, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], nr [...] o odmowie uzupełnienia decyzji z dnia [...] doręczone zostało stronie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej w dniu 3 grudnia 2008 r., a zatem termin do wniesienia środka odwoławczego upłynął z dniem 17 grudnia 2008 r. Natomiast strona wniosła odwołanie w dniu 13 stycznia 2009 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Jednocześnie podkreślił, że postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił R.R. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł R.R., żądając jego uchylenia. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 162 i art. 122 oraz art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie przeprowadzenia wszelkich możliwych dowodów celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności ustalenia ponad wszelką wątpliwość sposobu i terminów doręczenia skarżącemu zawiadomień o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym (awizo). Nadto, w ocenie skarżącego, wydanie zaskarżonego postanowienia uznać należy za zbędne w sytuacji, gdy organ wydał w dniu [...] postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia stronie terminu do wniesienia odwołania. Wskazał, że rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego winno mieć miejsce w przypadku, gdy uchybienie tego terminu nie budzi wątpliwości i zostało stwierdzone na podstawie całego materiału dowodowego. Podniósł, że z pisma Urzędu Pocztowego wynika jedynie, że przedmiotowa przesyłka była dwukrotnie awizowana we wskazanych datach. Natomiast brak stosownych adnotacji na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Na tę okoliczność winien zostać przeprowadzony dowód z przesłuchania listonosza. Dyrektor Izby Skarbowej zaniechał również przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż wbrew jej argumentacji nie zachodzą podstawy do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa. Na wstępie należy wskazać, że wyznaczenie przez ustawodawcę ram czasowych do dokonania określonych czynności w toku postępowania (w niniejszej sprawie wniesienia odwołania od decyzji) poprzez wskazanie w ustawie terminów, których uchybienie powoduje bezskuteczność czynności, ma na celu usunięcie stanu niepewności w stosunkach procesowych (co do dalszego biegu czy też zakończenia postępowania). Uchybienie ustawowego terminu powoduje więc bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji w rozumieniu art. 128 Ordynacji podatkowej wykluczająca merytoryczne badanie kwestionowanej decyzji przez organ odwoławczy. Stosownie do przepisu art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, odwołanie od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia tej decyzji stronie. Wniesienie odwołania po upływie tego terminu nakłada na organ odwoławczy, jak to wynika z przepisu art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, które to postanowienie jest ostateczne. Tym samym podnoszony przez skarżącego zarzut bezprzedmiotowości wydania przez organ zaskarżonego postanowienia uznać należy za bezzasadny. W razie uchybienia terminu w postępowaniu podatkowym, w tym także terminu do wniesienia odwołania, termin ten należy przywrócić na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, przy czym podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin (art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej). Z regulacji tej wynika, że przywrócenie terminu uzależnione jest od równoczesnego spełnienia czterech przesłanek: 1) uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku jej winy, 2) wniesienia przez osobę zainteresowaną wniosku o przywrócenie terminu, 3) dochowania terminu wniesienia wniosku, 4) dopełnienia czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności prośby o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw i szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania było następstwem zaniechania terminowego wykonania tej czynności procesowej przez skarżącego. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że list polecony adresowany do skarżącego, zawierający postanowienie z dnia [...] był dwukrotnie awizowany w dniu 19 listopada 2008 r., a następnie w dniu 27 listopada 2008 r. (k. 593 i 607 akt administracyjnych). W tym stanie faktycznym sprawy Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie przyjął, że doręczenie postanowienia z dnia [...] miało miejsce w sposób zastępczy w dniu 3 grudnia 2008 r., a zatem termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 17 grudnia 2008 r. Dodać należy, iż wniesiona przez stronę skarga na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego została oddalona przez Sąd wyrokiem z dnia 21 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 333/09. Z tego też względu, podnoszone w niniejszej sprawie zarzuty skargi co do prawidłowego doręczenia postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji oraz nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący nie zasługują na uwzględnienie. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.